سەدەی بیست و یەک، سەدەی سەرکردایەتی و سەرکردە داهێنەرەکانە، نەک بەڕێوەبەرەکان، دروستبوون و سەرهەڵدانی زەعیمەکانیش (سەرکردەکان) پەیوەندی بە ئەزموون و مێژوو و جۆری خەباتکردنەوە و پێویستی نەتەوەکانەوە هەیە، نەک حەزەکانمان.
دوێنی لە کۆنفرانس هاوپەیمانێتی سۆسیال دیموکرات لە شاری سلێمانی ئازیز، بەڕێز کاک (قوباد تاڵەبانی) دەڵێت {ئێمە پێویستمان بەزعیمی زۆر نیە، بەڵکو پێویستمان بە بەڕێوەبەرە}،. من دەڵێم کاک قوبادی بەڕێز دروستبوون و دەرکەوتنی زەعیمەکان (یان سەرکردە گەورە و نەتەوەییەکان) نە پەیوەندی بە حەزەکانمانەوە وە نە پەیوەندی بە دەسەڵاتی سەرکردەکانی کەوە هەیە، چونکە هەموو میلەتێک پێویستی بە زەعیم و سەرکردەی گەورە و باش هەیە بۆ سەرکردایەتی کردنی، ئێستاش بەپێی پرنسیپەکانی حکومڕانی باش، دنیا دنیایی سەرکردە داهێنەرەکانە نەک بەڕێوەبەرە کلاسیکیەکان..
زەعیم و قائیدە گەورەکانیش ئەزموون و مێژوو و خەبات دروستیان دەکات، نەک ململانێی سیاسی ناتەندروست .
لە سەدەی بیست و یەکدا، بەهەمان شێوە لەناو دەوڵەت و پرۆسەی حکومڕانیشدا، بە شێوەیەکی بەرفراوان بە سەدەی سەرکردەکان دادەنرێت، بەڵام لەگەڵ گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە مانای ئەو زاراوەیە. لە کاتێکدا کە ڕۆڵی بەڕێوەبەر هێشتا زۆر گرنگە،
بەڵام ڕێبازی نەریتی و سەرەوە بۆ خوارەوە بۆ بەڕێوەبردن لە جیهانێکی گۆڕانکاری و تێکچوونی بەردەوامدا کەمتر کاریگەر دەبێت. ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی زیاتر جەخت لەسەر سیفەتەکانی سەرکردە بکرێتەوە، کە دەتوانێت ئیلهامبەخش بێت و تیمەکان لە ڕێگەی نادڵنیاییەوە ڕێنمایی بکات ..
زاراوەی زعیم بەواتای (سەرکردە- ولی الامر - پاسەوانی باڵا) دێت کە ئەمانە هەمووی سیفەتی و ئاکاری زۆرباشی دەوێت تاببیت بەسەرکرد یا زعیم….
بەڵام کاک قوباد واباشبوو بڵێ خاوەن دەسەڵاتە سیاسیە چەکدارەکان کە لای خۆمان بە مسئول ناسراون، هەرچەندە ئەو زاراوەیەش بکەیت بە کوردی دەبێت مەبەست لەو بەرپرسانەبێت کە دەسەڵاتی سیاسی و هێزی چەکداری تایبەت بە خۆیان هەیە، نەک ئەوانەی تەنها پاسەوانی ڕێگەپێدراو بەپێی یاسا…
بەکارهێنانی زاراوە و چەمکەکان وریایی زۆری دەوێت چونکە سەرەڕای ئەوەی پەیوەندی بە تێگەیشتنمان هەیە بۆ پرۆسەی دیموکراسی و سیستەمی فەرمانڕەوایی، هەروەها لەناو کلتوری زمانی ئینگلیزی و عەرەبی و کوردیدا تێگەیشتنی جیاوازی بۆ ئەو زاراوانە هەیە ، تەنانەت لە زمانی عەرەبیدا تێگەیشتی جیاوازی هەیە بۆ چەمکەکانی (الرئيس و الزعيم)، بۆیە زوربەی ئەو سەرکردە خاوەن دەسەڵاتە سیاسی و هێزەچەکدارانەی ناو هەرێم و عێڕاق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیشدا نە خەڵک و نەمێژوو بە زعیمیان دانانێت، وە ئەو دەسەڵاتدارەی ئەو زاراوەیەش وەک ڕیکلام بۆخۆی بەکاربهێنێت هەر نابێت بە زەعیم، چونکە زەعیم کۆمەڵێک سیفەتی جوان گەورە وتایبەتمەندی خۆی هەیە.
سەبارەت سەرکردە و بەڕێوەبەریش: زۆرجار زاراوەی "سەرکردە" و "بەڕێوەبەر" بە شێوەیەکی گۆڕاو تێهەڵکێش بەکاردەهێنرێن، بەڵام ئەو چەمکانە هەریەکەیان بەجیا نوێنەرایەتی ڕۆڵ و بیرکردنەوەی جیاواز دەکەن. جیاوازی سەرەکی لە فۆکۆس و ئاراستەی کاراکتەری ئەواندایە: سەرنجی سەرەکی بەڕێوەبەر لەسەر پرۆسە تەنها جێبەجێکردن و کۆنترۆڵکردنە، لەکاتێکدا سەرکردە لەسەر دید ئاراستەی نوێ و کاریگەرییەکی ڕەخنەگرانەی دروستی بنیادنەری پێکەوەکارکردن دەڕوات.
من لەلای خۆمەوە زۆر لەگەڵ چەمکی بەڕێوەبەردانیم بەمانا ڕۆتینە کلاسیکیەکەی زۆرکەمیش کاری پێدەکەم هەرچەندە بەپێی سیستەمی حکومڕانی هەردووکی پێویستە، بەڵام بۆ ئایند پێویستە زیاتر کار بۆجێبەجێکردن و هێنانەدی خووڕەوشت و ئاکاری سەرکردایەتی داهێنەرانەبکەین لەجیاتی بەڕێوەبەری جێبەجێکار کە توانای داهێنان و بەرەوپێشبردنی و بەرهەمێنانی زۆرکەمترە لەسەرکردە داهێنەرە کارگێڕی و سیاسیەکان…