دواین هەواڵ

داهاتی گەشتوگوزار، لەبەرژەوەندی هاوڵاتیانە

‌سەركۆ یونس

18 کاتژمێر پێش ئێستا

گەشتوگوزار، ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت و پێگه‌یه‌كی گرنگ و بەرچاوی له‌ ئابوری وڵاتانی پێشکەوتوو و تازه‌پێگه‌شتوودا هه‌یه‌، چونکە بزوێنەرێکی گرنگی گەشەی ئابوری و یەکێکە لە گرنگترین ئامرازەکانی ڕاکێشانی وەبەرهێنانی ناوخۆیی و بیانی، هەلی کار دەڕەخسێنێت، بێکاری کەم دەکاتەوە و سێکتەرەکانی تری ئابوری چالاک دەکات، سەرچاوەی سەرەکی داهات بۆ هەندێک وڵات و سەرچاوەی هەمەجۆری داهاته‌ بۆ هه‌ندێ وڵاتی تر.

یەکێک لەو کەرتە ئابوریانەی کە ڕاستەوخۆ لەبەرژەوەندی هاوڵاتیان و خاوەن شوێن و جێگاگەشتیارییەکان و ئوتێل و میوانخانە و چێشتخانەو سەرجەم دوکاندارەکان و نانەواخانە و گۆشتفرۆش و ووردە پێداویستییەکانی تری گەشتکردن، تەنانەت بەنزیخانە و گەراجەکانیش، كه‌رتی گه‌شتوگوزاره‌، هەموو ئەو خه‌رجیانه‌ی گه‌شتیارو سه‌ردانیكه‌ران، ده‌بنه‌ داهات لەبەرژەوەندی هاونیشتیمانیان. وەرزی بەهارو گەشتیاری لەهەرێمدا دەستی پێکردووە، ڕۆژانە بەدەیان و سەدان گەشتیارو سەردانیکەری ناوخۆ و باشورو ناوەڕاستی عێراق، ڕێژەیەکیش لە وڵاتاتی تر، دەچنە شوێن و جێگا گەشتیارییەکانی کوردستان، چێژ لەساتەخۆش و تایبەتەکانی بەهاری کوردەواری دەبینین. ئەگەر گریمان تێچوونی خێزانێکی ناوخۆیی چوار کەسی، نزیکەی 100-150 هەزار دینار بێت بۆ هەر گەشتێک، ئەوا بەدڵنییایەوە دەتوانین بڵێین ڕێژەی 80% ئەم تێچوونه‌ دەبنە داهات بۆ هاونیشتیمانیانی خاوەن شوێن و جێگاگەشتیارییەکان و سەرجەم ئەو دوکان و شوێنانەی تر کە پێداویستی سەیران و گەشتکردنیان تێدا دەستدەکەوێت.

ڕێژەیەک لەم داهاتانە ساڵانە به‌شێوه‌ی ناڕاسته‌وخۆ لەڕێگەی بەڕێوەبەرایەتییەکانی سەر بە گەشتوگوزارو لایەنەپەیوەندیدارەکانی تری حکومەتی هەرێم، وەک ڕەسم و باج و تازەکردنەوەی مۆڵەت و هتد، دەبێت بە داهاتی ساڵانه‌ بۆ حکومەتی ھەرێم. لەبەرگرنگی و دەرئەنجامی ئابوری و دارایی گەشتوگوزار، له‌ بوژانەوە و دەستکەوتنی داهات بۆ ڕێژەیەک لەهاونیشتیمانیانی هەرێم، بەپێویستی دەزانین لەم لایەنەوە حکومەتی ھەرێم، هەموو کارئاسانییەک و هاوکاری و هەماهەنگی تەواو بکات لەگەڵ هەموو ئەو کەس و کۆمپانیا و دوکاندار و فرۆشیارانه‌دا.

بۆئەوەی بەشێوەیەکی باشتر ئەم دەرفەتە لەم کەرتە ستراتیژیییەوە بتوانرێت کار بۆ ڕێژەیەک لەدانشیتوانی هەرێم دابین بکات و ببێتە سەرچاوەیەک بۆ دەستکەوتنی داهات، بەم هەنگاوە بارگرانی دارایی لەسەرشانی حکومەت سووکتر دەبێت. ئەوەشمان لەبیر نەچێت، سەقامگیری ئەمن و ئاسایش هۆکاری سەرەکی بوژانەوەی ئەم کەرتەستراتیژییەیە، لێره‌دا جێگای خۆیه‌تی ده‌ستخۆشی و ماندوونه‌بوونی له‌سه‌رجه‌م هێزه‌كانی ناوخۆ و پۆلیس و ئاسایش بكرێت كه‌ شه‌و و ڕۆژ له‌م پێناوه‌دا له‌كاردان. لەم کەرتەوە دەتوانرێت، برەو بە ئابوری داتەپیوی هەرێم بدرێت، چونکە هیچ لۆژیکێکی ئابوری بەوە ڕازی نابێت کە ژیان و گوزەرانی هەرێمێکی دەوڵەمەند بە سامان و دەرامەتی سروشتی و ئابوری گەورە و پڕ بەها، تەنها بەیەک سەرچاوەوە ببەسرێتەوە، بۆیه‌ گرنگه‌ سه‌رمایه‌گوزاری له‌ كه‌رتی گه‌شتیاریی زیاتر په‌ره‌ی پێبدرێت و هانی وه‌به‌رهێنه‌رو سه‌رمایه‌داران بدرێت تا به‌شێك له‌پرۆه‌كانیان له‌كه‌رتی گه‌شتوگوزاردا بێت.

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP