هەرێم نیوز 

لەکاتێکدا جەنگی هاوبەشی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران پێ دەنێتە هەفتەی سێیەمی خۆیەوە، جیهان لەبەردەم دوو دیمەنی دژبەیەک وەستاوە؛ لە لایەکەوە دۆناڵد ترامپ کە وەک بێباکترین فەرماندەی سەربازی دەردەکەوێت، و لە لایەکی تریشەوە وڵاتانی کەنداو کە وەک تاکە "بەرگریكار" لە داڕمانی ئابووری جیهان ماونەتەوە.
ترامپ؛ لە یاریگای گۆڵفەوە بۆ ژووری ئۆپەراسیۆنی "توڕەیی داستانی"
لە واشنتۆن، دۆناڵد ترامپ ڕووبەڕووی ڕەخنەی توند دەبێتەوە. سەرۆکێک کە پێشتر دەیگوت جەنگەکە "بە سەرکەوتن کۆتایی هاتووە"، ئێستا ناچارە گەشتە نێودەوڵەتییەکانی بۆ چین دوا بخات. بەپێی شیکارییەکان، ترامپ لەبەردەم جەنگێکدایە کە ڕەنگە خەریک بێت لە کۆنتڕۆڵی دەربچێت.
ئیدارەی ئەمریکا ناوی "توڕەیی داستانی" (Epic Rage) ی ل ناوە بۆ ئۆپەراسیۆنەکانی دژی تاران، بەڵام بێباکییەکەی ترامپ و سەرقاڵبوونی بە یاری گۆڵف و نۆژەنکردنەوەی کۆشک، گومانی لای چاودێران دروست کردووە کە ئایا واشنتۆن پلانێکی ڕوونی بۆ کۆتاییهێنان بەم جەنگە هەیە، یان تەنیا کات دەکوژێت؟
کەنداو؛ قەڵایەکی ٥.٦ تریلیۆن دۆلاری
لە کاتێکدا جەنگەکە هەڕەشە لە شادەماری وزەی جیهان دەکات، وڵاتانی کەنداو سەلماندیان کە هێزێکی تەنیا "نەوتی" نین. بە سەرمایەیەکی سیادی کە دەگاتە ٥.٦ تریلیۆن دۆلار (نزیکەی ٣٦٪ی سەرمایەی سیادی جیهان)، ئەم ناوچەیە بووەتە هێزی ڕاگرتنی هاوسەنگی.
لە کاتێکدا هەڕەشە لەسەر تەنگەی هورمز هەیە، وڵاتانی ناوچەکە پلانە جێگرەوەکانیان کارا کردووە:
• سعوودیە: لە ڕێگەی هێڵی بۆری ڕۆژهەڵات-ڕۆژئاوا، ڕۆژانە ٧ ملیۆن بەرمیل نەوت دەگەیەنێتە دەریای سوور.
• ئیمارات: توانای گواستنەوەی ١.٥ ملیۆن بەرمیلی تری هەیە بۆ دەرەوەی تەنگەکە.
جیهان لە نێوان هەڵاوسان و ئاشتییەکی نادیاردا
سندوقی دراوی نێودەوڵەتی هۆشداری دەدات کە هەر بەرزبوونەوەیەکی نرخ بە ڕێژەی ١٠٪، هەڵاوسانێکی کوشندە بۆ جیهان دەهێنێت. لێرەدا قەبارەی ئابووری کەنداو کە ٢.٣ تریلیۆن دۆلارە، وەک "بەرگریكارێکی شۆکەکان" کار دەکات بۆ ئەوەی ڕێگری لە داڕمانی بازاڕە داراییەکان بکات، کە ڕەنگە بەهۆی بڕیارە "عەفووییەکانی" ترامپەوە تووشی شڵەژان ببن.
ئەنجام:
جەنگی "توڕەیی داستانی" تەنیا تاقیکردنەوەیەک نییە بۆ سوپای ئەمریکا، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکە بۆ پێگەی سیاسی ترامپ. لە کاتێکدا کەنداو بە پارە و ستراتیژ جیهان لە داڕمان دەپارێزێت، پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە: ئایا ترامپ دەتوانێت جەنگەکە لە ناو "تووڕەیی" دەربهێنێت و بەرەو چارەسەرێکی سیاسیی بیبات، یان جەنگەکە هەموو خولی دووەمی سەرۆکایەتییەکەی هەڵدەلووشێت؟