کاتێک سەیری نەخشەی وزەی جیهان دەکەین، چاومان دەچێتە سەر خاڵێکی ستراتیژی زۆر بچووک لە ڕووی جوگرافییەوە، بەڵام یەکلاکەرەوە لە ڕووی ژیانی ئابووریی جیهانەوە کە ئەویش گەرووی هورمزە. ئەم دەروازە ئاوییە تەنها ڕێڕوویەکی دەریایی سادە نییە، بەڵکو شادەمارێکی سەرەکییە کە کاتێک پێنج یەکی نەوتی جیهانی پێدا تێپەڕدەبێت، هەر لێدانێکی لێپچڕانی ئەم دەمارە دەبێتە هۆی وەستاندنی لێدانی دڵی ئابووری جیهان. لەم دۆخە پڕ لە گرژی و ئاڵۆزییەی سیستەمی نێودەوڵەتیدا، پرسیارە گەورەکە ئەوەیە کە ئایا داهاتووی ئەم گەرووە بەرەو سەپاندنی باج و سەرانەی جیۆپۆلەتیکی دەڕوات لە لایەن کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە، یان بەرژەوەندی و یاسا نێودەوڵەتییەکان دەبنە براوەی کۆتایی ئەم ململانێیە؟
بۆ تێگەیشتن لەم هاوکێشەیە، ئێمە لەبەردەم دوو ستراتیژی تەواو دژبەیەکداین کە یەکەمیان کارتی پەستان و سەپاندنی باجی سەربازی و سیاسییە لە لایەن تارانەوە. ئێران کاتێک خۆی لەژێر باری قورسی گەمارۆ ئابوورییەکاندا دەبینێتەوە، گەرووی هورمز وەک بەهێزترین چەکی خۆی بەکاردەهێنێت و دەیەوێت بە هێرشکردنە سەر تانکەرەکان یان دەستبەسەرداگرتنی کەشتییەکان، بە جیهان بڵێت کە ئەگەر ئێرانییەکان نەوت نەفرۆشن، کەس ناتوانێت بە ئارامی نەوت بگوازێتەوە. لە بەرامبەر ئەم تێڕوانینەدا، هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و هێزە گەورەکانی وەک ئەمریکا، چین و ئەوروپا ڕاوەستاون کە ئازادی گەشتوگوزاری دەریایی و یاسا نێودەوڵەتییەکانی وەک ڕێککەوتننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان بە هێڵێکی سوور دەبینن و هێشتنەوەی ئەم ڕێڕەوە بە کراوەیی بۆ ئەوان پرسی مان و نەمانە.
ئەگەر بە قووڵی بڕوانینە ئەم تەختەی شەترەنجە، دەبینین کە هاوسەنگی هێز پێمان دەڵێت بردنەوەی ڕاستەقینە لە نێوان کورتخایەن و درێژخایەندا دابەش بووە. لە کورتخایەندا، ئێران دەتوانێت لە ڕێگەی تێکدانی کاتیی ئاسایشی گەرووەکەوە دەستکەوتی سیاسیی خێرا یان لێخۆشبوونی کاتی لە گەمارۆکان بەدەستبهێنێت، بەڵام لە درێژخایەندا، یاسا و بەرژەوەندی گشتی نێودەوڵەتی دەبنە براوەی مسۆگەر، چونکە جیهانی پیشەسازی و تەنانەت وڵاتانی بەکاربەری گەورەی وەک چین و هیندستانیش کە دۆستی ئێرانن، ناتوانن بۆ ماوەیەکی درێژ قبوڵی بکەن بازرگانییەکەیان لەژێر ڕەحمەتی هەڕەشەکاندا بێت، لە کاتێکدا هێزە دەریاییە گەورەکان توانای سەربازی تەواویان هەیە بۆ پاراستنی هێڵەکان، و هاوکات وڵاتانی عەرەبی کەنداویش خەریکی دۆزینەوەی بۆری و ڕێڕەوی جێگرەوەن بۆ دەریای سوور تا کارتی هورمز لە دەستی ئێران بێبایەخ بکەن.
گەرووی هورمز ململانێی نێوان سەرکێشییەکی ناوچەیی و سەقامگیرییەکی جیهانییە. سەپاندنی باجی جیۆپۆلەتیکی لە لایەن ئێرانەوە تەنها دەتوانێت تەمەنی قەیرانەکان درێژ بکاتەوە، بەڵام ناتوانێت ببێتە ستراتیژێکی سەرکەوتووی هەمیشەیی. جیهان هەرگیز ڕێگە نادات شادەماری وزەکەی لە لایەن یەک ئەکتەرەوە گەمارۆ بدرێت، بۆیە گەڕانەوە بۆ بەرژەوەندی نێودەوڵەتی و پاراستنی ئاسایشی دەریاکان تاکە ڕێگای بردنەوەی هەمووانە، چونکە هەر جۆرە هەڵەیەکی ستراتیژی لەم ناوچەیەدا، پێش هەموو کەسێک زیان بە خودی ئاسایش و داهاتووی ئابووری ئێران دەگەیەنێت و دۆخەکە بەرەو ئاقارێکی تاریک دەبات کە تێیدا نرخی باجەکە بۆ هەمووان زۆر گران دەبێت.