هەرێم نیوز
لەکاتێکدا ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ناو جەرگەی ململانێیەکی سەربازیی تونددایە و جەنگی نێوان (ئەمریکا - ئیسرائیل) و ئێران پێ دەنێتە هەفتەی سێیەمی خۆیەوە، جارێکی تر چاوەکان چوونەتە سەر وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو. ئەم وڵاتانە چیتر تەنیا وەک هەناردەکارێکی نەوت نابینرێن، بەڵکو بوونەتە "قەڵغانێکی ستراتیژی" کە ڕێگری لە داڕمانی سیستەمی دارایی و بازرگانی جیهان دەکەن.
هێزێکی دارایی بێ وێنە
ئامارە نوێیەکانی ئازاری ٢٠٢٦ ئاماژە بەوە دەکەن کە قەبارەی ئابووری وڵاتانی کەنداو گەیشتووەتە ٢.٣ تریلیۆن دۆلار، ئەمەش وای کردووە ببێتە نۆیەم گەورەترین هێزی ئابووری لەسەر ئاستی جیهان. ئەوەی زیاتر پێگەی ئەم ناوچەیە بەهێز دەکات، سندوقە سیادییەکانە کە خاوەنی ٥.٦ تریلیۆن دۆلارن؛ واتە زیاتر لە سێیەکی (٣٦٪) هەموو ئەو پارەیەی کە سندوقە سیادییەکانی جیهان بەڕێوەی دەبەن، لە دەستی وڵاتانی کەنداودایە.
تەنگەی هورمز و پلانی جێگرەوە
لەگەڵ پەککەوتنی جووڵەی بازرگانی لە تەنگەی هورمز، کە ڕۆژانە ٢٠ ملیۆن بەرمیل نەوتی لێوە تێدەپەڕێت، وڵاتانی کەنداو توانای خۆیان بۆ تێپەڕاندنی قەیرانەکە نیشان دا:
• سعوودیە: لە ڕێگەی هێڵی بۆری (ڕۆژهەڵات - ڕۆژئاوا) ڕۆژانە ٧ ملیۆن بەرمیل دەگەیەنێتە دەریای سوور.
• ئیمارات: لە ڕێگەی هێڵی (حەبشان - فوجەیرە) ١.٥ ملیۆن بەرمیل ڕەوانەی کەنداوی عومان دەکات.
ئەمە وای کردووە جیهان دڵنیابێتەوە کە تەنانەت لە کاتی داخستنی تەنگەکەشدا، خوێنی وزە لە دەمارەکانی ئابووری جیهاندا ناوەستێت.
بەرگریكارێکی ستراتیژی لە دژی هەڵاوسان
شارەزایانی ئابووری هۆشداری دەدەن کە هەر بەرزبوونەوەیەکی نرخی وزە بە ڕێژەی ١٠٪، دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی هەڵاوسان لە هەموو جیهاندا. لێرەدا ڕۆڵی کەنداو وەک "ممتص صدمات" یان بەرگریكارێکی شۆکەکان دەردەکەوێت؛ چونکە تەنیا سەرچاوەی وزە نین، بەڵکو بەهۆی ئەو سەرمایە زەبەلاحەی لە پشک و پڕۆژە نێودەوڵەتییەکاندا هەیانە، ڕێگری لەوە دەکەن کە بازاڕە داراییەکانی جیهان تووشی داڕمان ببن.
ئەنجام
وڵاتانی کەنداو لە ساڵی ٢٠٢٦دا سەلماندیان کە تەنیا ناوچەیەکی جوگرافی نین، بەڵکو یەکێکن لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی سەقامگیری جیهان. ئەگەر ئەم هێزە ئابوورییە نەبوایە، جەنگی ئێستا دەبووە هۆی قەیرانێکی دارایی کە کاریگەرییەکەی زۆر لە جەنگەکە کوشندەتر دەبوو بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا و ئاسیا.