دواین هەواڵ

سێبەری مێژوو لەسەر گەرووە هەستیارەکان، لە باکووری ئەفریقا (١٩٤٢) تاوەکو دەریای سوور

‌دانا نەقی

3 کاتژمێر پێش ئێستا

لە یەکەم نیگادا، بەراوردکردنی هەڵمەتە سەربازییەکەی باکووری ئەفریقا لە ساڵی ١٩٤٢ لەگەڵ پێشڕەوییە کەنارییەکەی ئەیلولی ٢٠٢٦ لەسەر کەناراوەکانی یەمەن، لە نێوان دوو جیهانی جیاوازدا دەردەکەوێت و هەردوو گۆڕەپانەکە لە ڕووی تۆپۆگرافییەوە هاوشێوەی یەکترن کە ناوچەیەکی وشک و بیابانی کەناریین و تێیدا جووڵەی هێزەکان بەرەو خاڵە تەنگەبەرە هەستیارەکانی جیهان ئاراستە دەبن وەک کەناڵی سوێز لە ١٩٤٢ و گەروی باب ئەلمەندەب لە ئێستادا، بەڵام جەنگی مۆدێرن شێوازی تێوەگلان و بەڕێوەبردنی ئەم ناوچانەی بە تەواوی گۆڕیوە و لێرەدا دەپرسین ئایا مێژوو دەتوانێت لە ڕێگەی لۆژستیک، هێزی ئاسمانی و کردنەوەی بەرەی نوێوە ڕێگەیەک بۆ چارەسەر یان تێڕوانینی نوێ پیشان بدات.

لە بەشی وانە سەرەکییەکانەوە لە لۆژستیکی کلاسیکەوە بۆ تەکنەلۆژیای مۆدێرن، یەکەم خاڵ لۆژستیک و درێژبوونەوەی هێڵەکانە کە لە ساڵی ١٩٤٢دا سەرکەوتن بۆ ئەو لایەنە بوو کە دابینکردنی هێڵە لۆژستیکییەکانی لەسەر دەریایە فراوانەکان مسۆگەر کردبوو، بەڵام لە جەنگی مۆدێرندا لۆژستیک تەنها بەندەرە گەورەکان نییە بەڵکو پشت بە خاڵی بچووک و شارەزایی لە ڕێگە سەختەکان و خۆگونجاندن لەگەڵ سیستەمی گواستنەوەی پەرتەوازەدا دەبەستێت بۆ خۆدزینەوە لە چاودێریی پێشکەوتوو. دووەم خاڵ گۆڕانی ڕۆڵی هێزی ئاسمانییە کە باڵادەستیی ڕەهای ئاسمانی جاران مەرجی سەرەکی بوو بەڵام ئەمڕۆ شوێنی خۆی بۆ ڕێگریی نایەکسان داوە و درۆنی تێچوو کەم و مووشەکی وردبین و جەنگی ئەلیکترۆنی وایانکردووە هێزە بچووکەکانیش بتوانن ناوچەی قەدەغەکراو دروست بکەن و پەنجەرەی جووڵەی کاتی بۆ هێزە زەمینییەکان دابین بکەن. سێیەم خاڵ سەرقاڵکردنی ستراتیژی و بەرە نوێیەکانە کە کردنەوەی بەرە لاوەکییەکان هەمیشە ئامانج لێی دابەشکردنی سەرنجی نەیار بووە و لە گۆڕەپانی ئێستاشدا هەر پێشڕەوییەکی ناوخۆیی لە خاڵێکی ستراتیژیدا ڕاستەوخۆ هێزە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان ناچار دەکات هاوسەنگیی خۆیان ڕێکبخەنەوە و سەرنجیان لە نێوان پاراستنی ئاسایشی ناوخۆ و بەرەی دەرەوەدا دابەش بکەن.

سەبارەت بە ڕەهەندە جیهانییەکان و وەرچەرخانی ناوچەکە، ناوچە کەناری و بیابانییەکان هەرگز کێشەی ناوخۆیی تەنها نین بەڵکو دەبنە خاڵی پەستان لەسەر تەواوی سیستەمی نێودەوڵەتی، و هەروەک چۆن هەڕەشە لەسەر سوێز جیهانی لە ١٩٤٠کاندا هەژاند کۆنترۆڵکردنی گەرووەکانی وەکو باب ئەلمەندەب جوگرافیا دەکاتە کارتێکی فشار بەسەر ئابووریی جیهانییەوە لە وزە و بیمەی کەشتیوانییەوە تاوەکو بازرگانیی نێوان کیشوەرەکان، و ئەمەش تاقیکردنەوەیەکی سەختە بۆ توندیی هاوپەیمانییەکان و هاوسەنگیی هێزە غەیرە دەوڵەتییەکان کە دەیانەوێت زۆرترین دەستکەوت لە ئاڵۆزییەکاندا بەدەست بێنن.

لە کۆتاییدا مێژوو فێرمان دەکات کە جوگرافیا شوێن دیاری دەکات بەڵام تکنۆلۆژیا و لۆژستیک ئەنجامەکە یەکلا دەکەنەوە، و هەر کاتێک پێشڕەوییەکی کەناری هەڕەشە لە ڕێڕەوێکی ئابووریی جیهانی بکات ئەوا لە قەبارەی پێکدادانێکی لۆکاڵییەوە دەردەچێت و دەبێتە خاڵێکی وەرچەرخانی ستراتیژی کە تەواوی داهاتووی ناوچەکەی لەسەر دەوەستێت، و لێرەدا دەپرسین ئایا ئێوە پێتانوایە لەم سەردەمەدا قورسایی هێزی سەربازیی کلاسیک کێشەکان یەکلا دەکاتەوە یان نەرمونیانی و توانا ئاسمانییە نایەکسانەکان؟

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP