هەرێم نیوز 

ڕاگەیاندنی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سەبارەت بە جێگیرکردنی چەکێکی نوێ لە خولگەی زەویدا، پرسیارگەلێکی زۆری لەسەر جۆر و سروشتی ئەو چەکانە دروستکردووە کە لە بۆشایی ئاسماندا بوونیان هەیە. ئەم هەنگاوە جارێکی دیکە تیشک دەخاتە سەر ڕۆڵی ئەم جۆرە چەکانە لە هەوڵی زلهێزەکانی جیهان بۆ سەپاندنی هەژموونی خۆیان بەسەر ئەم بوارە ستراتیژییەدا.

ناڕوونی لە وردەکارییەکان و پاساوی ئەمریکا

تا ئێستا واشنتن وردەکارییەکی ئەوتۆی لەسەر ئەم بابەتە ئاشکرا نەکردووە. لەم چوارچێوەیەدا، ترۆی مینک، وەزیری هێزی ئاسمانیی ئەمریکا، ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەم چەکە کە "لە خولگەی زەویدا جێگیر کراوە"، بۆ پاراستنی هێزەکانی ئەمریکا لە هەر هەنگاو و کارێکی دوژمنکارانە زۆر پێویستە.

سەرەڕای ئەم لێدوانە، ناوبراو ئامادە نەبوو هیچ ڕوونکردنەوەیەک سەبارەت بە توانا سەربازییەکانی ئەم چەکە یان کاتی وردی جێگیرکردنی لە بۆشایی ئاسماندا بخاتە ڕوو.

پاشخانی مێژوویی و گرنگیی مانگە دەستکردەکان لە سەردەمی نوێدا

مێژووی بەسەربازیکردنی بۆشایی ئاسمان بابەتێکی نوێ نییە و دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەردەمی گەڕانە ئاسمانییەکان. لە کۆتاییەکانی دەیەی ١٩٦٠دا، یەکێتیی سۆڤیەت هەستا بە جێگیرکردنی چەک لە بۆشایی ئاسماندا.

بەرنامەی ناسراو بە "ئیستربیتل سپوتنیکۆڤ" (مانگە دەستکردە لەناوبەرەکان) پێکدەهات لە کۆمەڵێک مانگی دەستکرد کە بۆ هەڵدانی موشەک و تەقەمەنی دیزاین کرابوون؛ بە جۆرێک دوای تەقینەوەیان، پارچەکانیان ئاراستەی ڕێڕەوی مانگێکی دەستکردی دیکە دەکرد، کە زۆرجار ئامانجەکان مانگە دەستکردەکانی ئەمریکا بوون.

لە سەردەمی ئەمڕۆشدا، سوپا پێشکەوتووەکانی جیهان بە شێوەیەکی بەربڵاو پشت بە مانگە دەستکردەکان دەبەستن بۆ چەندین ئامانجی جیاواز، لەوانە: مەبەستی هەواڵگری و چاودێریکردن، دابینکردنی پەیوەندیی پارێزراو، ئاشکراکردنی هەڵدانی موشەکەکان و دەستەبەرکردنی زانیاریی وردی جوگرافی بۆ ئەنجامدانی هێرشی ئامانجدار.

دەرەنجام و خوێندنەوەی شارەزایان

شرۆڤەکاران و شارەزایانی سەربازی هاوڕان لەسەر ئەوەی کە بە پێشکەوتنی زیاتری تەکنەلۆژیای جەنگی، بەکارهێنانی کەرەستە و سیستەمە سەربازییەکان لە بۆشایی ئاسماندا ڕوو لە زیادبوون دەکات.

پەیوەست بەم بابەتە، دکتۆر بلێدین بۆین، توێژەری زانستە سەربازییەکان لە دامەزراوەی خزمەتگوزارییە یەکگرتووەکانی شاهانە (RUSI) و مامۆستای سیاسەتی ئاسمانی لە زانکۆی دۆرام، پێی وایە کە لە ئێستادا تەنها دەکرێت پێشبینی و گریمانە بۆ جۆری ئەو چەکەی ئەمریکا بکرێت.

ئەو شارەزایە لە لێدوانێکدا بۆ تۆڕی بی بی سی ڕایگەیاند: "پێشبینی دەکەم ئەم چەکە جۆرێک بێت لە سیستەمی جەنگی ئەلیکترۆنی یان ئامێرێکی دروستکردنی ئاستەنگ لەبەردەم شەپۆلە ڕادیۆییەکاندا؛ واتە جۆرێک لە چەکی دژە مانگی دەستکرد کە زیاتر سروشتێکی نا-وێرانکەری هەیە." ئەمەش بەو واتایە دێت کە ئەم چەکە نوێیە جیاوازە لە چەکە وێرانکەرەکان کە دەبنە هۆی دروستبوونی بڕێکی زۆر لە خاشاکی ئاسمانی و مەترسی بۆ سەر ئاسایشی خولگەی زەوی دروست دەکەن.