دواین هەواڵ

تەندروستی‌

 11 کاتژمێر پێش ئێستا

چۆن ڕۆژانە بێ ئەوەی هەستی پێ بکەین بڕێکی زۆر شەکر دەخۆین؟

هەرێم نیوز

کاتێک باس لە زیانەکانی شەکر دەکرێت، زۆربەی خەڵک تەنها بیر لە شیرینی، کێک و خواردنەوە گازییەکان دەکەنەوە، بەڵام پسپۆڕانی بواری خۆراک هۆشداری دەدەن کە مەترسییە گەورەکە لەو «شەکرە شاراوانە»دایە کە لەناو خۆراکە ئاسایی و ڕۆژانەکاندا هەن و تەنانەت تامیان شیرینیش نییە.

بۆچی کۆمپانیاکان شەکر دەکەنە ناو خۆراکە نائاساییەکانەوە؟
پیشەسازیی خۆراک تەنها بۆ شیرینکردن شەکر بەکارناهێنێت، بەڵکو شەکر وەک ماددەیەکی پارێزەر بۆ درێژکردنەوەی ماوەی بەسەرچوون، ڕاگرتنی شێی خۆراکەکە، و هاوسەنگکردنی تامی ترشی و سوێری بەکاردێت. ئەمەش وا دەکات بەکارهێنەر هەست بە تامی شیرینی نەکات، بەڵام بڕێکی زۆر کالۆری و شەکر بچێتە جەستەیەوە.
دیارترین ئەو خۆراکانەی شەکری شاراوەیان تێدایە:

• سۆس و بەهاراتە ئامادەکراوەکان: تەنها یەک کەوچکی چێشت لە «کەچەپ» نزیکەی ٤ گرام شەکری تێدایە، هەروەها سۆسی باربیکیۆ و سۆسی زەڵاتە ئامادەکراوەکان بڕێکی زۆر شەکریان تێدایە.
•نان و هەویرەمەنییە سپییەکان: نانی سپی و سەموونی بازاڕی بە خێرایی لە جەستەدا دەگۆڕێن بۆ شەکر، سەرەڕای ئەوەی زۆرجار شەکر دەکرێتە ناو هەویرەکەیانەوە بۆ ئەوەی ڕەنگیان جوان بێت.

•بەرهەمە شیرەمەنییە کەمچەورییەکان: کاتێک چەوری لە ماست یان شیر دەردەهێنرێت، تامەکەی کەم دەبێتەوە، بۆیە کۆمپانیاکان بۆ قەرەبووکردنەوەی تامەکەی بڕێکی زیاتر شەکر و تامی دەستکردی تێ دەکەن.

•شەربەتە سروشتییە قوتووەکان: تەنانەت ئەوانەی لەسەریان نووسراوە «١٠٠٪ سروشتی»، زۆرجار ڕیشاڵەکانیان لێ دەرهێنراوە و تەنها ئاو و شەکری چڕکراوەی میوەکەیان تێدا ماوەتەوە.

• خۆراکە لەقوتوونراوەکان و شۆربا ئامادەکراوەکان: بۆ پاراستنیان لە تێکچوون، بڕێکی بەرچاو شەکر و خوێیان تێ دەکرێت.

کاریگەریی ئەم شەکرە شاراوانە لەسەر تەندروستی:
بەپێی ڕێنماییەکانی ڕێکخراوی تەندروستیی جیهانی (WHO)، پێویستە مرۆڤی پێگەیشتوو ڕۆژانە لە ٢٥ گرام (نزیکەی ٦ کەوچکی چا) زیاتر شەکری زیادکراو نەخوات.
تێپەڕاندنی ئەم ڕێژەیە بەهۆی شەکرە شاراوەکانەوە دەبێتە هۆی:
•دروستبوونی هەوکردنی درێژخایەن لە جەستەدا و لاوازبوونی بەرگری.
•تێکچوونی کۆلاجینی پێست و دەرکەوتنی نیشانەکانی زوو پیربوون و چرچولۆچی.
• کۆبوونەوەی چەوریی مەترسیدار لە دەوری جگەر و ناوچەی ورگ.
•بەرزبوونەوەی لەناکاوی شەکرەی خوێن و دواتر هەستکردن بە بێهێزی و خەواڵوویی.

چۆن خۆمان لەم تەڵە خۆراکییە بپارێزین؟
1. خوێندنەوەی پێکهاتەکان (Ingredients): شەکر تەنها بە ناوی «شەکر» نانووسرێت؛ ئاگاداری ناوە نهێنییەکانی بە وەک: (گلوکۆز، فرەکتۆز، سوکرۆز، مالتۆز، شەربەتی گەنمەشامی، یان دێکسترۆز). هەر کامێک لەمانە لە سێ پێکهاتەی سەرەتای بەرهەمەکەدا بوون، مانای وایە ڕێژەی شەکرەکەی زۆر بەرزە.

2. گەڕانەوە بۆ خۆراکی تازە: لەبری سۆسی ئامادەکراو و خۆراکی قوتوو، لە ماڵەوە بە کەرەستەی تازە و سروشتی ئامادەیان بکە.

3. هەڵبژاردنی ماستی سادە: لەبری ماستی میوە و تامدار، ماستی سادەی ئاسایی بکڕە و لە ماڵەوە خۆت پارچە میوەی تازەی تێ بکە.



Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP