هەرێم نیوز
کیر ستارمەر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند کە وڵاتەکەی بەشداریی سەربازی لە جەنگی دژی ئێراندا ناکات، بەڵام هەوڵە دیپلۆماسییەکانی بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز چڕ دەکاتەوە.
ئەمڕۆ چوارشەممە ١ی ٤ی ٢٠٢٦، کیر ستارمەر لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا تیشکی خستە سەر هەڵوێستی لەندەن بەرامبەر ئاڵۆزییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئەم لێدوانە لە کاتێکدایە کە فشاری زۆری ئیدارەی ترەمپ بۆ سەر هاوپەیمانەکان بەردەوامە بۆ بەشداریکردن لە کردە سەربازییەکاندا.
خاڵە سەرەکییەکانی لێدوانی ستارمەر:
• ڕەتکردنەوەی بەشداریی سەربازی: ستارمەر وتی: "شەڕی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست شەڕی وڵاتەکەمان نییە و بۆ ناو ئەم ململانێیە ڕاناکێشین." ئەمە وەک وەڵامێکی ناڕاستەوخۆ بۆ داواکارییەکانی دۆناڵد ترەمپ لێکدەدرێتەوە.
• کۆبوونەوەی نێودەوڵەتی لە لەندەن: بەریتانیا لەم هەفتەیەدا میوانداریی ٣٥ وڵات دەکات کە بەیاننامەی نیازیان واژۆ کردووە، بۆ دۆزینەوەی ڕێگەی دیپلۆماسی و سیاسی بە مەبەستی کردنەوەی گەرووی هورمز و گەرەنتیی ئازادیی کەشتیوانی.
• ئاسایشی وزە و کاڵاکان: سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا دانی بەوەدا نا کە شەڕەکە کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر وڵاتەکەیان هەیە، بۆیە لە هەموو ڕێوشوێنەکان دەکۆڵنەوە بۆ ڕزگارکردنی کەشتییە گیرخواردووەکان و دەریاوانەکان.
پاشخان و ئاڵۆزییەکانی نێوان واشنتن و ناتۆ
لە ٢٨ی شوباتی ٢٠٢٦ـەوە، هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران بووەتە هۆی پەککەوتنی تەواوەتیی گەرووی هورمز. ئەم دۆخە درزێکی گەورەی لە نێوان ئەندامانی ناتۆدا دروست کردووە:
• هەڕەشەی کشانەوەی ئەمریکا: دۆناڵد ترەمپ بە ڕاشکاوی بە ڕۆژنامەی "تەلەگراف"ی ڕاگەیاندووە، بەهۆی ئەوەی ناتۆ ئامادە نییە لە شەڕی ئێراندا هاوکاری بێت، بە جدی بیر لە کشانەوەی ئەمریکا لە هاوپەیمانیی ناتۆ دەکاتەوە.
• هەڵوێستی ئەوروپا: بەریتانیا و وڵاتانی تری ئەوروپا تەنها پشتگیریی "بەرگریی سنووردار" و هەوڵی دیپلۆماسی دەکەن، لە کاتێکدا ترەمپ داوای بەکارهێنانی بنکە سەربازییەکانیان دەکات بۆ هێرشکردنە سەر ئێران.
ئەم لێدوانەی ستارمەر نیشانەی ئەوەیە کە بەریتانیا نایەوێت خۆی لە جەنگێکی درێژخایەن لەگەڵ ئێران بگلێنێت، ئەمەش دەبێتە فشارێکی زیاتر بۆ سەر کۆشکی سپی کە ئەمشەو بڕیارە ترەمپ تێیدا "پێشهاتی گەورە" ڕابگەیەنێت. ئەگەر ئەمریکا لە ناتۆ بکشێتەوە، تەواوی سیستەمی ئەمنیی جیهان ڕووبەڕووی گۆڕانکارییەکی مێژوویی دەبێتەوە.