هەرێم نیوز

کۆمەڵێک نیشانەی سیاسی و سەربازی ئاماژە بە ئەگەری دەستپێکردنەوەی ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازی لەنێوان ئەمریکا و ئێران دەکەن؛ لە کاتێکدا واشنتن هەڵبژاردەکانی هێرشی نوێ، بەردەوامبوون لە گوشاری ئابووری و گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی سیاسی هەڵدەسەنگێنێت و تارانیش کارەکانی چاکسازی و بەهێزکردنەوەی شوێنە سەربازییە زیانلێکەوتووەکانی بەردەوامە. بارودۆخی نێوان ئەمریکا و ئێران جارێکی دیکە گەیشتووەتە قۆناغێکی پڕ لە چاوەڕوانی و نادڵنیایی، لەگەڵ ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ڕایگەیاندووە کە «بەزوویی» بڕیار دەدات ئایا هێرشە سەربازییەکانی دژی ئێران دووبارە دەست پێ دەکاتەوە یان نا.

لە هەمان کاتدا، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا ئامادەکارییەکانی بۆ ئەگەری دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان تەواو دەکات، لە کاتێکدا هەوڵە دیپلۆماسییەکانیش بە ناوبژیوانیی قەتەر بەردەوامن، بە ئامانجی گەیشتن بە تێگەیشتنێکی هاوبەش لەنێوان واشنتن و تاران.

بەپێی ئەم ڕەوتە، ترەمپ چەند هەڵبژاردەیەکی لەبەردەمدایە؛ لەوانەش ئەنجامدانی هێرشە سەربازییە نوێکان، بەردەوامبوون لە گوشاری ئابووری بەسەر ئێراندا، یان گەیشتن بە ڕێککەوتنێک کە تێیدا تاران هەندێک لە داواکارییەکانی واشنتن قبوڵ بکات.

لە بەرامبەردا، وێنەکانی مانگی دەستکرد ئاماژەیان بە ئەنجامدانی کاری هەڵکەندن و دروستکردنی شوێنی نوێ لە نزیک بنکە مووشەکییە سەرەکییەکانی ئێران کردووە. هەروەها ئەو وێنانە نیشانیان داوە کە کارەکانی چاکسازی لە لانیکەم ١٢ شوێنی سەربازیی ئێراندا بەردەوامن؛ ئەو شوێنانەی لە ئەنجامی هێرشەکانی پێشووی ئەمریکا و ئیسرائیل زیانیان پێگەیشتووە.

هەوڵەکانی قەتەر بۆ ڕێککەوتنێکی نوێ لەسەر ئاستی دیپلۆماسی، ناوبژیوانە قەتەرییەکان هەوڵ دەدەن پڕۆژەی ڕێککەوتنێکی بنیاتنانی متمانە لەنێوان واشنتن و تاراندا پێش بخەن. ئەم پڕۆژەیە کۆمەڵێک هەنگاوی بەرامبەر لەخۆ دەگرێت کە ئامانجیان کەمکردنەوەی گرژییەکان و گەڕانەوە بۆ مێزی گفتوگۆیە. بەپێی پڕۆژەکە، لایەنی ئەمریکا دەبێت گەمارۆی دەریاییەکەی هەڵبگرێت و بەشێک لە داراییە بەستراوەکانی ئێران ئازاد بکات. لە بەرامبەردا، ئێران داوا دەکرێت ڕێگە بە پشکنەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی بدات سەردانی ئەو شوێنانە بکەن کە لە هێرشەکاندا بوونەتە ئامانج، هەروەها تەنگەی هۆرمز بکاتەوە.

ئەم هەنگاوانە دەتوانن ببنە پێشەکییەک بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان سەبارەت بە بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران و چارەنووسی پاشماوەی ئۆرانیۆمی بەرز ئاوێتەکراو. بەڵام لە بەرامبەردا، ئێران پێداگری لەسەر حەوت مەرجی خۆی دەکات کە دەڵێت پێشکەشیی لایەنی ئەمریکی کردوون، و ڕەت دەکاتەوە پێش جێبەجێکردنی ئەو مەرجانە تەنگەی هۆرمز بکاتەوە یان بچێتە ناو گفتوگۆی نوێیەوە. گوشاری ئیسرائیل و نیگەرانیی بازاڕەکانی وزە لەگەڵ ئەم هەوڵە دیپلۆماسییانەدا، ئیسرائیل گوشار دەخاتە سەر واشنتن بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکان دژی ئێران.

لە بەرامبەردا، لە ناو ئەمریکادا بۆچوونی جیاواز هەیە سەبارەت بە سوودی ئەگەری هێرشێکی نوێ و ئەو کاریگەرییانەی کە دەتوانێت لەسەر بارودۆخی ناوچەکە و ئابووریی جیهان هەیبێت. یەکێک لە گرنگترین خاڵە نیگەرانییەکان کاریگەریی هەر ئاڵۆزییەکی سەربازی لەسەر بازاڕەکانی نەوت و وزەیە، بە تایبەتی لەبەر گرنگیی ستراتیژیی تەنگەی هۆرمز لە گواستنەوەی بەشێکی گرنگی نەوت و گازی جیهان. بەم شێوەیە، چارەنووسی پەیوەندییەکانی واشنتن و تاران لەنێوان سێ ڕێگادا هاتووچۆ دەکات:

دەستپێکردنەوەی هێرشە سەربازییەکان، بەردەوامبوون لە گوشاری ئابووری، یان گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی دیپلۆماسی. بڕیاری کۆتایی ترەمپ و هەڵوێستی ئێران لە بەرامبەر پێشنیارەکاندا، دەتوانێت ئاراستەی قۆناغی داهاتووی ملمڵانێیەکە و ئاستی ئارامیی ناوچەکە دیاری بکات.