هەرێم نیوز
ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەبەردەم ئاگری ئاڵۆزییەکاندا؛ گەمەی زلهێزەکان و پیلانی گەمارۆدانی ڕێڕەوە ئاوییەکان
ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە قۆناغێکی پڕ لە ئاڵۆزی و گۆڕانکاریی هەستیاردایە؛ سەرهەڵدانی یەک لەدوای یەکی قەیرانەکان پرسیارێکی جدی لای چاودێران دروستکردووە سەبارەت بەوەی کە ڕۆژئاوا چ نیازێکی لە پشت ئەم هەموو پشێوییەوە هەیە و بۆچی ناوچەکە بەرەو ئاژاوەیەکی بەردەوام دەبرێت؟
ململانێکان لەسەر زەوی و ئاوە نێودەوڵەتییەکان ڕەهەندێکی مەترسیداریان وەرگرتووە؛ لە لایەک ڕووبەڕووبوونەوەی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ کۆماری ئیسلامیی ئێران پەرەی سەندووە، کە هەڕەشەی خنکاندنی گەرووی هورمز و گوشار لەسەر وڵاتانی کەنداوی بەدوادا هاتووە. هاوکات لە بەرەی باشووردا، ئاڵۆزییەکانی یەمەن و دەستبەسەرداگرتنی دەروازەی بابولمەندەب، لەگەڵ هەڵوێستی وڵاتانی وەک سوودان و ئەسیوپیا لە کەنارەکانی دەریای سوور، مەترسیی ڕاستەوخۆیان بۆ سەر جووڵەی بازرگانیی نۆکەندی سوێس و ئابووریی میسر دروستکردووە.
لە لایەکی ترەوە، جەنگ و بۆردومانەکان لە کەرتی غەززە بەردەوامن و بوونەتە هۆی لادانی چاوی میدیاکان لەسەر کۆمەڵکوژی و قەیرانە مرۆییەکان. ئەم دۆخە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی شەڕی ناوخۆی لیبیا، و تەنگپێهەڵچنینی قاهیرە لە ڕێگەی بەنداوی نەهزەی ئەسیوپیاوە. لە هەمان کاتدا لە ناوچەکانی سووریا و عێراقدا دوکەڵی ئاژاوە و فیتنە بەرەو هەڵکشان دەچێت، ئەمەش دەرگای بۆ مەترسییەکی نوێ کردووەتەوە کە ئەویش ئەگەری سەرلەنوێ سەرهەڵدانەوەی چەکدارانی ڕێکخراوی «داعش»ە لە ناوچەکەدا.
ئەم پەرەسەندنە خێرایانە گەلان و دەسەڵاتدارانی ناوچەکەی خستووەتە بەردەم تاقیکردنەوەیەکی چارەنووسساز: ئایا ئەم ئاژاوە بەردەوامە پلانێکی داڕێژراوە بۆ لاوازکردن و پشکنینی تواناکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەتاڵکردنەوەی لە سامانی نیشتمانی، یاخود ململانێیەکی کراوەی ناوچەییە کە دەرئەنجامەکەی داڕمانی ئاسایش و سەقامگیریی هەمووان دەبێت؟