هەرێم نیوز
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جارێکی دیکە لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی مێژووییدایە کە هاوشێوەی نییە. دیمەنی سیاسی و سەربازیی ناوچەکە لەم ساتەدا (مانگی یەکی ٢٠٢٦) تەنها ململانێیەکی سادەی نێوان دوو جەمسەر نییە، بەڵکو گەیشتنی کێشە کەڵەکەبووەکانی چەندین دەیەیە بە "خاڵی تەقینەوە".
لە لایەکەوە، هێزی ئاسنینی ئەمریکا خەریکی کێشانی نەخشەیەکی نوێی سەربازییە، لە لایەکی دیکەشەوە، شەقامی ئێرانی خەریکی نووسینەوەی مێژوویەکی نوێیە بە خوێن و هاوار.
بەپێی ڕاپۆرتە جیهانییەکانی وەک ئاژانسی ڕۆیتەرز (Reuters) و ئەسۆشێتد پرێس (AP)، ئەمریکا لە هەفتەی ڕابردوودا ستراتیژی "بەرپەرچدانەوە"ی گۆڕیوە بۆ "ئامادەباشی بۆ هێرش".
ناردنی فڕۆکە ستراتیژییەکانی وەک (B-52) بۆ ناوچەکە و جێگیرکردنی کەشتیگەلی فڕۆکەهەڵگر لە کەنداوی عومان، تەنها نمایشکردنی هێز نییە. سەرچاوە سەربازییەکانی پنتاگۆن و فەرماندەیی ناوەندی (CENTCOM) ئاماژە بەوە دەکەن کە قەبارەی ئەو هێزەی ئێستا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدایە، ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ ئەوەی کە واشنتۆن چیتر متمانەی بە بەڵێنە دیپلۆماسییەکانی تاران نەماوە. ئەمە گەورەترین کۆکردنەوەی هێزە لە دوای ساڵی ٢٠٠٣وە، کە ئامانج لێی لێدانی جومگە هەستیارەکانی دەسەڵاتە لە ئێران ئەگەر بێت و "سەعاتی سفر" لێ بدات.
“سەعاتی سفر”
"سەعاتی سفر": لۆژیکی هێز یان تاکتیکی کات کوشتن؟
هەمووان دەپرسن: بۆچی هێرشەکە ئەنجام نەدرا؟ وەڵامەکە لە ناوەندەکانی بڕیاردانی واشنتۆن و ئورشەلیم شاراوەتەوە. بەپێی شیکارییەکی ڕۆژنامەی تایمز ئۆف ئیسرائیل (The Times of Israel)، دواخستنی هێرشەکە لە هەفتەی ڕابردوودا نەبووەتە هۆی نەمانی مەترسییەکە، بەڵکو جۆرێکە لە "دیپلۆماسیی چاوشارکێ". دۆناڵد ترەمپ، کە ئێستا وەک سەرۆکێکی پێشبینینەکراو دەردەکەوێت، دەیەوێت تاران بخاتە ناو جۆرێک لە "ئیفلیجیی بڕیاردان".
ترس لە کاردانەوەی ئێران بۆ سەر کێڵگە نەوتییەکان و داخستنی گەرووی هورمز، وایکردووە کە "سەعاتی سفر" تەنها چرکەساتێکی سەربازی نەبێت، بەڵکو
هاوکێشەیەکی ئاڵۆزی ئابووریی جیهانی بێت.
“شەقامی ئێرانی”
لە کاتێکدا جیهان چاوی لە جووڵەی فڕۆکە جەنگییەکانە، گەورەترین هەڕەشە بۆ سەر کۆماری ئیسلامی لە ناوخۆوەیە. ڕاپۆرتەکانی ئێران ئینتەرناشناڵ (Iran International) و بی بی سی فارسی (BBC Persian) دەریدەخەن کە سەرەڕای سەرکوتکردنی توند و گرتن و لەسێدارەدان، خۆپیشاندانەکان نەک کپ نەبوونەتەوە، بەڵکو تەشەنەیان کردووە.
ئەوەی لەم شەپۆلە نوێیەی ٢٠٢٦دا دەبینرێت، "پچڕانی متمانە"یە لە نێوان دەسەڵات و شەقامدا.
ناڕەزایەتییەکان لە شارە گەورەکانەوە گوازراونەتەوە بۆ ناو گەڕەکە هەژارنشینەکان و ناوچە سنوورییەکانی وەک کوردستان و بەلوچستان.
ڕێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی (Amnesty International) هۆشداری دەدات لەوەی کە ئێران بەرەو "تەقینەوەیەکی کۆمەڵایەتیی بێوێنە" دەچێت، کە هیچ سیستەمێکی ئەمنی ناتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژ ڕێگری لێ بکات.
کۆتایی: بڕیارێکی چارەنووسساز
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەردەم دوو بژاردەدایە: یان جەنگێکی وێرانکەری دەرەکی کە نەخشەی وڵاتان دەگۆڕێت، یان داڕمانێکی ناوخۆیی کە کۆتایی بە قۆناغێکی سیاسی دەهێنێت. ئەمریکا هێزەکانی زیاد کردووە چونکە دەزانێت ئەمجارە یارییەکە گەیشتووەتە کۆتایی. تاران لە نێوان چەکوشی هێرشی ئەمریکا و سندانی تووڕەیی گەلەکەیدا گیری خواردووە.
سەرچاوە سەرەکییەکانی ئەم شیکارییە:
Associated Press (AP): بۆ جووڵە سەربازییەکانی هەفتەی ڕابردوو.
Reuters: دەربارەی زیادبوونی هێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکا لە کەنداو.
U.S. Central Command (CENTCOM): ڕاگەیاندراوە فەرمییەکانی دەربارەی ئامادەباشی.
Iran International: بۆ نوێترین پێشهاتەکانی شەقامی ئێران.
Amnesty International: دەربارەی بارودۆخی مافەکانی مرۆڤ و ناڕەزایەتییەکان لە ساڵی ٢٠٢٦.
ئەم وتارە نیشانی دەدات کە جیهان چیتر ناتوانێت چاوپۆشی لە دۆخی ئێران بکات و "سەعاتی سفر" تەنها کاتێکی دەوێت بۆ ئەوەی ڕووداوەکان بگەنە لوتکە.