دواین هەواڵ

ڕۆژئاوا، لە سیاسەتی دەست شکاندنەوەی نێوان، ئۆردۆگان و ناتانیاهۆدا

‌ ئەمیر حسین

4 کاتژمێر پێش ئێستا

لەدوای هێرشە چاوەڕواننەکراوەکەی (٧) ئۆکتۆبەر،ساڵی (٢٠٢٣)، بۆ سەر ئیسڕائیل، لەلایەن حەماسەوە، بەردەوام ئیسڕائیلیەکان جەخت لەوەدەکەنەوە، سیمای نەخشەی سیاسی، ناوچەکە دەگۆڕن، سەرەتا لە غەزەو حەماسەوە دەستیان پێکرد، دواتر خواروی لوبنان وحزب اللە، ئێستاش سوریای ئەحمدالشەرعی دوای ئەسەد، دەرئەنجام ، وێرانکردنی غەزە، بێهێزکردنی حەماس ، وێرانکردنی حزباللە، نەک بە تەنها ،لاوازکردنی بگرە شکست پێهێنانی، پڕۆژەی ئێران لە ناوچەکە، ئێستاش بەردەوامی گورز وەشاندن لە سوریا، ئاماژەی ڕونە، ئیسڕائیل بوارنادات، تورکیا هەروا بەئاسانی، بەرهەمی سەرکێشیەکەی، لە سوریا بچنێتەوە، کاتێک هەموانی غافڵگیرکرد، تەنانەت هاوبەشە عەرەبی و نێو دەوڵەتیەکان، بەتایبەت ڕوسیا وە ئێران، میلیشیاکانی سەر بە تورکیا، جولانیان گەیاندە نێو کۆشکی کۆماری لە دیمەشق . 

   ئێستا خەریکە هێڵە سەرەتاییەکان، بە پشتیوانی ئەمریکا، لە نەخشە نوێیەکە دەردەکەون، بەتایبەت دوای هاتنەوەی تڕامپ بۆ نێو کۆشکی سپی، ئیسڕائیل دەیەوێت بەرەی بەرگری، کە ئێران بۆ نزیکەی سێ دەیەیە، لەسەر گیرفانی ئێرانیەکان، بنیاتی دەنێت، نەک تەنها لاواز بکات، بەڵکو بەیەکجاری لەناوی بەرێت، هێنانی ئەم هەمو کەشتیگەلە دەریاییە، لەگەڵیدا هێزی ئاسمانی ستراتیژی، بۆ دەریای هندی وکەنارئاوەکانی دەریای سپی ، دەریای سور وە کەنداو، تەنها بۆ شکاندنی حەماس و حوسیەکان نیە، لەپاڵیدا بەهێزکردن، وە کردنەوەی بنکەی سەربازی نوێ، لە ڕۆژئاوای کوردستان، تەنانەت نزیک کۆشکەکەی الشرع، ئاماژەی ڕونن کە ئەمریکیەکان، بەهێزەوە هاوبەشی ئیسڕائیلیەکان دەکەن، لە جێبەجێکردنی مەیدانی، وە گۆڕینی ڕاستەوخۆی، جوگرافیای سیاسی ناوچەکە، داڕشتنەوەی بە شێوەیەک وەک چۆن، ئیسڕائیلیەکان دەیانەوێت .

    هەڕەشە توند، وە بەردەوامەکانی تڕەمپ لەئێران ، لە هەمانکاتدا واڵاکردنی، جبەخانە قەدەغەکراوەکان، بۆ پڕچەک کردنی ئیسڕائیل، بە هەموو جۆرە چەکێکی پێویست، دەستپێکردنەوەی هێرشەکان بۆسەرغەزەو لوبنان وە سوریا، لەلایەن ئیسڕائیلەوە، ناکرێت تەنها، پڕاکتیزەکردنی تێزی،(ئەوپەڕی فشاربن)و بەس،ئەم ئامڕازانەی ئامادەدەکرێن، ئاماژەی هەڵگیرسانی جەنگن بە ئیمتیاز،جەنگێک پێدەچێت، دەنگدانەوەی لە کرملن، پکین، وجیهان ببیسترێت. بێگومان ئێران غەزەو لوبنان وسوریا نیە، شەڕ بەوەکالەت، لەگەڵ شەڕی ڕاستەوخۆ، لە نێو ماڵی خۆتدا، زۆر جیاوازە، بەتایبەت گەر بزانین، ئێرانیەکان جگە لە بەرگری، بەهەموو توانای بەردەست، جیا لە چەک وچۆڵ، وەتەکنۆلۆژیای سەربازی،لە پاڵیدا چەکی بیروباوەڕی مەزهەبی، لەم شەڕی چارەنوسەدا، بژاردەی زۆری تریان، لەبەردەمدا نیە، چونکە بۆ یەکەم جارە ، ڕووبەڕوی مەیرسی وجودی ببێتەوە، بەدرێژایی تەمەنی کۆماری ئیسلامی، لەساڵی (١٩٧٩)وە، لە هەمو بۆنەیەکدا، جەخت دەکاتەوە، بۆ هەموو ئەگەرێک ئامادەن .

   تڕامپ بەدرێژایی هەڵمەتی هەڵبژارنەکەی، بانگەشەی ئەوەی دەکرد، بگەڕێتەوە بۆ کۆشکی سپی، جەنگ و ململانێ وە کێشەو ئاڵۆزیەکان، لە سەر ئاستی جیهان هێور دەکاتەوە، وە کۆتاییان پێدەهێنێت، تەنانەت دەیگوت( من پیاوی ئاشتیم)، تەنها من دەتوانم ڕێگە، لە هەڵگیرسانی جەنگی جیهانی بگرم ، بەڵام تا ئەمڕۆ، وانزیکەی سێ مانگ، بەسەر وتاری دەستبەکاربونەکەیدا تێدەپەڕێ،هێشتا تەنانەت بەشێکی زۆر،هاوکارەکانی لە نێوکۆشکی سپی، نازانن پڕۆژەکەی تڕامپ چیە . لەبەرامبەر شەڕی ڕوسیاو ئۆکرانیا،(بانگەشەی دەکرد بە ٢٤ کاتژمێر کۆتایی پێدەهێنێت)، جگە لەچەند کۆبونەوەیەکی سەرەتایی، ڕێکەوتنێکی لاواز، بۆ ڕاگرتنی هێرشی سەر ژێرخانی وزە،تەنانەت هیچ لایەکیان، تا ئەمڕۆ پێوەی پابەندنین، هەردوکلایان سکاڵاکانیان دەبەنەوە بەردەمی تڕەمپ، سەقفی داواکاریەکان هێندە هەڵکشاون، بەتایبەت لەلایەن پوتنەوە ، خەریکە ئەوبڕوایەی لێبکەوێتەوە لای خودی تڕامپیش، ڕوسیا بۆ ڕاگرتنی جەنگ، یان جێبەجێکردنی پرۆسەی ئاشتی، ئامادەنیە لەئێستادا ،هەروەها لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش، ئامادەکاریەکان بەردەوامە بۆ پێکدادانی زیاتر، لە ئاسمانی ناوچەکە ئاماژەکانی جەنگێکی وێرانکەر، خەریکە خەتوخاڵی لە سەر نەخشە دەردەکەون، ئەمانە جیا لە گێچەڵەکانی بە گریلاند ودانیمارک،شەڕە نەرمە ئابوری و بازرگانیەکەی، لەگەڵ نەیارو هاوپیمانەکانی، بە سەپاندنی باجی زۆر،  بێگومان هەموو ئەمانە، کاریگەری لەسەر نەخشەی سیاسی، وە دابەشبونی هێزە جیهانیەکان، لە ئایندەدا ڕونتردەبنەوە.

