هەرێم نیوز

سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ڕایدەگەیەنێت، واشنتن و پەکین ئاگربەستی بازرگانیی نێوانیانیان تاوەکو سەرەتای ساڵی 2027 درێژکردووەتەوە، هاوکات ئاشکرای دەکات کە بەهۆی سزاکانی ئەمریکاوە زۆربەی گەشتە ئاسمانییەکانی ئێران هەڵوەشێنراونەتەوە و گەڕانەوەی شاندی ئەو وڵاتە لە نیویۆرکەوە کەوتووەتە ژێر پرسیارەوە.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، 24ـی 9ـی 2026، سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ڕایگەیاندووە کە واشنتن و پەکین لەسەر هێورکردنەوەی دۆخی ئابووریی نێوانیان گەیشتوونەتە ڕێککەوتن. ئەم بڕیارە دوای زنجیرەیەک دانوستانی چڕ لەگەڵ هێ لیفینگ، جێگری سەرۆکوەزیرانی چین لە نیویۆرک و واشنتن دێت، و هاوکاتە لەگەڵ سەردانەکەی شی جینپینگ، سەرۆکی چین بۆ ئەمریکا بە مەبەستی کۆبوونەوە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ.

 لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ تۆڕی (فۆکس نیوز)، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کرد کە بڕیاریان داوە ڕێککەوتنەکە تاوەکو 10ـی کانوونی دووەم درێژ بکەنەوە، بۆ ئەوەی کاتی زیاتریان هەبێت بۆ هەنگاونان بەرەو باشترکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکان.

ئەم ئاگربەستە کە بە ڕێککەوتنی "بوسان" ناسراوە، ساڵی ڕابردوو لە نێوان ترەمپ و شی جینپینگ واژۆ کرا بە ئامانجی کەمکردنەوەی باجە گومرگییەکان لەسەر کەلوپەلی هەردوولا.

 بەپێی زانیارییەکان، ڕەنگە هەردوو وڵات باج لەسەر کۆمەڵێک کاڵای ناهەستیار بە بەهای 30 ملیار دۆلار کەم بکەنەوە. 

هەروەها هەردوولا لەسەر دروستکردنی سیستەمێکی ئاگادارکردنەوە بۆ هەڕەشەکانی ژیریی دەستکرد ڕێککەوتوون بۆ ڕێگریکردن لە هەر ڕووداوێکی چاوەڕواننەکراو.

لە لایەکی دیکەوە، سەبارەت بە سزاکانی سەر ئێران، سکۆت بێسێنت بە کەناڵی (سی ئێن بی سی) ڕاگەیاندووە، کە لە 80٪ بۆ 90٪ـی گەشتە ئاسمانییە دەرەکییەکانی ئێران هەڵوەشێنراونەتەوە و سەرجەم هێڵە ئاسمانییەکانی ئەو وڵاتە لە جیهاندا ڕووبەڕووی پەککەوتن بوونەتەوە. 

ناوبراو ئاشکرای کرد، بەهۆی ئەم سزایانەوە دڵنیا نین لەوەی شاندی ئێرانی لە نیویۆرک بتوانن بگەڕێنەوە وڵاتەکەیان. 

بەپێی بڕیارە نوێیەکانی ئەمریکا، هەر فڕۆکەخانەیەک سووتەمەنی، خزمەتگوزاریی نیشتنەوە، یان بلیت بە فڕۆکە ئێرانییەکان بفرۆشێت، لە سیستەمی داراییی دۆلاری ئەمریکی دەردەکرێت، ئەمەش وای کردووە فڕۆکە ئێرانییەکان لە زۆربەی فڕۆکەخانەکانی جیهاندا گەمارۆ بدرێن.

جەنگی بازرگانیی نێوان ئەمریکا و چین لە ساڵی 2018 و لە سەردەمی خولی یەکەمی سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپدا دەستی پێکرد، کاتێک واشنتن باجی قورسی خستە سەر کاڵا چینییەکان. 

دوای گەڕانەوەی ترەمپ بۆ دەسەڵات لە ساڵی 2025، هەردوو وڵات پەنایان بۆ ڕێککەوتنی "بوسان" برد بە مەبەستی ڕێگریکردن لە داڕمانی ئابووریی جیهانی و کەمکردنەوەی گرژییە بازرگانییەکانی نێوانیان. 

هاوکات، توندکردنەوەی سزاکانی سەر کەرتی فڕۆکەوانیی ئێران بەشێکە لە هەڵمەتی زۆرینەی گوشارەکانی واشنتن بۆ سەر تاران بە مەبەستی گۆشەگیرکردنی ئەو وڵاتە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی.