دواین هەواڵ

ڕاپۆرت و چاوپێکەوتن‌

 1 رۆژ پێش ئێستا

كورد له‌ناو ژووره‌كه‌دا... كاتێك خیانه‌ت له‌ پشتی ده‌رگا داخراوه‌كانه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت

د.نەوشیروان سەعید

كتێبی "The Room Where It Happened"ی جۆن بۆڵتن ته‌نها یاداشتی فه‌رمانبه‌رێكی پێشووی کۆشکی سپی نه‌بوو، به‌ڵكو به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی ئاشكراكه‌ر بوو بۆ شێوازی بیركردنه‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات كاتێك ده‌رگاكان داده‌خرێن.

 له‌م تۆماره‌دا، كورد نه‌ك وه‌ك هاوپه‌یمانێك كه‌ له‌سه‌ر زه‌وی دژی "داعش" جه‌نگاوه‌، به‌ڵكو وه‌ك كارتێكی دانوستانی په‌راوێزخراو له‌ مێشكی سه‌رۆكێكدا ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ سیاسه‌ت وه‌ك گرێبه‌ست، هاوپه‌یمانی وه‌ك بارگرانی، و وه‌فاداریش وه‌ك ورده‌كارییه‌كی زیادو ناپێویست ده‌بینێت.
بۆڵتن له‌ زاری دۆناڵد تره‌مپه‌وه‌ هه‌ڵوێستێك ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ له‌ ڕاشكاوی و سه‌ختییه‌كه‌یدا شۆكهێنەرە، ئه‌ویش له‌ كاتی گفتوگۆكان سه‌باره‌ت به‌ كشانه‌وه‌ له‌ سووریا: (من کوردم خۆشناوێت)“I don’t like the Kurds”.

 ئه‌مه‌ ڕسته‌یه‌كی كورته‌، به‌ڵام دیدگایه‌كی ته‌واویش كورتده‌كاته‌وه‌، دیدگایه‌ك كه‌ كورد ته‌نها وه‌ك گروپێك ده‌بینێت كه‌ كاتێك جه‌نگ سه‌خت ده‌بێت "ڕاده‌كه‌ن"، و به‌پێی ئه‌و گێڕانه‌وه‌یه‌ی بۆ تره‌مپ كراوه‌، ته‌نها ئه‌وكاته‌ نه‌بێت كه‌ فڕۆكه‌ ئه‌مریكییه‌كان ده‌وریان ده‌گرن، خۆیان ڕاناگرن. 

بۆڵتن له‌ هه‌مان چوارچێوه‌دا وه‌سفێكی سه‌ختتر ده‌خاته‌ ڕوو، كاتێك قسه‌ی تره‌مپ ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ ده‌ڵێت كوردەکان "له‌ عێراقییه‌كان ڕایانكرد، و له‌ توركه‌كانیش ڕایانكرد"، ئه‌مه‌ش له‌ هه‌وڵێكدا بۆ داماڵینی هه‌موو به‌هایه‌كی جه‌نگی یان ئه‌خلاقی لێیان.

ئه‌مه‌ ته‌نها هه‌ڵه‌یه‌كی زمان نه‌بوو. بۆڵتن ئه‌مه‌ ده‌خاته‌ ناو چوارچێوه‌ی بڕیارێكی سیاسییه‌وه‌: كشانه‌وه‌، با ئه‌نجامه‌كانی هه‌رچییه‌ك بن، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر ئه‌و هاوپه‌یمانه‌ی كه‌ قورسترین باری جه‌نگی دژی "داعش"ی هه‌ڵگرتبوو، به‌ تەنها له‌به‌رده‌م توركیادا جێبهێڵدرێت و دواتر ناچار بكرێت په‌نا بۆ نه‌یارانی واشنتۆن خۆیان ببات.

