رۆژنامەی واڵ ستریت جۆرناڵ بڵاویکردەوە کە دۆناڵد ترەمپ لە ئێستادا تاوتوێی بژاردەی وەشاندنی گورزێکی سەربازی سنوردار دەکات بۆ سەر ئێران، ئەمەش وەک فشارێک بۆ سەر تاران تا ناچار بێت رێککەوتنێکی نوێی ئەتۆمی قبوڵ بکات.

نەخشە سەرەتاییەکە ژمارەیەکی دیاریکراو لە بنکە سەربازییەکان یان حکومییەکان دەکاتە ئامانج، بەڵام لە ئەگەری رەتکردنەوەی ئێران بۆ سنووردارکردنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی، ئەوا ئەگەری هێرشی بەرفراوانتر لە ئارادایە.

بە وتەی کەسانی ئاگادار بۆ رۆژنامەکە، ئەم هێرشە دەستپێکە — ئەگەر فەرمانی بۆ دەربچێت — رەنگە لە ماوەی چەند رۆژی داهاتوودا ئەنجام بدرێت و چەند شوێنێکی سەربازی یان حکومی بپێکێت.

ئەگەر ئێران بەردەوام بێت لە رەتکردنەوەی فەرمانی ترەمپ بۆ کۆتاییهێنان بە پیتاندنی ئەتۆمی، ویلایەتە یەکگرتووەکان رەنگە هەڵمەتێکی بەرفراوان دژی دامەزراوەکانی رژێم دەستپێبکات؛ هەڵمەتێک کە تەنانەت دەکرێت بە ئامانجی رووخاندنی حکومەتی تاران دیزاین کرابێت.

بژاردەی هێرشی سنورداری سەرەتایی کە پێشتر راپۆرت نەکراوە، ئەوە نیشان دەدات کە ترەمپ رەنگە ئامادە بێت هێزی سەربازی نەک تەنها وەک سزایەک بۆ رێکنەکەوتنی ئێران، بەڵکو بۆ خۆشکردنی رێگەی رێککەوتنێکی دڵخوازی ئەمریکا بەکاربهێنێت.

یەکێک لە سەرچاوەکان وتی ترەمپ دەتوانێت هێرشەکان بە شێوەی پلەبەندی زیاد بکات؛ لە هەنگاوی سنوردارەوە دەستپێبکات و لە کاتی پێویستدا فەرمانی هێرشی گەورەتر بدات تا ئەو کاتەی رژێمی ئێران یان بەرنامە ئەتۆمییەکەی هەڵدەوەشێنێتەوە یان دەڕووخێت.

روون نییە ترەمپ دوای هەفتەکان راوێژکردن تا چەند ئەم بژاردەیە بە جدی وەردەگرێت، هەرچەندە یاریدەدەرە باڵاکانی چەندین جار پێشکەشیان کردووە، بەڵام بە وتەی بەرپرسان، گفتوگۆکانی ئەم دواییە زیاتر لەسەر هەڵمەتە بەرفراوانترەکان چڕ بوونەتەوە. ترەمپ رۆژی پێنجشەممە وتی لە ماوەی 10 رۆژدا بڕیار لەسەر هەنگاوەکانی داهاتووی بەرامبەر ئێران دەدات و دواتر بە رۆژنامەنووسانی وت ئەم ماوەیە دەگاتە نزیکەی دوو هەفتە، ئەو زیادی کرد: "ئێمە یان رێککەوتنێک دەکەین یان بە هەر شێوەیەک بێت دەگەینە رێککەوتن."

وتەبێژی کۆشکی سپی، وتی: "تەنها سەرۆک ترەمپ دەزانێت چی دەکات یان چی ناکات." بەرپرسان دەڵێن ترەمپ هێشتا بڕیاری کۆتایی بۆ هێرش — لە هەر ئاستێکدا بێت — نەداوە، بەڵام بژاردەکان لە هەڵمەتێکی یەک هەفتەیی بۆ گۆڕینی رژێم تا شەپۆلێکی سنوردارتر لە هێرش بۆ سەر دامەزراوە حکومی و سەربازییەکانی ئێران تاوتوێ دەکات.

هەندێک بەرپرس و شرۆڤەکاری ئەمریکی هۆشدارییان داوە کە ئەم جۆرە هێرشانە دەبێتە هۆی تۆڵەسەندنەوەی ئێران و راکێشانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ جەنگێکی بەرفراوانتر لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و خستنە مەترسی هاوپەیمانە ناوچەییەکان. لێکۆڵینەوە لە بژاردەی هێرشی سنوردار لەلایەن ترەمپەوە بیری مرۆڤ دەخاتەوە بۆ ئەو گفتوگۆیەی کە لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتی خۆیدا سەبارەت بە وەشاندنی "گورزی خوێناوی" بۆ سەر کۆریای باکوور هەیبوو لە ساڵی 2018دا.

لە دواجاردا ترەمپ و تیمەکەی لە هێرشکردنە سەر کۆریای باکوور پەشیمان بوونەوە و لەبری ئەوە چوونە ناو رێڕەوی دیپلۆماسی لەگەڵ کیم جۆنگ ئون، هەرچەندە سێ دیدار لە نێوان هەردوو سەرۆکەکە نەیتوانی ئەو قایل بکات بە دەستبەرداربوون لە چەکەکانی.

لە بەرەی دیپلۆماسیدا، بەرپرسە باڵاکانی ئەمریکا ئەم هەفتەیە لەگەڵ هاوتا ئێرانییەکانیان کۆبوونەوە، ئەمریکا داوای کۆتاییهێنانی تەواوی چالاکییە ئەتۆمییەکانی تاران، سەپاندنی سنووردارکردن بەسەر بەرنامەی موشەکی بالیستی و راگرتنی پشتگیری لە هێزە بریکارە ناوچەییەکان دەکات.

ئەم بنبەستە — کە بەرپرسانی ئەمریکی دەڵێن دوورە بشکێنرێت — لەپاڵ زیادبوونی ئامادەیی سەربازی ئەمریکا لە نزیک ئێران، ئەگەری هێرشەکانی زیاد کردووە. بەرپرسانی ئێرانی هەڕەشەی ئەوەیان کردووە کە لە بەرامبەر هەر ئاستێک لە هێرشی ئەمریکا بە "زۆرترین هێز" وەڵام دەدەنەوە.

ئایەتوڵڵا عەلی خامنەیی لە پەیامەکانیدا لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان وتی هێزەکانی دەتوانن کەشتییەکی فڕۆکەهەڵگری ئەمریکی نوقم بکەن و سوپای ئەمریکا "بە شێوەیەک لێ بدەن کە چیتر نەتوانێت هەڵسێتەوە."

هەروەها ئێران بەرامبەر بە وادە دیپلۆماسییەکانی ترەمپ بە گومانە، چونکە پێشتر و لە دوای هەڕەشەیەکی هاوشێوە، بۆردومانکەرە B-2یەکان سێ شوێنی ئەتۆمی ئێرانیان کردە ئامانج و بەرنامە ئەتۆمییەکەی وڵاتەکەیان بۆ دواوە گەڕاندەوە. لە رۆژانی دواییدا ئەمریکا جەنگاوەرە پێشکەوتووەکانی F-35 و F-22ی بەرەو رۆژهەڵاتی ناوەڕاست رەوانە کردووە و کەشتییەکی تری فڕۆکەهەڵگریش لە رێگەی ناوچەکەیە.