دواین هەواڵ

جوگرافیای نوێی ووزە

‌دانا نەقی

9 کاتژمێر پێش ئێستا

لەم قۆناغە هەستیارەی ساڵی ٢٠٢٦دا، کە جیهان بەدەست لێکەوتەکانی جەنگی ئێران و ناسەقامگیریی بازاڕەکانی وزەوە دەناڵێنێت، چەمکی جیۆپۆلیتیکی وزە گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی بەسەردا هاتووە. چیتر وزە تەنها پەیوەست نییە بە ئابوورییەکی سادەوە، بەڵکو بووەتە چەق و بزوێنەری سەرەکی سیاسەتی دەرەوەی وڵاتە زلهێزەکان، بەتایبەت ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.

ئەمریکا سەرەڕای ئەوەی بووەتە گەورەترین بەرهەمهێنەری نەوت و غازی سروشتی لە جیهاندا و خاوەنی کارتێکی گوشاری بەهێزە، بەڵام هێشتا ڕووداوە مەیدانییەکانی وەک گەمارۆدانی گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە، ئەو ڕاستییە دەسەلمێنن کە هیچ وڵاتێک ناتوانێت خۆی لە شۆکە جیهانییەکان داببڕێت.

بازاڕی وزە تۆڕێکی تێهەڵکێشە و هەر جۆرە پەکخستنێکی ڕێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەکان، دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی تێچووی ژیان بۆ بەکاربەرانی ئەمریکی و جیهانی بە هەمان شێوە. لێرەدا وزە وەک چەکێکی سیاسی یان داردەستێکی دیپلۆماسی بەکاردێت کە وڵاتانی نەیار بۆ سەپاندنی مەرجەکانیان پەنای بۆ دەبەن.

بڕیار بەدەستانی وەک مێگان ئۆسۆلیڤان جەخت لەسەر ئەوە دەکەنەوە کە دەوڵەمەندی بە سەرچاوەکان تەنها نیوەی هاوکێشەکەیە، نیوەکەی تری بریتییە لە پاراستنی ئاسایشی گواستنەوە و دۆزینەوەی جێگرەوەی خێرا. گەشەکردنی کەرتی وزە پاکەکان و گۆڕانی جیهان بەرەو سیستەمێکی سەوز، تەنها هەنگاوێکی ژینگەیی نییە، بەڵکو هەوڵێکی ستراتیژییە بۆ کەمکردنەوەی پشتبەستن بە ناوچە ئاڵۆزەکان. ئەوەی لە ئێستادا دەبینرێت جەنگێکی سارد و گەرمی هاوکاتە لە پێناو کۆنترۆڵکردنی سەرچاوەکان و پاراستنی ئاسایشی نیشتمانی، لە جیهانێکدا کە وزە تێیدا بڕیاردەری سەرەکی ئاشتی و جەنگە.

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP