ھەرێم نیوز

بارودۆخی سیاسی و سەربازیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جارێکی دیکە بەرەو قۆناغێکی هەستیار دەچێت.

لە کاتێکدا تاران ئاماژەی بە ئامادەیی خۆی بۆ کردنەوەی تەنگەی هۆرمۆز لە ماوەی ٤٨ کاتژمێردا کردووە، بەڵام ئەم هەنگاوەی بە وەڵامدانەوەی ئەمریکا بە داواکارییە سیاسی و ئابوورییەکانی مەرجدار کردووە.

لە بەرامبەردا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هەڕەشەی کردووە کە واشنتن لەوانەیە لە قۆناغێکدا هێرشێکی قورس و کوشندە بۆ سەر ئێران ئەنجام بدات، و لە کۆبوونەوەیەکی هەڵبژاردنیدا جەختی لەوە کردەوە کە هێشتا مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران تەواو نەبووە.

مەرجەکانی تاران و جووڵە دیپلۆماسییەکان:
ئیسمائیل بقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، ڕایگەیاندووە که تاران ئامادەیە پلانێک بۆ کردنەوەی تەنگەی هۆرمۆز جێبەجێ بکات، ئەگەر واشنتن داواکارییەکانی قبوڵ بکات، کە بریتین لە کۆتاییهێنان به شەڕ لە سەرجەم بەرەکانی ناوچەکە، ئازادکردنی سامانە بەستراوەکان، و هەڵگرتنی سزا ئابوورییەکان لەسەر کەرتی نەوت.

لە لایەکی ترەوە، سەرچاوەیەکی ئاگادار بە «ڕۆیتەرز»ی ڕاگەیاندووە کە شاندی ئێرانی گفتوگۆکانی دۆحای بەجێهێشتووە، بەڵام ئەمە بەهۆی شکستی گفتوگۆکان نەبووە و ڕەشنووسی پێشنیاری ڕێککەوتنێک لە ئارادایە.

هاوکات، چینیش هەوڵە دیپلۆماسییەکانی چڕتر کردووەتەوە و بڕیاری ناردنی نوێنەری تایبەتی خۆی بۆ ناوچەکە دەرکردووە تاوەکو بۆشایی نێوان لایەنەکان کەم بکاتەوە.

گرژییە دەریاییەکان و کاریگەری لەسەر بازاڕی وزە:
لەگەڵ بەردەوامیی هەوڵە دیپلۆماسییەکاندا، ڕووداوەکانی دەریا مەترسییەکانیان زیاتر کردووە؛ دەسەڵاتی ئۆپەراسیۆنە بازرگانییەکانی دەریایی بەریتانیا باسی لە هێرشکردنە سەر تانکەرێکی نەوت کردووە لە نزیک کەنارەکانی عەرەبستانی سعودی بە دوو پڕۆژەکتاپیل، و سوپای پاسدارانیش باس لە تەقینەوەی دوو تانکەری تر دەکات لە تەنگەی هۆرمۆز بەهۆی پێکدادان بە مینەوە، سەرەڕای ئەوەی وردەکارییەکانی هێشتا بە سەربەخۆیی پشتڕاست نەکراونەتەوە.

سەبارەت به دۆخی ئابووری، هیوای پێشکەوتن لە گفتوگۆکانی دۆحا وای کردووە نرخی نەوت لە مامەڵەکانی سەرەتای هەفتەدا زیاتر لە ٣٪ دابەزێت، بە جۆرێک نەوتی برێنت گەیشتە ١٠٩.٧٥ دۆلار و نەوتی خاوی ئەمریکیش بە ١٠٠.٦٩ دۆلار مامەڵەی پێوە کرا.

لە لایەکی تریشەوە، لێکۆڵینەوەیەکی ڕۆیتەرز ئاشکرای کردووە که ئێران تۆڕێکی نهێنیی دارایی و بازرگانی بەکار دەهێنێت کە زیاتر لە پێنج هەزار دامەزراوە لەخۆ دەگرێت بۆ دابینکردنی پێداویستییە سەربازییەکانی و تێپەڕاندنی سزاکان.

ئێستا تەنگەی هۆرمۆز بووەتە خاڵی یەکلاکەرەوەی ململانێکان، و هەموو چاوەکان لەسەر ئەوەن کە ئایا دیپلۆماسی سەرکەوتوو دەبێت یان ناوچەکە بەرەو تەقینەوەی سەربازی دەچێت.