لە ناو گەرمەی پەرەسەندن و هەڵکشانی
کێرڤی توندوتیژییەکانی ئەمڕۆی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، بابەتی ئاگربەست لە نێوان United
States و Iranوەک هەنگاوێکی گرنگی ستراتیژی، جارێکی تر
دەکەوێتە ناو بازنەی گفتوگۆ و شیکردنەوەی سیاسی. ئەم بابەتە تەنها لە چوارچێوەی
کەمکردنەوەی تەنشەدا ناگرێتەوە، بەڵکوو بە شێوەیەکی قوڵتر پەیوەستە بە پرسیارێکی
سەرەکی: ئایا ئەم ئاگربەستە دەتوانێت بگۆڕێتەوە بۆ قۆناغێکی نوێی هاوسەنگیی
ستراتیژی، یان تەنها وەستانێکی کاتییە لە ناو داینامیکی ناکۆکییەکاندا؟
لە هەمان کاتدا، ئەم پرسیارەی کۆن و
نوێش بەردەوام دەگەڕێتەوە: ئایا ئەگەر ئاگربەست سەرنەکەوێت، United
States دەچێتە ناو هێرشێکی زەمینی بۆسەر Iran؟ هەرچەندە ئەم سیناریۆیە زۆرجار لە گوتاری
میدیایی و سیاسی دەخرێتە ڕوو، بەڵام شیکردنەوەی واقیعی و ستراتیژی دەردەخات کە
ئەمە گریمانەیەکی زۆر لاوازە. لەم ڕوانگەیەوە، خودی ئاگربەست وەک بەرهەمێکی ئەم
هاوسەنگییە ستراتیژییە دەردەکەوێت، نەک وەک هەڵوێستێکی بەدەستھاتووی تەواو.
یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکان کە ئەم
سیناریۆیە لاواز دەکات، سروشت و جوگرافیای Iran نە. ئەم وڵاتە بە سنوورە چیاییە سەختەکانی و
ناوچە بیابانییە فراوانەکانی، ژینگەیەکی زۆر ئاڵۆز بۆ هەر هێرشێکی زەمینی دروست
دەکات. ئەزموونی مێژوویی لە Iraq و Afghanistan نیشان دەدات کە جوگرافیای سەخت دەتوانێت
ستراتیژییە سەربازییەکان بگۆڕێت و تێچووی شەڕ بە شێوەیەکی زۆر بەرز بکات. بەم
پێیە، هەر هەوڵێکی هێرشی زەمینی دەتوانێت ببێتە هۆی قەیرانێکی درێژخایەن و
ناپێشبینی کراو.
لە ڕووی لۆجستییەوە، هێرشێکی بەم
قەبارەیە پێویستی بە بنکە سەربازی و پشتگیریی ناوچەیی هەیە، کە ئەمەش بەهۆی
هەڵوێستی سیاسیی وڵاتانی دراوسێی وەک Iraq یان وڵاتانی کەنداوی عەرەبی زۆر ئاڵۆز دەبێت.
ئەم وڵاتانە دەزانن کە بەشدارییان لەو جۆرە هێرشێکدا، دەیانخاتە ناو بازنەی وەڵامی
سەربازیی ڕاستەوخۆی Iran. بۆیە، سنوورداربوونی پشتیوانیی ناوچەیی یەکێکە
لە سنووردارکردنی هێرشی زەمینی.
لە هەمان کاتدا، ستراتیژیی سەربازیی Iran لەسەر بنەمای "بەرگریی نابەرابەر"
دامەزراوە، کە پشت بە توانای مووشەکی، دڕۆن، و تۆڕە ناوچەییەکانی دەبەستێت. ئەم
جۆرە ستراتیژییە بە واتای ئەوەیە کە هەر هێرشێکی زەمینی ڕووبەڕووی سیستەمێکی
فرەڕەهەند و ئاڵۆز دەبێتەوە، نەک تەنها سوپایەکی کلاسیکی. ئەمەش ئەگەری
فراوانبوونی شەڕ بۆ ئاستی هەرێمایی زیاتر دەکات، کە خودی United
States هەوڵ دەدات لێی بپارێزێت.
بەم پێیە، ئاگربەست دەبێتە بەشێک لە
ستراتیژییەکی گەورەتر بۆ بەڕێوەبردنی قەیران، کە لەسەر بنەمای سنووردارکردنی
توندوتیژی و پاراستنی هاوسەنگیی هێز کار دەکات. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا، تێکچوونی
ئەم هاوسەنگییە نەک بەهۆی بڕیارێکی گەورە، بەڵکوو بەهۆی هەڵەی ستراتیژی یان
هەڵسوکەوتی ناڕاستەوخۆ ڕوودەدات، کە ئەمەش گرنگیی ئاگربەست زیاتر دەکات وەک
میکانیزمێکی کۆنترۆڵکردنی قەیران.
لە ڕووی ئابوورییەوە، ئاگربەست دەتوانێت
بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر دۆخی هەردوو وڵات هەبێت. بۆ Iran، کەمبوونەوەی فشار و گەمارۆکان دەتوانێت
هەلومەرجی گەشە دروست بکات، و بۆ United States، کەمبوونەوەی خەرجی سەربازی و ئاراستەکردنی سەرچاوەکان بۆ ناوخۆ
دەتوانێت سوودبەخش بێت. هەروەها، ئارامیی زیاتر لە ناوچەیەکدا کە بازاڕی وزەی
جیهانی تێدایە، کاریگەرییەکی فراوان لەسەر ئابووری جیهانی دەبێت.
بەڵام، سەرەڕای هەموو ئەم سوودانە،
ئاگربەست بەخۆی ناتوانێت چارەسەری تەواوی کێشەکان بێت. نەبوونی متمانە، مێژووی
درێژی ناکۆکی، و کاریگەری هێزە ناوچەییەکان، هەموویان دەتوانن ئەم پرۆسەیە
سنووردار بکەن. بەم شێوەیە، ئاگربەست دەبێت وەک قۆناغێکی ناوەندی ببینرێت لە نێوان
شەڕ و ئاشتی، نەک وەک کۆتایی.
لە کۆتاییدا، وا دەردەکەوێت کە
ئاگربەستی نێوان United States و Iran، ئەگەرچی دەتوانێت تەنشە کەم بکات و هەلومەرجی نوێ دروست بکات،
بەڵام بەردەوامی و سەرکەوتنی پەیوەستە بە بەڕێوەبردنی ئاقڵانەی قەیران. هەروەها،
گریمانەی هێرشی زەمینی زیاتر وەک ئامرازێکی فشاری سیاسی دەردەکەوێت تاوەکوو
هەڵبژاردەیەکی ڕاستەقینەی سەربازی. لەم ڕوانگەیەوە، ئاگربەست نەک کۆتایی شەڕ،
بەڵکوو دەستپێکی قۆناغێکی نوێی هاوسەنگی و ڕێکخستنی پەیوەندییەکانە لە سیاسەتی
نێودەوڵەتیدا.