هەرێم نیوز
بۆ چەندین دەیە ناوی پاشا ڕەمسیسی دووەم لە سینەمای جیهانی و ئەدەبیاتی مێژووییدا وەک "فیرعەونی سەردەمی مووسا" و پاشای ڕووداوی دەرچوونی بەنی ئیسرائیل لە میسر بەستراوەتەوە، بەڵام بەڵگە زانستی و شوێنەوارییەکان وێنەیەکی تەواو جیاواز لەو گێڕانەوە هۆڵیودییە دەخەنە ڕوو.
مێژووی فەرمیی میسری کۆن و دەقە بەردینەکان بە تەواوی بەرامبەر بە ناوی ئەو پاشایەی لە سەردەمی مووسادا دەسەڵاتدار بووە بێدەنگن، هاوکات پشکنینە پزیشکییە پێشکەوتووەکانی سەر مۆمیاکەی ڕەمسیسی دووەم هیچ ئاسەوارێکی خنکان یان مردنی کتوپڕ لە دەریادا پشتڕاست ناکەنەوە.
لە کاتی پشکنینی پزیشکیی مۆمیاکە لە مۆزەخانەی مرۆڤ لە پاریس لە ساڵی ١٩٧٦ بە بەشداریی زیاتر لە ١٠٠ زانا و پسپۆڕ، دەرکەوت کە ڕەمسیسی دووەم لە تەمەنێکی زۆر پێشکەوتوودا (نزیکەی ٩٠ ساڵی) و بەهۆی پیربوون و داڕمانی توندی تەندروستی کۆچی دوایی کردووە، بە جۆرێک بەدەست نەخۆشیی توندی جومگەکان (ڕۆماتیزمی بڕبڕەی پشت)، داخورانی ئێسکی شەویلگە و خراپبوونی ددانەکانی، و ڕەقبوونی تەواوەتیی خوێنبەرەکانی قاچ و ئەژنۆکانیەوە ناڵاندوویەتی.
لە ڕوانگەی مێژوویی و شوێنەوارییەوە، ئەو گریمانەیەی پێیوایە دەرچوونی بەنی ئیسرائیل لە نێوان ساڵی ١٠ تا ١٨ی حوکمڕانیی ڕەمسیسی دووەمدا ڕوویداوە، ڕووبەڕووی ناکۆکیی قووڵ دەبێتەوە؛ چونکە ڕەمسیسی دووەم ٦٧ ساڵ حوکمڕانیی کردووە و دوای ئەو مێژووەش بۆ ماوەی نزیکەی پەنجا ساڵی تر وەک بەهێزترین پاشای ڕۆژهەڵاتی کۆن لەسەر تەختی دەسەڵات ماوەتەوە، شەڕی مەزنی قادیشی دژی حیسییەکان بەڕێوەبردووە و یەکەمین پەیماننامەی ئاشتیی لە مێژوودا واژۆ کردووە، لە کاتێکدا دەقی پیرۆز باس لە خنکانی فیرعەون و سوپاکەی دەکات لە کاتی ڕاوەدووناندا.
شوێنەوارناسانی ناوداری وەک د. زاهی حەواس و پسپۆڕانی زانکۆکانی میسر جەخت دەکەنەوە کە تا ئەمڕۆ تەنانەت یەک دێڕ یان یەک نەخشی سەر بەرد لە سەرتاسەری میسردا نادۆزرێتەوە کە ناوی ئەم پاشایە بەو ڕووداوەوە ببەستێتەوە، و بەشداریکردنی ئەو لەو بەسەرهاتەدا زیاتر بەرهەمی فیلمە سینەماییە گەورەکانی وەک "دە فەرمانەکە"ی ساڵی ١٩٥٦ بووە، نەک بەڵگەیەکی سەلمێنراوی شوێنەوارناسی؛ بەمەش پرسی ناسنامەی فیرعەونی ڕاستەقینەی سەردەمی مووسا هێشتا وەک گەورەترین مەتەڵی بێوەڵام لە مێژووی دێرینی میسردا بە کراوەیی دەمێنێتەوە.