   ئەگەرچی تورکیا ، هەر زوو لەڕێگەی، خستنەگەڕی پرۆسەی ئاشتی ، بەتایبەت دوای پەیامە مێژووییەکەی ئیمڕالی، ویستی ترس وە نیگەرانیەکان، لەسەر ئاستی ناوخۆ وەدەرەوە هێمن بکاتەوە، لە ڕێگەی پەنا بردن بۆ میتۆدی،( ئاگر بڕ، لە کاتی کەوتنەوەی ئاگر ، بەتایبەت لە کێڵگەو پوش و پەڵاش، هەوڵدەدرێت، بە ئاگری دەستکرد، ناوچەی دابڕاو دروستبکرێ، بەم شێوەیە کۆنتڕۆڵی ئاگر دەکرێ) ،بەڵام بەریەککەوتنی ڕاستەوخۆی ئۆردۆگان لەگەڵ جەهەپە ، دوای زیندانیکردنی(ئیمام ئۆغلۆ)، وە لێکەوتە زۆرەکانی لە ئێستاو ئایندەدا، بەتایبەت لەڕوی سیاسی و ئابوری، پێدەچێت تورکیا ناچاربێت،  نەخشەکەی هەمواربکاتەوە، هەوڵبدات بەشێوەیەکی، زیاترپڕاگماتیانە، مامەڵە لەگەڵ ڕوداوەکان بکات، بەتایبەت لەگەڵ ڕۆژئاوای کوردوستان، سەرەتاکانی ئەم گۆڕانکاریانە وەختە دەردەکەون، گفتوگۆ وەهەوڵدان بۆ ڕێککەوتن لەگەڵ قسەد، کە تا ئێستاش بەردەوام جەخت دەکاتەوە،( ئەمانە هێزی تیرۆرستین !!)،بەکەمترلە چەک داماڵینی، هێزەکانی شەڕڤانان ڕازینابێت، ئەم هەڵوێستە نوێیە، ئەگەر بەشێکی پەیوەندی بە هەلومەرجی نوێی ناوخۆی تورکیاوە هەبێت، بەشەکەی تری، پەیوەستە بە تێگەیشتن، لە هاوکێشە نوێکانی ناوچەکە، بەتایبەت خواستی جێگیروەچەسپاوی ئیسڕائیلیەکان، وەکو وتمان بۆ ڕێکخستنەوەی ناوچەکە، زۆر قورسە سوریایەکی یەکگرتو لەژێر دەسەڵاتی الشرعی کۆنە قاعیدەو داعش قبوڵبکات . بۆ ئەوەی تورکیا بەئارەزوی خۆی، لەسەربنەمای بەرژەوەندیە سیاسی وە ئابوری وە سەربازیە ستراتیژیەکانی، جارێکی تر بە فۆڕمی دەوڵەتی دیموکراتی دینی، بنیاتی بنێتەوە. 

   لەکۆتایدا کورد، لەم گۆڕانکاریانەدا دەکرێ ڕۆڵی گرنگ ببینێ ، بەمەرجێک هێزە سیاسیەکانی کورتبین نەبن، بەڵکو چاویان لەسەرگۆڕانکاریە گەورەکان بێت، وە هەموو نەخشە نوێکە، لەسەرئاستی ناوچەکەو، پەیوەندیە جیۆسیاسیە نوێکان، وەک خۆی ببینن، شەمەندەفەری گۆڕانکاری ڕیشەیی، لە سەرهەردوک ئاستی،هەرێمی وە نێودەوڵەتی، کەوتۆتەڕێ . کاپتنی ئەم شەمەندەفەرە، لەسەر ئاستی ناوچەکە ناتانیاهۆ، وە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی تڕەمپە ، وەک ئەلکسەندەردۆگین دەڵێت: لەدوای پیلانگێڕیەکانی، تورکیا لە سوریا، بۆچەند دەسکەوتێکی کاتی، تورکیا ڕۆڵی دەوڵەتێکی ئاسایی ناوەندی( متوسط) دەبینێ لەناوچەکە، نەک زلهێزێکی جیهانی .
              

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP