وتووێژ و رێکەوتنی کۆماری ئیسلامی و ئەمریکا گەورەترین ئاستەنگ بووە لە مێژووی ئێران و سیاسەتی دەرەوەیدا. دیارە لە نێوان دوو وڵاتدا دانیشتن و کۆبوونەوەی بەرفراوان چ بە راستەوخۆ بێت یا لە رێگای وڵاتانی نێوبژیوانەوە ئەنجام دراوە بەڵام رێکەوتنێکی فەرمی و هەمەلایەنە و لە پێش چاوی میدیاکاندا وەکوو حکوومەتی رابردووی شا هەتا ئیستا رووی نەداوە. بە هۆی ئەو رێنەکەوتنانەوە کۆماری ئیسلامی زۆر تێچووی مادی و مەعنەوی داوە و زۆر لایەن کەڵکیان لەو بارودۆخە وەرگرتووە و زۆر لایەنیش پێیەوە سووتاوە. کۆماری ئیسلامی ئایا بۆ ئەمریکا ئەوەندە گرنگی هەیە کە لە پێناو رێکەوتندا هەموو هەوڵێک بدات یا بە هۆی زەختی وڵاتانی ناوچەکەوەیە و هەروەها ئایا کۆماری ئیسلامی دەتوانێ هەتاهەتایە دژی رێکەوتن بوەستێ و،،،تاد؟؟ باس و بابەتگەلێکن کە لە وتارێکی کورتدا جێگای نابێتەوە بەڵام لێرەدا هەوڵ ئەدرێت سەرچەشنوار ئاماژە بە هندێک بابەت و هۆکار لەو بوارەدا بکرێت.
ــ پرسی ئیسرایل و بەرژەوەندی و سیاسەتی ناوچەیی ئەو وڵاتە گەورەترین ئاستەنگە لە بەردەم رێکەوتنی دوو وڵاتدا. دیارە کە ئیسرایل لە گەل روسیاشدا پێوەندی ئابووری هەیە بەڵام پێوەندی ئەمریکا و ئیسرایل ستراتیژیکە و بێجگە لە پێوەندی راستەوخۆ لە چوارچێوەی ناتۆشدا هاریکاری یەکترن. لە دوای حەوتی ئۆکتۆبر بۆشایی و کەلێنەکانی نێوان ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی قوڵتر و بەرینتر بۆتەوە و لە ئاکامدا دانووسان و رێکەوتنەکانی ئەستەمتر کردۆتەوە. بە کورتی ئیسرایل و روسیا دوو ئاستەنگی رێکەوتنی کۆماری ئیسلامی و ئەمریکان.
ــ پرسی ئەتۆمی کۆماری ئیسلامی بابەتێکی دیکەیە کە بارودۆخێکی خوازراو یا نەخوازراوی بۆ ئەو وڵاتە پێکهێناوە. هەڵوەشانەوەی بەرنامەی رێکەوتنی ئەتۆمی(برجام) لە لایەن ترەمپەوە، بارودۆخی ئەو پرسەی رووبەرووی نەهێنکاری و گرتنەبەری رێکاری دیکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامییەوە کردۆتەوە. پرسی ئەتۆمی لە دوای حەوتی ئۆکتۆبر بۆ ئیسرایل و وڵاتانی ئورووپایی بووە بە پرسێکی ئۆرژانسی و ئەگەر لە رابردوودا رێکەوتنەکان تەنیا بابەتی پیتاندنی ئەتۆمی دەگرتەوە ئەوا لە ئیستەدا تەنانەت پرسی مووشەکی،
دەستێوەردانەکانی ئەو وڵاتە لە ناوچەکە و مافی مرۆڤ دەگرێتە بەر هەر بۆیە رێبەری کۆماری ئیسلامی هەتا ئیستا بە توندی وڵامی بەرامبەرەکەی داوەتەوە و لە ناو قسەکانییدا ئاماژەشی بەوە کردووە لە ئەگەری رێکەوتندا تەنیا لە بواری ئەتۆمییدا هاوکاری ئۆرژانس دەکەین.
ــ ئەمریکا و بە تایبەت ترەمپ لە خولی رابردووی سەرکۆمارییدا بە شێوەی جیدی خوازیاری دانووسان لە گەل کۆماری ئیسلامی نەبوو. هەموو داواکاری و نامەکانی ترەمپ دوور لە رەوشت و ئادابی دیپلۆماتیکدا بووە و دەتوانین بڵێین کە مەبەستی ترەمپ رێنەخستنی دانیشتنەکان بووە. کاتێک ترەمپ دەڵێ ئەو ژمارە تەلەفوونم داناوە و چاوەرێی پێوەندی بەرپرسانی کۆماری ئیسلامیم و یا ئەوەیکە دەیهەوێ بە بێ نێوبژیوانێکی وەک روسیا و وڵاتانی ئورووپایی بە تاقی تەنێ ببێتە قارەمانی ئاشتی و رێکەوتن بە راستی هەڵە و کەمایەسی دەزگای دیپلۆماسی ئەمریکا نیشان دەدات.
سەرئەنجام: بە پێی ئەو خاڵانەی سەرەوە و هەروەها بە هۆی پاڵپشتی بەهێزی روسیا لە کۆماری ئیسلامی، ئەگەری رێکەوتن کەمە و شایەد سەبارەت بە پرسی ئەتۆمی رێکەوتنێکی بەرتەسک لە گەل ئاژانسی وزەدا بکرێ بەڵام وادیارە کۆماری ئیسلامی سەرەرای قەیرانی ئابووری ملکەچی رێکەوتن نابێت. هەرچەن لە سەردەمی بایدندا زۆرترین نەرم و نیانی دەرحەق بە کۆماری ئیسلامی ئەنجام دراوە دیسان رێکەوتن ئەنجام نەدراوە. وتووێژ و رێکەوتنی ئێران و ئەمریکا پێویستی بە هندێک پێش زەمینە و بەستەر هەیە کە ئەمریکا بۆ نیەت پاکی خۆی وەکوو داواکاری وتووێژ دەبێت رەچاوی بکا.
لابردنی دەورپێچە ئابوورییەکان و راسپاردنی لایەنێکی نێوبژیوان و شوێندانەری وەک روسیا پێش لە نووسینی نامەکەی ترەمپ پێویستی سەرەکی بوو کە نەک رەچاو نەکراوە بەڵکوو ئەمریکا دەیهەوێ لە رێگای زەختی لانیزۆری (فشار حداکثری) کۆماری ئیسلامی راپێچی دانووسان بکات کە کۆماری ئیسلامی ئەگەر بەو حاڵەتەوە ــ کە هەم سووکایەتی تێدایە و هەم مەترسی بۆ داوای دیکە ــ مل بە وتووێژ بدات بە شێوەی بەرتەسک دەبێت. بە گشتی رێکەوتنی ئاشکرای ئێران و ئەمریکا یانێ ئاڵوگۆری بەرین لە پێکهاتە و قەوارەی سیاسی ئێراندا .