عێراق داوای لە هەرێمی کوردستان کردوە کە هێڵی بۆڕیی کوردستان بەکاربهێنن بۆ هەناردەکردنی نەوتی عێراق [ ئەو بۆڕییەی لە ٢٠١٤ ەوە عێراق و دادگای فیدراڵییەکەی بە نایاسایی و نادەستوریی ناویاندەبرد و، لە ڕێگەی دادگای نێوبژیوانیی پاریسەوە ڕۆیشتنی نەوتیان پێدا ڕاگرت]. 
ئەمە چوونکە عێراق ٩٥٪ ی داهاتەکەی پشت بە نەوت دەبەستێت، هەر ٩٥٪ ی نەوتەکەشی لە ڕێگەی یەک کەناڵەوە هەناردە دەکات، ئێستا ئەو کەناڵە کە گەرووی هورمزە ڕاگیراوە! هەر بەڕاستی ئەم دەوڵەتە بەرژەوەندیی خۆی نازانێت و ناناسێت؛ دەبوایە ڕێزی بەرژەوەندییە باڵا نیشتیمانیی و ئابورییەکانی خۆی بگرێت، نەک بڕیار و بوون و نەبوونی خۆی ببەستێت بە دەوڵەتێکی دراوسێیەوە!
ئێران وڵاتێکی کاریگەر و گرینگی ناوچەکەیە، تێکچوونی ئاسایشی ئێران تێکچوونی ئاسایشی ناوچەکەیە، ڕێزگرتن لە بەهاو بەرژەوەندیی یەکدی پێویستییەکە لەگەڵ ئەم دراوسێیەدا کە مێژووییەکی دێرینی هەیە..لێ ئەمە ناکاتە ئەوەی کە چارەنووس و بەژوەندیی خۆت بەڕێژەی ٩٥٪ بکەی بە ساقەی وڵاتێکی دیکە؛ خۆشت لەولاوە کۆمەلێک گرووپی میلیشیاییت هەبێت شەوو ڕۆژ بە درۆن و بە مووشەک هێرش بکەنە سەر نێردە دیبلۆماسییەکان، کیڵگە نەوتیی و گازییەکانی خودی خۆت، دامەزراوە فەرمییەکانی وڵاتەکەی خۆت! ئێ بۆ لەبەرچی!؟ ئێستا کە کێڵگەی کۆرمۆر گاز بەرهەم ناهێنێت، لەترسی هێرشی میلیشیا عێراقییەکانە نەک ئێران، ئەم عێراقە چ قازانجێک و دەستکەوتێکی لەمەدا هەیە!؟
ڕوونە، بۆچی ئابوریی عێراق داتەپیوە؛ عێراق ساڵانە بایی ٣-٤ ملیار دۆلار پێکهاتە نەوتییەکان لە دەرەوە هاوردە دەکات، لەکاتێکدا دەیتوانی لەناوەوە ئەوە بۆخۆی بەرهەم بهێنێت و پیشەسازییەکەی هەمەچەشن و پێشتر بخات. عێراق کە ئێستا لە ٢٠٢٦ دا بەڕێژەی (٦٥٪) کێشەی کورتهێنانی کارەبای هەیە، دەیتوانی لە ٢٠٠٦ ەوە گازەکەی خۆی کە لە کێڵگە نەوتییەکانەوە دەردەدرێت و ژینگەو ئاسمانی پێ پیس دەکات و، بە فیڕۆی دەدات، ئەوە بۆ بەرهەمهێنانی کارەبا سوودی لێوەربگرێ؛ بەڵام نەیکردوە، بۆئەوەی بچێت ساڵانە بایی ٥-٦ ملیار دۆلار گازی سرووشتی-LNG لە ئێرانەوە هاوردە بکات و بۆ وەبەرهێنانی کارەبا بەکاری بهێنێت. ئنجا نیزیکەی (١٧٠ هەزار) کەسی بەناوی حەشدی شەعبی و گرووپی مقاوەمە بۆ پاراستنی بەرژەوەندیی ئێران لە عێراق دامەزراندوە، ساڵانە لە نێوان (٤-٦ تریلێۆن دیناری عێراقی واتە ٣- بۆ ٤ ملیار دۆلار) بودجەیان دەداتێ! ئیتر چۆن چاوەڕوانی خوێنبەربوونی دارایی و قەیرانی دارایی نەبێت! گەندەڵییەکەش لەولاوە بوەستێت، بە پێی ڕاپۆرتی دەستەی دەستپاکی عێراق لە درووستکردنی یەک منارەی مزگەوتێکدا بڕی ملیارێک و ٥٧١ ملیۆن دینار لە دارایی گشتی بەفیڕۆدراوە..ئێ بێگومان عێراق تووشی قەیران بوەو، دەبێت. لە کوێی دیکە دەوڵەتێک هەیە ئاوها مامەڵە لەگەڵ جەستەو سامانی خۆی بکات!؟ ئەمە باسی مووچە بڕدراوەکانی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان هەر ناکەین..

لەسەروو ئەمەشەوە، ئەگەر عێراق نەوت لە ڕێگەی بەندەری جەیهانی تورکیەوە (لە دەریای ناوەڕاست- مێدیتریانە) ەوە [ واتە هێڵی کەرکوک- جەیهان کە هێڵی عێراق خۆیەتی و لە ١٩٧٦ ەوە لەگەڵ تورکیا بونیادیان ناوە] بفرۆشێت، تێچووەکەی بەڕێژەی ٣٨٪ کەمترە بۆ عێراق و باشترە، نیزیکترە لەچاو ئەوەی بچێتە گەرووی هورمز و لەوێوە بە دەریای سووردا بڕوات، کڕیارەکانی ستاندارتر و ڕێکخراوترن، پەیوەندییە دیبلۆماسییەکەشی گەشە دەکات، ئێ نایکات چوونکە بڕیار بەدەستی خۆی نییەو، هێزی دەوڵەت بەدەست دەوڵەت خۆی نییە!
هەرێمی کوردستان پێویستە لەهەموو ئاستێکدا ئەم دەرفەتە بقۆزێتەوە، عێراق هەرچی لاوازیی هەیە، هەرێمی کوردستان ئەوە نەکات، بەڵکو بە درووستکردنی دامەزراوەی بەهێز و بەشێوەی زانستیی سەردەم ئابورییەکەی هەمەچەشن و، سەرچاوەی وزە کاراتر و هەمەچەشنتر بکات بە پیی پێوەرەکانی ژینگەو ستانداردی جیهانیی. لێرەدا، هەرێم  بەتایبەت بە فشاری ئەمریکاو داوای ڕێککەوتنی نووسراو لە بەغدا بکات تاوەکو یاسای نەوت و گاز بە شێوەیەکی گونجاو لە پەرلەمانی عێراق دەربچوێندرێت؛ چوونکە لە دەرفەتێکی وادا ئەگەر یاسایەکی وا دەرچوو سبەینێ هەر دادگایەک بە ئارەزووی خۆی لە عێراقدا دەستی کراوە نابێت لەم کەیسەدا بڕیاری سەیر-سەیر دەربکات.. هەروەها ئەگەر یاسایەکی وا دەرچوو ئیتر مانای وایە بەپێی دەستورە؛ بەپێی دەستوریش هەرێمی کوردستان مافی وەبەرهێنانی لەبوارەکەدا هەیە، سبەینێ ناوچە سووننە نشینەکانیش داوای هەرێمێک دەکەن چوونکە نەوت و هەندێ گازیان هەیە..بەمجۆرە دەستی ناوەند لاوازتر دەبێت. 
قسەیەکی گرینگ هەیە، هەمووجار لە بیرتان بێت؛ ڕاستە وزەو کانزاکان بزوێنەری سیاسەتی ئابوریی جیهانی بەڵکو مرۆڤایەتین، بەڵام ململانێ و جەنگە جیهانی و ناوچەییەکان هەمووی لە وزەو یەک دوو هێڵ و بۆڕییدا کورت ناکرێتەوە، بەڵکو ململانێکان ڕەهەندی دیکەیان هەیە، وەکو ئەوەی لە عێراق و ئێران هەیە ڕەهەندەکە زیاتر ئایدۆلۆجی و شێوازی تێگەیشتنیانە. کێشەی ئیمارات لەگەڵ ئێران لەسەر وزەو نەوت نییە، کێشەی ئەمریکاو ئیسرائیل لەگەڵ ئێران وزە نییە، بەڵکو ئەوەیە ئەم وڵاتە بە بێ ئەوەی چەکی ئەتۆمی هەبێت پێنج وڵاتی خستۆتە ژێر ركێفی خۆیەوە، ئەگەر ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆم دەبێت چی بکات؟ بێگومان نەزمە جیهانیی و ناوچەییەکە زیاتر تێکدەدات، چوونکە دوای ئەو تورکیاو سعودییەش دەڵێن؛ ئێمەش چەکی ئەتۆمی بەرهەم دەهێنین، ئیتر کۆمەڵگەی مرۆیی و سیستەمە جیهانییەکە کە ئەمریکا لەدوای ١٩٩١ ەوە پارێزەرو هەڵسوڕێنەریەتی هەڵدەوەشێتەوەو، مەترسیی لەناوچوون دەبێتە شتێکی حەتمی. ئیتر ئەمە ئێرانە؛ ئەگەر سەیری مێژوو بکەی هیچ شەڕێکی نەبردوەتەوە، بەڵام خەونی ئیمپراتۆریەت و دەستوەردان لە سەری هەموو ئێرانییەکدا هەیەو، وەک جنۆکە ئەم خەونە چۆتە لەشیانەوەو، دەرناچێت و خۆیان بە خاوەنی ئەم ناوچەیە دەزانن! ئەم عێراقە بۆ خۆی بۆ ئەو دەکاتە قوربانی؟ سەیرە..سەیر.