هەرێم نیوز
شکستی گەورەی کۆماریخوازان و بردنەوەی دیموکراتەکان لە هەڵبژاردنە ناوەڕاستییەکانی کۆنگرێسی ئەمریکا، گفتوگۆ و مشتومڕێکی فراوانی لە واشنتن لەبارەی داهاتووی شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران و هەروەها ئاستی پشتگیرییەکانی واشنتن بۆ تەلئەبیڤ دروست کردووە.
بەپێی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی «ئەش شەرق ئەلئەوسەت»،
هەندێک بەرپرسی باڵای ئەمریکایی پێیان وایە شەڕی ئێران، کە زیاتر لە هەشت مانگە دەستی پێکردووە، یەکێک بووە لە هۆکارە سەرەکییەکانی دابەزینی پەسەندییەکانی دوناڵد ترەمپ و شکستە هەڵبژاردنییەکەی هاوپەیمانەکانی.
لەگەڵ ئەوەشدا، شارەزایانی کاروباری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاگاداری دەدەنەوە کە شکستی ناوخۆیی ترەمپ بە مانای گۆڕانکارییەکی خێرا لە سیاسەتی دەرەوەی ئەمریکا نییە، بە تایبەتی لەبارەی پشتگیریی ئیسرائیل و مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران.
دیموکراتەکان چەکێکی سیاسییان بەدەستەوە دەگرێت
بەپێی ئەنجامەکانی هەڵبژاردنەکە، دیموکراتەکان لە کۆنگرێسی نوێدا دەستبەسەر زۆرینەی پەرلەمانی دەبن و ئەمەش دەرفەتی زیاتر دەداتێ بۆ لێپرسینەوە لە حکومەتی ترەمپ سەبارەت بە تێچووی شەڕ، بودجەی سەربازی و سنووری دەسەڵاتی سەرۆک.
بەڵام ئەم زۆرینەیە بە تەنها ناتوانێت بە خێرایی کۆتایی بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بهێنێت، چونکە ترەمپ هێشتا دەسەڵاتی بەکارهێنانی ڤیتۆی سەرۆکایەتیی هەیە.
لە هەمان کاتدا، ترەمپ بە پێچەوانەی چاوەڕوانییەکان، خۆی ئاماژەی بەوە کردووە کە شەڕەکە هۆکارێکی گرنگی شکستەکەیان بووە، بەڵام هێشتا هەزاران سەرباز و زیاتر لە ١٢ کەشتی جەنگیی ئەمریکی لە ناوچەکە و بنکە سەربازییەکان ئامادەن بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکان، ئەگەر فەرمانیان پێبدرێت.
شەڕی ئێران زیاتر لە ٤٧ ملیار دۆلاری خەرج کردووە
یەکێک لە ئاڵنگارییە گەورەکانی بەردەم ترەمپ، تێچووی دارایی شەڕەکەیە. بەپێی ڕاپۆرتەکە، خەرجییەکانی شەڕ تا ئێستا لە ٤٧ ملیار دۆلار تێپەڕیوە، بەبێ ئەوەی زیانەکانی گەیشتوو بە بنکە سەربازییەکان لەبەرچاو بگیرێن.
لە لایەکی دیکەوە، کۆنگرێس هێشتا بودجەی زیادەی پەسەند نەکردووە و بەهۆی زۆرینەی دیموکراتەکان، ئەگەری پەسەندکردنی داواکارییەکانی پێنتاگۆنیش لاواز دەبێت.
دانیێل شاپیرۆ، باڵیۆزی پێشووی ئەمریکا لە ئیسرائیل، پێیوایە دەستپێکردنەوەی هێرشەکان بۆ سەر ئێران هیچ سوودێکی نییە، چونکە تەنانەت کۆماریخوازەکانیش دان بەوەدا دەنێن کە شەڕەکە هۆکارێکی سەرەکیی شکستەکەیان بووە.
هۆشداری لە دەستپێکردنەوەی شەڕ
ڕایان کرۆکەر، باڵیۆزی پێشووی ئەمریکا لە چەند وڵاتێکی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، پێیوایە دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان دژی ئێران خراپترین هەڵبژاردەیە بۆ واشنتن.
ئەو پێیوایە ڕێژیمی ئێران توانای بەرگەگرتنی فشار و زیانەکانی شەڕی هەیە و ئەگەر ئەمریکا جارێکی تر هێرشەکان دەستپێبکاتەوە، لەوانەیە بە کردەوە خزمەتی بەرژەوەندییەکانی تاران بکات.
لە بەرامبەردا، ڕۆس هاریسۆن، توێژەری پەیوەندیدار بە پرسی ئێران، ئاماژە بەوە دەکات کە تاران لە دوای شەڕدا سێ ئامانجی سەرەکی بەدوادا دەچێت: دووبارە بنیاتنانەوەی هێزی بازدارەندەی خۆی، پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی لە یادداشتنامەی تێگەیشتنی ئیسلامئاباددا بەدەستی هێناون، و گۆڕینی دۆخی دوای شەڕ بۆ دەسەڵاتی زیاتر لە ناوچەکەدا.
ئایا پشتگیریی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل کۆتایی دێت؟
یەکێکی دیکە لە خاڵە گرنگەکانی ڕاپۆرتەکە، هەڵوێستی لەناکاوی ترامپە لەبارەی یارمەتییە دارایی و سەربازییەکانی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل.
ترەمپ لە ڕۆژی هەڵبژاردنەکاندا ڕایگەیاند کە یارمەتییەکانی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل لە کۆتایی ئەمساڵدا دەوەستێنرێن، ئەمە لە کاتێکدایە کە یادداشتنامەی تێگەیشتن لە سەردەمی باراک ئۆبامادا، پێش‌بینیی ٣.٨ ملیار دۆلار یارمەتیی ساڵانەی بۆ ئیسرائیل کردووە تا ساڵی دارایی ٢٠٢٨.
بەڵام ئەلیۆت ئەبرامز، بەرپرسی پێشووی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، گومانی لەوە هەیە کە ١٢ ئەندامی کۆماریخواز لە ئەنجومەنی پیران هاوڕێی هەوڵێکی دیموکراتەکان بن بۆ ڕاگرتنی گەیاندنی چەک بۆ ئیسرائیل.
کۆتایی: شکستی هەڵبژاردنیی ترەمپ فشارە سیاسییەکانی لەسەر زیاد کردووە، بەڵام هێشتا نیشانەیەکی ڕوون نییە کە واشنتن بڕیارێکی یەکلایی بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی ئێران یان گۆڕینی سیاسەتی پشتگیریی ئیسرائیل بدات.