هەرێم نیوز
لە کاتێکدا جەنگی نێوان ئەمریکا و ئێران پێی ناوەتە قۆناغێکی هەستیارەوە، ئامار و زانیارییەکان باس لە کارەساتێکی مرۆیی لەناو دەریا و گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە هێڵەکانی پشتیوانیی سەربازی دەکەن. لێرەدا گرنگترین تەوەرەکانی دوایین پێشهاتەکان دەخەینە ڕوو:
١. کارەساتی ٢٠ هەزار دەریاوان لە "زیندانی هورمز"دا
گەرووی هورمز کە شادەماری وزەی جیهانە، ئێستا گۆڕدراوە بۆ "زیندانێکی دەریایی گەورە". بەپێی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جورناڵ"، نزیکەی ٢٠ هەزار دەریاوان لەسەر پتر لە ٨٠٠ کەشتیی نەوتهەڵگر و بارهەڵگر لەناو ئاوەکانی کەنداودا گیریان خواردووە.
دۆخی مرۆیی: خواردن و دەرمان لە زۆربەی کەشتییەکاندا بەرەو نەمان دەچێت. دەریاوانەکان تەنها بە برنج و شەعرییە ژیان بەسەر دەبەن و لەژێر هەڕەشەی بەردەوامی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان و مینە دەریاییەکاندا دەژین.
شکستی "پرۆژەی ئازادی": ئەمریکا هەوڵێکی کاتیی دا بۆ ڕزگارکردنی کەشتییەکان، بەڵام تەنها ٣٦ کاتژمێر بەردەوام بوو و بەهۆی هەڕەشەکانی سوپای پاسدارانەوە پەکیکەوت.
باجی قورس: تێچووی بیمە (دڵنیایی) بۆ یەک کەشتیی گەورە گەیشتووەتە ٨ ملیۆن دۆلار، کە ئەمەش ٣٠ هێندەی نرخی پێش جەنگە.
٢. دەریای خەزەر؛ ڕێڕەوی نهێنیی "مۆسکۆ-تاران-پەکین".
لە کاتێکدا هەموو چاوەکان لەسەر گەرووی هورمزن، دەریای خەزەر بووەتە "کونە ڕەشە"ی ململانێ نێودەوڵەتییەکان. ڕاپۆرتە هەواڵگرییەکان ئاشکرای دەکەن کە ڕووسیا پارچەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و کەرەستەی سەربازی لە ڕێگەی دەریای خەزەرەوە بۆ ئێران دەگوازێتەوە.
بوژانەوەی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان: ئێران ٦٠٪ی توانای فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی لەدەستدابوو، بەڵام ئەم ڕێڕەوە نوێیە یارمەتی دەدات جبەخانەکانی ببوژێنێتەوە.
سێگۆشەی بەرگری: چین و ڕووسیا و ئێران خەریکی دروستکردنی سیستەمێکی بازرگانی و سەربازیی جێگرەوەن کە لە دەرەوەی سزاکانی ئەمریکا کاردەکات.
٣. موجتەبا خامنەیی؛ ڕێبەرێکی دەستبەستراو یان نەخشەداڕێژ؟
تەمومژێکی زۆر دەوری موجتەبا خامنەیی، ڕێبەری نوێی ئێرانی گرتووە. ڕاپۆرتەکانی تۆڕی (CNN) باس لەوە دەکەن کە ناوبراو بەهۆی ئەو هێرشەی باوکی تێدا کوژرا، تووشی سووتانێکی سەخت بووە لە دەموچاو و جەستەیدا.
گۆشەگیرییەکی توند: موجتەبا خامنەیی هیچ ئامێرێکی ئەلیکترۆنی بەکارناهێنێت و تەنها لە ڕێگەی نێردراو و نامەبەرەوە پەیوەندی دەکات.
کێ جڵەوەکەی بەدەستە؟ ئەگەرچی موجتەبا لە داڕشتنی نەخشەڕێگاکاندا بەشدارە، بەڵام لە ڕاستیدا سوپای پاسداران و محەمەد باقر قالیباف بەڕێوەبردنی ڕۆژانەی جەنگەکەیان لە ئەستۆدایە.
٤. توانای مانەوەی ئێران؛ پێشبینییەکانی (CIA)
سەرەڕای گەمارۆ و بۆردومانەکان، ئاژانسی هەواڵگریی ناوەندیی ئەمریکا (CIA) پێشبینی دەکات کە ئابووریی ئێران بتوانێت ٤ مانگی تر لەژێر ئەم گەمارۆیەدا خۆی بگرێت پێش ئەوەی بەتەواوی دابڕمێت.
بنکەکانی هەڵدانی مووشەک: ئێران توانیویەتی دوو لەسەر سێی (2/3) بنکەکانی هەڵدانی مووشەکی بە پارێزراوی بهێڵێتەوە، ئەمەش مەترسییەکی بەردەوامە بۆ سەر هێزەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.
کورتیی چەند هەواڵێکی تری ناوچەکە:
ئازادکردنی چالاکوانان: ئیسرائیل بڕیاریدا دوو چالاکوانی "کەشتیی نێودەوڵەتی بۆ شکاندنی گەمارۆی غەززە" ئازاد بکات و ڕەوانەی وڵاتەکانیان (بەڕازیل و ئیسپانیا) بکاتەوە.
بازاڕی جیهانی: نرخی خۆراک لە جیهاندا گەیشتووەتە بەرزترین ئاستی خۆی لە ماوەی ٣ ساڵی ڕابردوودا، کە هۆکارەکەی پەککەوتنی هاتوچۆی دەریاییە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.