هەرێم نیوز
کۆشکی سپی ڕایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە میانی کۆبوونەوەی هەفتەی داهاتووی لە چین لەگەڵ ڤلادیمیر پووتین، سەرۆکی ڕووسیا و شی جینپینگ، سەرۆکی چین، پرسی کەمکردنەوەی چەکی ناوەکی دەورووژێنێت، ئەمەش لە کاتێکدایە بەیژینگ پێداگرە لەسەر ڕەتکردنەوەی گفتوگۆی لەو جۆرە لەگەڵ واشنتن.
تاوتوێکردنی پرسی ناوەکی لە کۆبوونەوەی شێنجیندا.
ئەمڕۆ شەممە، ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦، ئۆلیڤیا وێڵز، گوتەبێژی کۆشکی سپی بە ڕۆژنامەنووسانی ڕاگەیاند: "پرسی کەمکردنەوەی چەکی ناوەکی لە جیهاندا تاوتوێ دەکرێت، کە سەرۆک ترەمپ پێیوایە بڵاوبوونەوەی ئەو چەکانە زۆر مەترسیدارە."
گوتەبێژی کۆشکی سپی روونی کردەوە، ئەو کۆبوونەوەیە سێقۆڵییە پێنجشەممەی داهاتوو لە پەراوێزی کۆڕبەندی هاریکاریی ئابووریی ئاسیا و زەریای هێمن (ئاپیک) لە شێنجین بەڕێوە دەچێت.
نیگەرانییەکانی بەیژینگ و هەڵوێستی ئیدارەی ئەمریکا
پێداگریی بەردەوامی سەرۆکی ئەمریکا بۆ ئەوەی کۆبوونەوەکە تیشک بخاتە سەر کەمکردنەوەی چەکی ناوەکی، نیگەرانیی لای بەرپرسانی بەیژینگ دروست کردووە، لە کاتێکدا میوانداریی لووتکەیەک دەکات کە سەرنجی سەرەکی لەسەر دۆسیەکانی بازرگانی و ئابوورییە. هاوکات چین هەوڵەکانی بۆ تاوتوێکردنی چەکی ناوەکی لەگەڵ ڕووسیا و ئەمریکا ڕەت کردەوە، کە خاوەنی گەورەترین جبەخانەی ئەو چەکانەن لە جیهاندا.
بەرپرسێکی باڵای ئیدارەی ترەمپ لەبارەی دۆسیەی ناوەکییەوە گوتی: "پێشبینی ناکەین هیچ جۆرە ڕێککەوتنێک بەدەست بهێنین، بەڵام ئەمە سەرەتایەکە بۆ ئەوەی هیوادارین لە داهاتوودا ببێتە گفتوگۆیەکی بەرهەمدار؛ پێمان وایە کاتی ئەوە هاتووە چین بێتە سەر مێزی گەورەکان و گفتوگۆی پێگەیشتووانە لەسەر بابەتە پێگەیشتووەکان بکات."
چین چەندین ساڵە دژی ئەوەیە ڕاستەوخۆ لەگەڵ واشنتن لەسەر بەرنامە ناوەکییەکەی گفتوگۆ بکات، بەو پێیەی پێیوایە باشترە ڕووسیا و ئەمریکا بەهۆی گەورەیی جبەخانەکانیانەوە ڕاستەوخۆ قسە بکەن. بەگوێرەی پەیمانگەی ستۆکهۆڵمی نێودەوڵەتی بۆ توێژینەوەکانی ئاشتی، مۆسکۆ خاوەنی زۆرترین ژمارەی کڵاوەی ناوەکییە و لە دوای ئەویش واشنتن و بەیژینگ دێن، و ئەمساڵیش پەیماننامەی کەمکردنەوەی چەکی ستراتیژیی نوێ (نیو ستارت) لەنێوان ئەمریکا و ڕووسیا کۆتایی هات.
پرسە سیاسی و ئابوورییەکانی دیکەی گەشتەکە
بەگوێرەی ئەو بەرپرسەی کۆشکی سپی، سەرۆکی ئەمریکا لە کۆبوونەوەکەدا باسی هەڵوێستی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران دەکات، بەڵام پێشبینی ناکرێت باسی شەڕی ڕووسیا لە ئۆکرانیا بکات، یان کۆبوونەوەیەکی دووقۆڵی لەگەڵ پووتین ساز بکات. هەروەها پێشبینی ناکرێت ترەمپ لە میانی گەشتەکەیدا بۆ ئاسیا لەگەڵ کیم جۆنگ ئون، سەرۆکی کۆریای باکوور کۆببێتەوە.
لە لایەکی ترەوە، ئیلۆن ماسک وەک سەرۆکی کۆمپانیای «سپەیس ئێکس» و «تێسلا» لە گەشتەکەیدا بۆ چین هاوڕێیەتیی سەرۆکی ئەمریکا دەکات، بەڵام بەشداری لە کۆبوونەوە هاوبەشەکەی لەگەڵ شی و پووتین ناکات.
سەبارەت بە دۆسیەی لەکارلادانی جێنسن هوانگ لە سەرۆکایەتیی کۆمپانیای «ئێنڤیدیا»، ئیدارەی ئەمریکا پێیوایە ئەم دۆخە نابێت هیچ کاریگەرییەکی لەسەر گەشتەکە هەبێت، چونکە واشنتن لەگەڵ وڵاتانی بیانی لەسەر چۆنییەتیی کۆنترۆڵکردنی هەناردەکردن دانوستان ناکات و ترەمپ نیازی نییە لەو بارەیەوە ڕووبەڕووی سەرۆکی چین ببێتەوە.