هەرێم نیوز

لە پێشهاتێکی جیۆپۆلەتیکی کتوپڕ و گەورەدا لەسەر ئاستی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە نێوەندگیری و سەرپەرشتیی ڕاستەوخۆی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هەردوو حکوومەتی ئیسرائیل و لوبنان ڕێککەوتنێکی چوارچێوەیی مێژووییان بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و بەدیهێنانی ئاشتی واژۆ کرد.

ڕاگەیاندنی فەرمی لە لایەن واشنتنەوە
ئەمڕۆ هەینی ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦، لە ڕێوڕەسمێکی فەرمیدا لە واشنتنی پایتەختی ئەمریکا، نوێنەرانی باڵای لوبنان و ئیسرائیل ڕێککەوتنی چوارچێوەیی سێقۆڵیی نێوانیانیان مۆر کرد. مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کە سەرپەرشتیی پڕۆسەکەی دەکرد، بە فەرمی ڕایگەیاند: "ئێمە زۆر دڵخۆشین کە گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی چوارچێوەیی ستراتیژی لە نێوان حکوومەتی خاوەن سەروەریی لوبنان و حکوومەتی ئیسرائیلدا ڕادەگەیەنین، کە بە نێوەندگیری و پاڵپشتیی تەواوی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئەنجام دراوە."

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا جەختی لەوەش کردەوە کە ئەم هەنگاوە دەستپێکی داڕشتنی نەخشەڕێگەیەکە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی، سەقامگیری و ئاسایشی بەردەوام لە ناوچەکەدا، کە لە کۆتاییدا دەبێتە هۆی واژۆکردنی ڕێککەوتننامەیەکی گشتگیری فەرمی لە نێوان هەردوو دەوڵەتدا.

بەرەی ئاشتی دژ بە هەژموونی تاران
لە کاتی واژۆکردنی ڕێککەوتنەکەدا، باڵیۆزی لوبنان لە واشنتن ئاماژەی بەوە کرد کە کۆبوونەوەکانیان پێش گەیشتن بەم ئەنجامە زۆر درێژخایەن و چڕوپڕ بوون، و سوپاسی لایەنی ئەمریکی کرد بۆ میوانداری و نێوەندگیرییەکە. لە بەرامبەردا، باڵیۆزی ئیسرائیل لە واشنتن هێرشی کردە سەر سیاسەتەکانی تاران و وتی: "ئێران و بریکارەکانی لە ناوچەکەدا هەمیشە خوازیاری وێرانکاری و پشێوین، لە کاتێکدا ئێمە لێرەین بۆ ئەوەی ئاشتییەکی ڕاستەقینە لە نێوان ئیسرائیل و لوبناندا بێنینە ئاراوە."

هاوکاوت، فادی کەرەم، پەرلەمانتارێکی لوبنان ڕایگەیاند کە هیوادارە ئەم هەنگاوە سەقامگیری بۆ وڵاتەکەی بگەڕێنێتەوە، بەڵام جەختی کردەوە کە پێویستە ئیسرائیل بە تەواوی پابەندی بەڵێنەکانی بێت و سوپای لوبنانیش بە خێرایی ئەرکی نیشتمانیی خۆی بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ جێبەجێ بکات.

بەپێی زانیارییە دزەپێکراوەکان لە ناوەڕۆکی ڕێککەوتنە چوارچێوەییەکە:

•کشانەوە و جێگرتنەوە: سوپای ئیسرائیل لە دوو ناوچەی دیاریکراو دەکشێتەوە و دەستبەجێ سوپای نیشتمانیی لوبنان دەچێتە شوێنیان و جێگەیان دەگرێتەوە.

•ڕووبەڕووبوونەوەی حزبوڵڵا: هەردوو لایەنی ئیسرائیلی و لوبنانی ڕێککەوتوون لەسەر ستراتیژیەتی چۆنیەتی ڕووبەڕووبوونەوە و کۆتاییهێنان بە توانای سەربازیی حزبوڵڵای لوبنانی.

•مانەوەی مەرجدار: سوپای ئیسرائیل لە بەشێک لە باشووری لوبناندا دەمێنێتەوە تا ئەو کاتەی پڕۆسەی چەککردنی تەواوەتیی حزبوڵڵا بە کۆتایی دەگات.

•بەرەنگاربوونەوەی ئێران: ئامانجی هاوبەش و سەرەکیی ڕێککەوتنەکە بریتییە لە نەهێشتنی یەکجارەکیی هەژموون و دەستێوەردانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بەسەر کاروباری ناوخۆی لوبنانەوە، لە کاتێکدا گفتوگۆکان لەسەر دیاریکردنی سنوورە وشکانییەکانی نێوان هەردوو وڵات بەردەوام دەبن.