له‌ فه‌سڵه‌كانی تایبه‌ت به‌ سووریادا، بۆڵتن ڕوونیده‌كاته‌وه‌ كه‌ ناكۆكی ناو ئه‌نجومه‌نی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ نه‌بوو "ئایا كورد گرنگن؟"، به‌ڵكو له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بوو كه‌ ئایا بنچینه‌دا شایه‌نی ئه‌وه‌ن ڕه‌چاو بكرێن؟ لەمەشدا وه‌زاره‌تی به‌رگری و ده‌زگا ئه‌منییه‌كان كشانه‌وه‌یان وه‌ك هه‌ره‌سهێنانی متمانه‌ی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كان ده‌بینی، به‌ڵام تره‌مپ، وه‌ك ئه‌وه‌ی بۆڵتن ده‌یگێڕێته‌وه‌، ته‌نها خەرجییەکی بێده‌ستكه‌وتی ده‌بینی.

گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ بۆڵتن خۆی وه‌ك به‌رگریكارێكی ڕۆمانسی لە كورد نیشان نادات، به‌ڵكو وه‌ك واقیعبینێكی ستراتیژی: به‌ بڕوای ئه‌و، جێهێشتنی كورد ته‌نها زیان به‌ كورد ناگه‌یه‌نێت، به‌ڵكو په‌یامێكی كوشنده‌ بۆ هه‌موو هاوپه‌یمانێكی داهاتووش ده‌نێرێت کە ئه‌وه‌ی ئه‌مڕۆ ئەمریکا ده‌جه‌نگێت، ڕه‌نگه‌ سبه‌ی جێبهێڵدرێت ئه‌گه‌ر هاوكێشه‌كان بگۆڕێن.
لێره‌دا كێشه‌كه‌ له‌ ڕه‌هه‌نده‌ كوردییه‌كه‌ی تێپه‌ڕ ده‌كات. كورد له‌ كتێبی "The Room Where It Happened"دا ده‌بێت به‌ ئاوێنه‌یه‌ك بۆ سیاسه‌تێكی ناجێگیری ئه‌مریكا: هاوبه‌شییه‌ ته‌كتیكییه‌ بێ گره‌نتییه‌كان، و هاوپه‌یمانییه‌ك كه‌ به‌ مێشكی به‌ڵێنده‌ر به‌ڕێوه‌ده‌چێت نه‌ك پیاوی ده‌وڵه‌ت.

ڕێكه‌وت نییه‌ كه‌ ئه‌م قسانه‌ دوای ڕۆشتنی بۆڵتن له‌ پۆسته‌كه‌ی بڵاوببنه‌وه‌. چونكه‌ ئه‌و "ژوورە‌"ی كه‌ باسی ده‌كات ته‌نها شوێنی بڕیاردان نه‌بوو، به‌ڵكو فه‌زایه‌ك بوو بۆ شاردنه‌وه‌ی ڕاستییه‌كان. كاتێك ده‌رگاكان كرانه‌وه‌، كورد له‌ ده‌قه‌كه‌دا نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ی مه‌یدانه‌كه‌ ده‌یانناسێت —هێزێكی ڕێكخراو كه‌ له‌بری جیهان خوێنی به‌خشی— به‌ڵكو وه‌ك ئه‌وه‌ی سه‌رۆكێك ده‌یبینین كه‌ ده‌یویست به‌ هه‌ر نرخێك بێت لێی ده‌ربچێت.

له‌ كۆتاییدا، كتێبه‌كه‌ هیچ شتێكی نوێ بۆ مه‌ینه‌تییه‌كانی كورد زیاد ناكات، به‌ڵام به‌ڵگه‌یه‌كی نووسراو زیاد ده‌كات: خیانه‌ت هه‌ڵه‌یه‌كی ته‌كتیكی نه‌بوو، به‌ڵكو هه‌ڵبژاردنێكی هۆشیارانه‌ بوو، به‌ ڕاشكاوی وتراو بۆ مێژوو تۆمار كرا.



Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP