هەرێم نیوز 

بەپێی ڕاپۆرتێکی نوێی ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"ـی ئەمریکی، چەکدارانی حووسی لە یەمەن خەریکی پەرەپێدانی کۆپییەکی موشەکی بالیستیی ئێرانیی ئاراستەکراون لە جۆری "خەیبەر شکێن". ئەم هەنگاوە، کە بە پشتبەستن بە کەرەستە و پێکهاتەی هاوردەکراو لە کۆمپانیا چینییەکانەوە ئەنجام دەدرێت، وەک هەوڵێک بۆ فراوانکردنی تواناکانی ئەو گرووپە لە بواری موشەکیدا سەیر دەکرێت.

وردەکاریی باری چەکەکان و پێکهاتەی موشەکەکان

ڕۆژنامەکە لە زاری ڕێکخراوی "لێکۆڵینەوە لە چەکدارکردنی ململانێکان" (Conflict Armament Research)، کە دەزگایەکی چاودێریی سەربەخۆیە و بارەگاکەی لە بەریتانیایە، بڵاویکردووەتەوە کە پێدەچێت مەودای ئەم موشەکە نوێیە بگاتە نزیکەی ١٩٣٠ کیلۆمەتر. ئەم زانیارییانە پاش ئەوە دێن کە دەسەڵاتدارانی یەمەن لە تەممووزی ڕابردوودا ئاشکرایان کرد، لە ماوەی ساڵی ٢٠٢٥دا دەستیان بەسەر دوو باری قاچاخدا گرتووە کە کەرەستەی سەربازی و موشەکییان تێدا شاردرابووەوە. لەنێو کەرەستە دەستبەسەرداگیراوەکاندا، پارچەی کانزایی تایبەت بە دروستکردنی موشەک، پێکهاتەکانی بزوێنەر و پەیکەری موشەک، پەڕەی جێگیرکردنی ئاراستە لە کاتی فڕیندا، و کەرەستەی بزوێنەری سوتەمەنیی ڕەق هەبوون.

هەروەها ئامێری تاقیکردنەوە، کەرەستەی خاو، و ماددەی دابڕێنەر (عازل) دۆزراونەتەوە کە موشەکەکە لەو گەرمایە زۆرە دەپارێزن کە لە کاتی هەڵدانیدا دروست دەبێت.

تایبەتمەندییەکانی "خەیبەر شکێن" و هەڵسەنگاندنی شارەزایان

تایبەتمەندییەکانی موشەکی "خەیبەر شکێن" بریتین لە تێچووی کەم، ئاسانی لە گواستنەوە، و وردی لە پێکاندا.

کارکردنی ئەم موشەکانە بە سوتەمەنیی ڕەق، وایان لێدەکات پێویستیان بەو کاتە زۆرە نەبێت کە موشەکە کۆنەکانی ئێران بۆ تێکردنی سوتەمەنی پێش هەڵدان پێویستیان پێی بوو. بەپێی لێدوانی بەرپرسانی ئەمریکی بۆ ڕۆژنامەکە، ئێران پێشتر ئەم جۆرە موشەکەی، کە مەوداکەی بەلایەنی کەمەوە دەگاتە ١٤٠٠ کیلۆمەتر، بۆ بەئامانجگرتنی بنکەکانی ئەمریکا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەکارهێناوە.

لەم ڕووەوە، فابیان هینز، گەورە شیکەرەوە لە ڕێکخراوە بەریتانییەکە، پێی وایە هاوردەکردنی ئەم کەرەستانە ئاماژەیە بۆ ئەوەی حووسییەکان بە کردەیی دەستیان بە دروستکردنی موشەک کردووە یان لانی کەم هەوڵی بۆ دەدەن، هەرچەندە شاردنەوەی کارگە سەربازییەکانی گرووپەکە وا دەکات هەڵسەنگاندنی ئاستی بەرەوپێشچوونی پرۆسەی دروستکردنەکە قورس بێت.

دەرەنجام و هەڵوێستی نێودەوڵەتی

لە بەرامبەر ئەم پێشهاتانەدا، چین جەخت لە پابەندبوونی خۆی دەکاتەوە بە گەمارۆی چەکی نەتەوە یەکگرتووەکان کە خراوەتە سەر حووسییەکان. بەڵام ڕاپۆرتەکە تیشک دەخاتە سەر ئەو ڕاستییەی کە هەندێک لەو کەرەستانەی حووسییەکان هاوردەیان کردووە، دەکرێت بۆ مەبەستی مەدەنی بەکاربهێنرێن (بەکارهێنانی دوولایەنە)، لە کاتێکدا بەشێکی دیکەیان بەتایبەتی بۆ پیشەسازیی موشەکی دروستکراون. جێی باسە، حووسییەکان کە کۆنترۆڵی بەشێکی فراوانی خاکی یەمەنیان کردووە و لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە لە لیستی ڕێکخراوە تیرۆریستییەکاندا پۆلێن کراون، چەندین ساڵە لە جەنگێکی بەردەوامدان دژی حکومەتی یەمەن و لەژێر سزای قەدەغەکردنی چەکی نێودەوڵەتیدان.