ناوچەی خۆسەرو هەرێمی کوردستان دوو ئەزموونی حوکمرانی بوون، کە کورد سەرپەرشتی کردوون و لەهەرێمیشدا دەیکات، ئاماژەن بۆ دوو دیدی جیاوازیش لەنێوماڵی کوردیدا، دیدێك کاری بۆ نەتەوەی دیموکرات کردوەو مەسەلە نەتەوەییە کوردییەکەی ملکەچی پێویستیەکانی ئەوکردووە، کەلە ناوچەی خۆسەری باکورو رۆژهەڵاتی سووریادا بەرجەستە دەبوو، دیدێکیش لەروانگەیەکی نەتەوەییەوە( بەدەرلەوەی تاچەند خەمڵیوە) لەیەیوەندییەکانی خۆی بە ئەوی دی نەتەوەیی و بەغدای روانیوە و کاری بۆ ئەوە کردووە، لەسەربناغەی جوگرافیی نەتەوەیی، کورد لەچوار چێوەی عێراقدا حوکمرانی خۆی بکات. ئەم دوو ئەزموونە بەجیاوازی ئەو دیدە جیاوازانە لە پشتیانەوە ئامادەبوون، دەتوانن گفتوگۆکانمان لە بازنەیەکی تیۆری داخراو دەربهێنن و رەهەندێکی پراکتیکیان پێ ببەخشن ، بواری بەراوردکردنیشمان بخەنە بەردەست.

بەڵام دیارە هیچ کام لەوان بەتەواوی نەخراپن نە باش، هەردووکیان بەئاستی جیاواز باشی وخراپی خۆیان هەیە، بەڵام ئێمە لێرەدا کۆی ئەزموونەکان ووردەکارییەکانیان بەیەکتر بەراورد ناکەین، بەڵکو تەنها قسە لەسەر رەهەندە نەتەوەییەکەو پێکەوە ژیان لەگەڵ ئەوی دی نەتەوەیی وئاینی و چارەسەرکردنی کێشەی کورد دەکەین. بەس پێش هەموو شتێك دەبیت ئاماژە بەجیاوازییە بنەرەتیەی نێوانیان بکەین ، کەئەویش ئەوەیە، لەکاتێکدا هەرێمی کوردستان قەوارەیەکی دانپێدانراوی دەستوورییە، ناوچەی خۆسەر دەسەڵاتیکی دیفاکتۆو دەرهاویشتەی شکستی دەوڵەت بوو لەسووریا. بەڵام هەر خودی ئەم جیاوازییە تای تەرازووی ئەزموونی هەرێم قورستر دەکات، بەحوکمی ئەوەی واقیعی خۆسەرو تایبەتمەندییە نەتەوەیی وجوگرافی وئیدارییەکەی، لەسۆنگەی ئەوەوە کە نوێنەرایەتی هیچ واقیع وماف ورەوایەتیەکی مێژوویی ونەتەوەیی وکەلتووریی دیاریکراوو بابەتی نەدەکرد، ، نەیتوانی تاسەر بەرگەبگرێت وشانسی ئەوەی هەبێت رەوایەتی دەستووریی وەربگرێت و بەدەست بهێنێت.

لاوازی جەوهەریش لەناوخودی مۆدێلەکەو ناوچەی خۆسەر خۆیدا بوو، کەئەویش لە قەناعەت پێنەبوونی عەرەبەکان و پیلانگێریان دژ بەو ئەزموونەی بەرواڵەت خۆیان بەشداری درووستکردنی بوون، رەنگدەداتەوە،کاتێك ئەوانیش بەخۆیان وخەڵك وچەکەکانیانەوە پشتیان کردە ئەزموونەکە، کوردەکان نەك هەرلەروانگەی ناهاوسەنگی هێزو سەربازییەوە، بەڵکو لەرووی سیاسی وراگەیاندنیشەوە، هیچ دەرفەتێکیان لەبەردەستدا نەما، درێژە بە بەرگریکردن لە جوگرافیای خۆسەبکەن وهەوڵی گێرانەوەی بدەن ولەسەر ئەوبناغەیە گفتوگۆبکەن، داواکاریەکان دابڕێژن و پەیوەندییە دبلۆماسییەکانیان بەرێوەبەرن. بۆیە بەناچاری لەهەموو ئەم روانەوە، گەر بەقووڵیش نەبێت بەکردەوە، گەرانەوە بۆ ئەودید و گووتارەی لەپشت دامەزراندنی هەرێمی کوردستانەوە ئامادەیە، کەئەویش گووتاری نەتەوایەتی دیموکرات و چارەسەری جوگرافی- نەتەوەییە بۆ کێشەی کورد. ئەمەش وادەکات ئەگەر دۆگما ئایدۆلۆژییەکان رێگر نەبن و ئەزموونە کردارییەکە سەری لەدووبارەبیناکرد نەوەی گووتارو ئایدۆلۆژیەوە دەربچێت، داواکارییەکانیان بۆ ناوخۆی سووریاو جیهانیش ڕۆشنتر، چوارچێوەدارترو گوێلێگیراوتر بێت، لەبەرئەوەی چەوساندنەوەی کورد مێژوویەکی دوورو درێژی لەپشتە، کێشەی کورد دەرهاویشتەی ماددی وئینسانی هەبوەو هەیە، کوردیش وەك هێزێکی گریمانەکراوی پارسەنگ لەداهاتووی خۆرهەڵاتی ناوەراستدا، لەهەندێ ناوەندی نێو دەوڵەتیدا مەترەحە، رەوایەتی جەنگ دژی داعشیش بەناوی کوردەوە تۆمارکراوە نەك ئایدۆلۆژیاو ئەزموونێکی حوکمرانی بەناوی خۆسەر، چونکە ئەمیان دەرهاویشتەیەکی ئەوەو هیچی تر.

لێرەوە ئەگەر چاوێك بەئەزموونی هەرێمی کوردستان لە گەڵ هەموو کەموکووڕی و ناتەواوییەکانیدا بخشێنین، دەبینین سەلماندوویەتی، کە نەتەوایەتی کوردیی، بەپێچەوانەی ئەو دیدەی لەچوارچێوەی نەتەوەی دیموکراتدا نەتەوایەتی و شۆفێنیزم یەکسان دەکات، توندرەوو شۆفێنی نییە، چونکە لە جەوهەردا مافخواز و بەرگریکارە، نەك فراوان خوازو دەستدرێژی کارو داپڵۆسێنەر، هەر بۆیە هەڵوێستی بەرامبەر پێکهاتنە نەتەوەیی و ئایینی و کەلتوورییەکانی تری هەرێم، بەراورد بە ناوچەکەو زۆر شوێنی تری جیهانیش، جوانترو کراوەترو لێبوردەترە، هیچ کێشەیەکی قووڵ وبوونیادیشی لەم روەوە، واتە لەرووی داننان بەفرەئاینی ونەتەوەیی وکەلتوریەوە نییە، بەوئەندازەی لەم روەشەوە کەم وکوری هەبێت، بەوجۆرەی بۆ ئەزموونێکی دیموکراسی پێگەیشتوو پێویستە، کێشەکە لەقبووڵنەکردنی فرەناسنامەیی وپێکەوە ژیانی ئاشتیانەی نێوانیاندا نییە، بەڵکو لەبنەرەتدا پەیوەندی بەوکێشانەوە هەیە،کۆی ئەزموونە حوکمرانییەکە

بەدەستیانەوە دەناڵێنێت، بەپلەی یەکەمیش زۆرینە نەتەوەیی وئاینییەکەی هەرێم باجەکەی داوەو دەیدات.
هەرێم نەك هەرتەنیا لەناوخۆیدا درێژەی داوە بەنەریتی دێرینی ڕێزگرتن لە فرەیی وپێکەوە ژیانی ئاشتیخوازانە لەنێوان پێکهاتە جیاوازەکانی کوردستانداو رەنگدانەوەکانی لەئێستادا قبووڵ کردووە، بەڵکو لەوەش زیاتر، لە کاتی لێقەومانیشدا، بووە پەناگایەك بۆهەموو ئەو کەسانەی، لە سۆنگەی جیاوازی ناسنامەی ئاینی و مەزهەبی و نەتەوەییەوە، لەرابردووی عێراق وتەنانەت لەهەندێ کات ناوچەکەشدا، دووچاری پەلاماردان و چەوساندنەوە بوون .
ڕوونیشە، کە وەك قەوارەیەك، لە سەر هیچ وڵات و نەتەوەیەکیش هەڕەشە نییە، بەڵکو خۆی لەژێر هەڕەشەی نیمچە بەردەوامدایە. لێرەشەوە گرنگە، گوێ لە بیرمەندێکی وەکو مەسعود محەممەد بگیرێت، کەلە کاتی خۆیدا هۆشیاری کردووینەوە بۆ ئەوەی لە واقیعەوە بگەڕێینەوە بۆ کتێب، نەک بە پێچەوانەوە، واتە سەرەتا کێشەو پێویستیەکانی واقیعی خۆمان دیاری بکەین، دواتر لەبەرتیشکی ئەواندا، نزیکترین ئایدۆلۆژیاو تیۆرو چارەسەر ومۆدێلی حوکمڕانی دیاریبکەین، بۆئەوەی ڕێز لە قووربانی، ئەزموون و پێدراوە مەیدانییەکان بگرین، واقیع و دنیا لە پەنجەرەی تەڵخی ئایدۆلۆژیاوە نەبینین وسەیرنەکەین ونەخوینینەوە، هەروەها پرسیارو بژاردەو کێشەو چارەسەرەکانیش لەو روانگەوە دیاری نەکەین.

واقیعی مێژوویی سەدساڵی ناوچەکەزیاتر وتەنانەت لەهەندێ ئاست وروەوە تاکو ئێستاش پێمان دەڵێن، کە هۆکاری هۆکارەکانی تێکچوونی پەیوەندی برایەتی نێوان کورد و نەتەوە دراوسێکانی، پەیوەندی بەکوردو ناسیۆنالیزمی کوردییەوە نەبوەو نییە، بەڵکو خۆی لە سەرکوتکردن و بێبەشکردنی کورد لە دامەزراندنی دەوڵەتی خۆی لە دوای جەنگی جیهانی یەکەمدا دەبینێتەوە، دواتریش دابەشکردنی بەو جۆرەی کە لەئێستادا دەیبینین وبەتەواوی واتا کارەساتی ئینسانیی گەورەی لێکەوتەوە، دابەشکردنی ستەمکارانەی کورد بەسەر چوار دەوڵەتی ناوچەکەدا، کوردی بەدرێژایی سەدەی بیستەم خستەبەردەم هەوڵدان و هەرەشەی تواندنەوەو سرینەوەی ناسنامە وپاکتاوکردنی نەتەوەیی،. ئەوەش بچووکترین دەرفەت و واتای بۆ بەهاودرووشمی برایەتی ئەوان بەرامبەر بەکورد نەهێشتەوە.

چارەسەرکردنی ئەم برینە خوێن لەبەر ڕۆشتووەی خۆرهەڵاتی ناوەراست و دووبارە بینا کردنەوەی پەیوەندی نێوان کوردو دراوسێکانییشی، بەگوێرەی پێوەرەکانی خودی برایەتی و دادپەروەری، وەك دوو بەهای گەردوونی و ئیسلامیش،
بەچارەسەر کردنی ڕیشەیی وراستگۆیانەی ئەم پرسە دەبێت، واتە کۆتایهێنان بە پرسی بێبەشکردنی کورد لە مافی چارەنووس و دووچاربوونی بە دژوارتین شاڵاوەکانی جیاکاری وهەوڵی پاکتاوکردنی نەتەوەیی لەمیژووی نوێی ناوچەکەو جیهاندا.بەوە دەبێت کوردیش وەک نەتەوەکانی تری ناوچەکەو دنیا، لەسەر خاکەمێژووییەکەی خۆی، کوردستان، دەوڵەتی خۆی دابمەزرێنێت وبەکەرامەتەوە بژیت، یاخود لانی کەم، لە فۆرمی فیدراڵییەتدا ببێتە خاوەنی هەریم و قەوارەی دەستووریی خۆ بەرێوەبەری خۆی، لەپاڵ سەربەخۆبوونی ناوخۆیش بەشدارێکی راستەقینەی دەسەڵاتە فیدراڵییەکان بێت و مافەکانی لە دەستوورێکی تەوافوقیدا بچەسپێنرێن.
بەمە کورد وەک چوارەمین نەتەوەی گەورەی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و بێ بەشکراو لە مافەکانی، لەم دۆخەی ئێستا ڕزگاری دەبێت ، پەیوەندییەکانی لەگەڵ نەتەوەکانی دراوسێشی هاوسەنگ و یەکسان دەبێتەوە، ڕێز لە مێژوو ئیرادەو خواستی وەک نەتەوەیەک دەگیرێت. ئەمەش بەوە نابێت شەڕی دەوڵەت نەتەوەکانی ئەوان بکەین و بەناوی دژایەتی (دەوڵەت- نەتەوە) ونەتەوایەتیەوە
داوا لە کورد بکەین دەستبەرداری سەربەخۆیی و تەنانەت هەرێمی جوگرافی نەتەوەیی و فیدراڵیەتیش لەسەر ئەو بناغەیە ببێت، وەک ئەوەی کورد وگووتارە نەتەوەییەکەی سەرچاوەی نەهامەتییەکان بێت،
یاخود ئەم بنەمای برایەتی نێوان گەلانی ناوچەکەی پێشێل کردبێت و رێزی لەهاوبەشییە ئاینی، مێژوویی وکەلتوریەکانی لەگەڵ نەتەوەکانی تر نەگرتبێت.
هەر بۆیە پێویستە هەست بە تاوان بکات و دەستبەرداری داخوازییە نەتەوەییەکانی خۆی ببێت!، ئەزموونی هەرێم هەموو تۆمەتێکی لەم جۆرە رەت دەکاتەوە، لەجەوهەریشدا مۆدێلێکە لەچوار چێوەی نەتەوایەتی دیموکراتدا، بەڵام لەگەڵ کۆمەڵێك کێشەدا ،کەپەیوەستە بەلاوازی نوخبەحوکمرانەکەی لە بەدیهینانی سازانی نیشتیمانی و زاڵبوون بەسەر ناکۆکی و دابەشبوونە تەقلیدییەکان ونیشتیمان وگەل ودامەزراوەسازیی نیشتیمانیی سەروحیزبی وگەندەڵی، کەبوونەتە بەربەستێکی راستەقینە لەبەردەم ئەزموونە حوکمڕانییەکەی بۆئەوەی رەوتی گەشەکردنی سرووستیی خۆی ببرێت،
ئەوەی پەیوەندی بەناکۆکییە کوردی کوردییەکانیشەوە هەیە، هەمان ئەولاوازیەیە گووتاری نەتەوەی دیموکرات وپەکەکە بەئاقاری ناوخۆی ماڵەنەتەوەییە کوردییەکەدا لەرابردوودا هەیانبوەوە گیرۆدەی بوون، بەڵام لەگەڵ جیاوازییەکی بنەرەتی لەنێوانیاندا، ئەویش ئەوەیە، قەناعەتێکی ئایدۆلۆژی لەپشت هەڵوێستی پەکەکە وهاوبیرەکانیەوە بووە، کەتائاستی پیناسەی کورد وەك نەتەوەیەك قووڵ دەبێتەوە، لەکاتێکدا کێشەو ناکۆکییەکانی ناوهەرێم بەپلەی یەکەمیش لەنێوان پارتی ویەکێتیدا، قەناعەتێکی لەم جۆرەی لەپشتەوە نییە، بەڵکو ناکۆکییە لەسەر نوێنەرایەتی وڕێبەرایەتی و کوردی باڵاو وەفادارو بەرژەوەندی و هەروەها ، کێشەی هەرێمیش لەم روەوە پەیوەندی بەنەتەوەیی بوونی ئەزموونەکەوە نییە بەڵکو رێك بەپێچەوانەوە، پەیوەندی بەوەوە هەیە بەگوێرەی پێویست نەتەوەیی نییە، بەڵگەش درێژەکێشانی ناکۆکیەکانە لەنێوماڵی کوردیدا لەسۆنگەی جیاوازیی ناسنامەی حیزبی وبەرژەوەندی گرووپییەوە، لەکاتێکدا لەسایەی دەستپێکردن لەناسنامەی نەتەوەیی وژیان لەسایەی ئەزموونێکی حومرانی نەتەوەیی راستەقینەدا، ئەوشتانە روونادەن، کێشەکانی نەتەوایەتی کوردیش لەهەرێمدا بەسرووشتی حاڵ بەحوکمی پێکەوە گرێدانی دیموکراسی بە گەل و نیستیمانسازییەوە، سێبەری خستۆتە سەر ئەزموو نە دیموکراسی بوونی گەندەڵی ولاوازی یاسا سەروەری، بەڵام هەمووئەمانە یەکسان نین بە بوونی پاساو بۆ هێرشکردنە سەر نەتەوایەتی وەك سەرەتایەك، بەبیانووی ئەوەی هەرێم ئەم کێشانەی هەیە، چونکە رەگی کێشەکان لەنەتەوایەتیدا نیە (کەجگەلەو هیج شتێکی ترمان نییە بەرەهەندە کوردی وکوردستانییەکەیەوە ، بەجیاوازی ناسنامەی نێوانمانەوە لەچوارچوەیەکی هاوبەشدا کۆمان بکاتەوە)، بەڵکو لە لاوازی ناسیۆنالیزم ونەتەوایەتیەکەدایە، کەناتوانێت هەموو ئەو ئەرکا نەی رووی تێدەکەن جێبەجییان بکات،
بەوەش یەکگرتوویی نیشتیمانیی، هاوهەستی وهاوئامانجی وددام ودەزگای بەهێز بەرهەم بێنێت و هێڵە سوورە هاوبەشەکانیش هیج هیزو کەسێك نەتوانێت بیانبەزێنێت، بەڵام سەرەرای هەموو ئەوانەش، بەهەندێ پێوەر، بەگووتەی مەزڵوم عەبدی، هێشتا ئەزموونی هەرێم لەچاو خۆیدا پێشکەوتووە، قووڵایی ستراتیجی پارچەکان و مەسەلەی کوردو سەرچاوەی گەورەی ئومێدی کوردان لەجیهاندا پیکدەهێنیت، لەرووداوەکا نی ئەم دوواییەی رۆژئاواشدا ئەم شتە زۆرتر دەرکەوت وهەستی پێکرا، مۆدێلی نەتەوایەتی دیموکرات و جوگرافی نەتەوەیی هاوشێوەی هەرێمیش رێدەگرێت لەوەی، کورد دووچاری هەڵدێرو دوورکەوتنەوە لە ئامانجە سرووشتی و ڕاستەقینەکانی خۆی ببێت، لە گۆرەپانەکەدا بەتایبەتمەندی نەتەوەیی خۆیەوە دەرنەکەوێت، بەو جۆرەی پێویستە داخوازی وبەرنامەو پرۆژەکەی ڕوون نەبێت، لەسۆنگەی تێکەڵکردنی بەکۆمەڵێ دروشم وخواستی ئایدۆلۆژی و بچوکردنەوەی بۆ ئاستی توخمێکی ئایدۆلۆژی ڕووت.

لێرەشەوە یەکسانکردنی بەدیهێنانی خواست و داواکاریەکانی کوردو بەستنەوەیان بە کۆتایهێنان بەفۆرمی دەوڵەت نەتەوەی باو،دیدێکی تایبەت بۆ ژن و بەرێوەبەری خۆسەر، ئەرک و کۆڵی کورد بەجۆرێك قورس دەکات بە ئاسانی لەژێری دەرنەچێت.

تەوەرەی سەرەکی ململانێکانیش مافە نەتەوەییەکانی کوردو کۆتایهێنان بەو ستەمە مێژووییەی لەسەریەتی نامێنێت، بەڵکو هەموو ئەمانە دەبن بەدەرهایشتەی پیادەکردنی کۆی ئایدۆلۆژیاکە، ئایدۆلۆژیایەك کورد، بەتوانا سنووردارەکانی ودۆخە دژوارە کەیەوە، بەگژ سەرمایەداری جیهانی و سیستمی نێودەوڵەتی و پێوەرەکانی ئەمڕۆی جیهان بۆ دیموکراسی دەکات!. چارەسەری کێشەی کوردیش دەبەستێتەوە بەگۆرانکاریەکی رادیکاڵ لەمۆدێلی دەوڵەت نەتەوەو کۆمەڵگەی سیاسی وهێنانەدی کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتی، کەبۆ بەرامبەرەکان جگەلەهەندێ بیرورای تەرحکراوی ئاورلێ نەدراوەی ناوەندە ئەکادیمییەکە هیچی تر نییە. ئەوەش هەروەك ئاماژەمان پێکرد لەهەندێ روەوە، دووبارەکردنەوەی هەڵەو تێگەیشتنی کۆمۆنیستە کوردەکانی مێژووی هاوچەرخمانە، لەوانەش، ئەوانەی لەریزی پارتە کۆمۆنیستیە سەراسەرییەکانی ئەووڵاتانەدا خۆیان رێکخستبوو، مەسەلەی چارەسەرکردنی کێشەی کوردیان بەسەرکەوتنی سۆشیالیزم لەووڵاتانەدا بەستبۆوە! وا تێگەیەندرابوون بەسەرکەوتنی سۆشیالیزم خود بەخود و بەشێوازێکی ئۆتۆماتیکی کێشەی کوردیش چارەسەر دەبێت، بەحوکمی ئەوەی سۆشیالیزم ئایدۆلۆژیای کۆتاییپێهینانی چەوسانەوەی مرۆڤ لەلایەن مرۆڤەوەیە، لەوانەش چەوساندنەوەی نەتەوەیی، بەڵام هەموو ئەم خۆشخەیاڵی و بیرکردنەوە لە قاڵبدراوە ئایدۆلۆژیانە، نەك هەرهچیان لێ سەوز نەبوو، بەڵکو بوونە هۆکارێکی گرنگی لاواز کردنی ناسیۆنالیزمی کوردی و زیادکردنی رەهەندێکی ئایدۆلۆژیش بۆ کێشە ناوخۆییەکانی، حیزبە کۆمۆنیستەکانیش سەرەرای بەشداریکردنی خەڵکانێکی زۆری نەتەوە سەردەستەکان لە ئیدارەدان وبنکە جەماوەرییەکەیاندا، سەرجەمیان شکستیان خوارد لەوەی لەم وڵاتانەدا دەسەڵات بگرنە دەست، لە سۆڤییەتی مۆدێلی دایکیشدا، کورد ئۆتۆنۆمییەکی بەناوی کوردستانی سوورەوە پێ رەوا نەبینراو لە چوارچێوەی سیاسەتە سەرکوتکارانەکانی ستالین، جگە لە تەفروتوونا کردنی تۆتۆنۆمییەکە، هەزاران کوردیش لە ڕێگەی کۆچی زۆرەملێدا بەسەرماو برسیەتی تێدا چوون. .

پێم وایە چارەنووسی تێزی نەتەوەی دیموکرات و پەیوەندی کوردیش پییەوە لەمە باشتر نابێت بەرەچاوکردنی هەندێ گۆرانکاری لەئێستادا، کەرێگە لەبەردەم هەندێ مافی کەلتوری وئیداری دەکەنەوە، چونکە ئەگەر لە ئەزموونە سۆشییالیستیە تەقلیدییەکەدا کۆمەڵێ پارتی گەورەی وەکو تودەو حیزبی کۆمۆنیستی عێراق و سوریاو تورکیا هەبووبن، لە سەر ئاستی کۆی وڵاتەکاندا داوای چەسپاندنی سۆشیالیزمیان کردبێت، تا لەوێوە بەگووتەی خۆیان لە چنگی سەرمایەداری و دەوڵەتەکەی رزگارمان ببێت و دەرگا بەرووی چارەسەرکردنی کۆی کێشەکاندا بکرێتەوە، ئەوا لە ئەزموونی نەتەوەی دیموکراتدا، ئەوەی خاوەندارێتی لە پرۆژەکە دەکات تەنها کورد خۆیەتی، کوردیش لەهەروڵاتێکدا کەمینەیەو توانای ئاڵوگۆری سەراسەری لەم وڵاتانەدا نییە، بۆیە ئاساییە ناسیۆنالیزمی باڵادەست هەوڵبدات لە چوارجێوەی ستراتیژی لاوازکردنی ناسیۆنالیزمی کوردی و پارێزگاریکردن لە باڵادەستی و ئیمتیازاتەکانی خۆی بەکاریبینێت، نەك لە چوارچێوەی دۆخی گریمانە کراوی لۆك یاخود پەردەی نەزانی (جۆن راولز) بۆ ئەوەی خۆی لە گەڵ کوردا یەکسان ببینێت.

هەر بۆیە ئەگەری ئەوە بەهێزە کورد بەدەستکەوتی گەورەوە لەم گەمەیە دەرنەچێت، بەرەنجام و کاردانەوەش بەرامبەری بەپێچەوانەی چاوەروانییە ئایدۆلۆژییەکان بەهێز بوونەوەی سەرلە نوێی ناسیۆنالیزمی کوردیی بێت، بەڵام چاوەروانکراوە، لە برگەیەکی مێژوویدا ئەم جۆرە چارەسەرە وەك مۆدێلێك بکرێتە بەڵگەو ئامرازی فشار بەسەر ناسیۆنالیزمی کوردی سەربەخۆ خواز یاخود هەرێمی کوردستانی فیدراڵی خواز لەسەر بناغەی جوگرافیی- نەتەوەیی لەهەندێ پارچەی کوردستاندا.

ئەوەش بەکەرتبوونێکی ترسناك لەنێو ماڵی نەتەوەیی کوردیدا دادەنرێت. ئەوەی کێشەکەش لەم ڕوەوە قوورستر دەکات ئەوەیە، ئەو جووڵانەوە سیاسیەی هەڵگری ئەم تێزەیە، ئەگەر سوورو بەردەوام بێت لەسەری، نە خۆی بەم چارەسەرە دەگات، نەدەشهێڵێت چارەسەرە نەتەوەییە سرووشتیەکە، ڕێچکەی گەشەکردنی سرووشتیی خۆی بگرێت و چوارچێوەی چارەسەر پێکبهێنێت، بەوەش دۆخێکی بەرزەخیی ئاوارتەو چارەسەری نیوەناچڵ جێگەی چارەسەریی راستەقینە دەگرنەوە.. هەموو ئەوە ش بەحوکمی ئەوەی کورد لە دۆخی ئێستادا سرووشتی دەوڵەت نەتەوەی باوی پێناگۆردرێت،( بەڵام دەتوانی دەوڵەتی تاك نەتەوە بخاتە ژێر فشاری خۆیەوە)، خەونی نەتەوەی دیموکراتی پێنایەتە دی، بەڵام وریا نەبێت خۆی دووچاری گۆرانی ناسرووشتی دەبێت، چونکە بۆ ئەوەی نیازپاکی و مسداقییەتی خۆی بۆ دەوڵەت دەرببرێت و نیشان بدات، دەبێت پیادەکردنی تێزەکە لەخۆیەوە دەستپێبکات، دووبارە کوردبوون و جوڵانەوەی کوردو داواکارییەکانیان ملکەچی پێناسەکردنەوەیەکی نوێی ئایدۆلۆژی بکاتەوە، کوردێك بۆ دەوڵەت نمایش بکات، کە نەك هەر دەسبەرداری سەربەخۆیی و دەوڵەتی کوردستان بووە، بەڵکو هەرێمی کوردستانیشی لەسەر بناغەی جوگرافیی نەتەوەیی رەت دەکاتەوە! کەدیارە ئەمە نەك هەرکێشەی کوردی پێ چارەسەر ناکرێت، بەڵکو تاراددەیەك ناوەرۆکەکەشی دەشێوێنێت، گەرچی ئەو دەستکەوتە لاوەکیانەی لەم روەوە بەدەستیان دەهێنیت، دەکرێت لە قۆناغێکی تردا زەمینە بۆ چارەسەری راستەقینە ونەتەوەیی خۆش بکەن، بەهۆی ئەوەی دەکرێت دۆخێك بێنێتە کایەوە باسکردن لە کورد بوون سرووشتی تر بێت، دەریش دەکەوێت و دەسەلمێت کە ئەم مۆدێلە کێشەکەی پێ چارەسەر ناکرێت، ناسیۆنالیزمی کوردیش لە باشورو رۆژهەڵاتی کوردستان لەم روەوە کاریگەر دەبن.