لە جیهانی سیاسەتدا هەمیشە شەڕەکان بە یەک تەقە دەست پێناکەن؛ هەندێک جار بە پرسیارێک دەست پێدەکەن: کێ کلیلی وزەی لە سەدەی بیست و یەکەمدا بەدەستەوەیە؟!!ئەم پرسیارە لە دڵی ململانێی نێوان نیکۆلاس مادۆرۆ سەرۆکی ڤەنزوێلا و دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی پێشووی ئەمریکادایە. ناکۆکییەکە کەسی نەبوو، بەڵکو پێکدادانێک بوو لە نێوان دوو مۆدێلی جیهانیدا: یەکێکیان دەیەوێت وەک یەک جەمسەری بمێنێتەوە، یەکێکی دیکەش هەوڵدەدات بیسەلمێنێت کە جیهان ئەوەندە گەورەیە بۆ زیاتر لە یاریزانێک!!
ڤەنزوێلا ئەو وڵاتە هەژارە نییە کە لە میدیاکاندا وێنا دەکرێت؛ بەڵکو خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتی سەلمێنراوی جیهانە. ئەمەش بەتەنها وای لێدەکات لە حیساباتی واشنتۆندا یاریزانێکی مەترسیدار بێت، بەتایبەتی کاتێک کە ڕێبازی تەقلیدی ئەمریکا پەیڕەو ناکات. دوای مردنی هوگۆ چافێز لە ساڵی ٢٠١٣، مادۆرۆ سیستەمێکی سۆسیالیستی بە میرات گرتووە کە ڕەتیدەکاتەوە ملکەچی ئابووری سەرمایەداری ئەمریکا بێت. کاتێک ترەمپ هاتە سەر دەسەڵات، دەرفەتێکی بینی بۆ ئەوەی نەخشەی سیاسی ئەمریکای باشوور بکێشێتەوە، تەنانەت ئەگەر نرخەکەی گەمارۆدانی تەواوی وڵاتێک بێت!!
ترەمپ پرسیاری ئەوە نەدەکرد: چۆن دەتوانین یارمەتی ڤەنزوێلاییەکان بدەین بۆ دەرچوون لەم قەیرانە؟
بەڵکو پرسیاری ئەوەی دەکرد: چۆن دەتوانین ڕژێمەکە بڕووخێنین پێش ئەوەی ببێتە بنکەی کاریگەری بۆ ڕووسیا و چین لە بەر دەرگای واشنتۆن؟!! هەر بۆیە خوان گوایدۆی وەک سەرۆکی ڤەنزوێلا ناساند و سەدان سزای دارایی سەپاند و هەناردەکردنی نەوتی ڤەنزوێلاشی قەدەغە کرد، بە ئامانجی ڕووخانی مادورۆ بەبێ ئەوەی یەک تەقە بکات. ئەو دەیویست بیسەلمێنێت کە ئابووری دەتوانێت لە سەربازی بەهێزتر بێت!!
بەڵام مادۆرۆ نەکەوتە خوارەوە. چونکە هاوکێشەکە ڕوون بوو: هەرکەسێک خاوەنی نەوت بێت، بە ئاسانی گەمارۆ نادرێت. چونکە مێژوو دەیسەلمێنێت کە سەرۆکێک کە شارەزا بێت لە یاری هاوپەیمانییەکان، دەتوانێت لە کەسێک زیاتر بخایەنێت کە تەنها فەرماندەیی سوپایەک دەکات. مادۆرۆ سێ کارتی چارەنووسسازی بەدەستەوەیە:
هاوپەیمانییەکی قووڵ لەگەڵ چین و ڕووسیا بۆ دەربازبوون لە سزاکان!!
بازرگانی نهێنی نەوت لە ڕێگەی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان!!
پڕچەککردنی هێزە ناوخۆییە دڵسۆزەکان بۆ پاراستنی ڕژێم لە ناوەوە!!
بەم شێوەیە ڤەنزوێلا بوو بە تاقیگەیەکی سیاسی بۆ جیهان: ئایا دەوڵەتێکی گەمارۆدراو دەتوانێت بژی ئەگەر خاوەنی هەم ئیرادە و هەم خاوەن سەرچاوە بێت؟!!
قووڵایی مێژوویی ململانێکان لە مێژوویەکی کۆنی ئەمریکییەوە سەرچاوە دەگرێت کە بە "دۆکتۆرینی مۆنرۆ" ناسراوە، کە پێی وایە ئەمریکای باشوور دەبێت لە ژێر کاریگەریی ڕاستەوخۆی ئەمریکادا بمێنێتەوە و هەر کاریگەرییەکی دەرەکی لەوێدا مەترسی لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی پێکدەهێنێت. بۆیە مادۆرۆ هات و وتی “ئێمە حەوشەی پشتەوەی کەس نین”، لە کاتێکدا ترەمپ هات وتی “هەرکەسێک لە خولگەی ئەمریکا هەنگاو بنێتە دەرەوە... باجەکەی دەدات!!
لەگەڵ گۆڕانی هاوسەنگی هێزی جیهانی، ئیتر ڤەنزوێلا تەنها وڵاتێکی هەژموونی باشوور نییە، بەڵکو بووەتە یاریزانێکی بەرچاو لە هاوکێشەیەکی جیهانی گەورەتردا: کۆتایی هاتنی هەژموونی یەک جەمسەری ئەمریکا و سەرهەڵدانی جیهانێکی فرە جەمسەری. مادۆرۆ لە "سەرۆکێکی گەمارۆدراو"ەوە گۆڕا بۆ "کارتێک کە لەلایەن زلهێزەکانەوە بەهای پێدەدرێت"، ترەمپیش لە "بڕیاردەرێکەوە" بۆ "شاهیدی سنووری دەسەڵاتی ئەمریکا لە سەردەمێکدا کە یاساکانی یارییەکە لە گۆڕاندان". ململانێکە چیتر لە نێوان دوو پیاودا نییە، بەڵکو لە نێوان
دوو سەردەمدایە: سەردەمێک کە بە زمانی دۆلار قسە دەکات، سەردەمێک کە هەوڵی دروستکردنی زمانێکی سیاسی نوێ دەدات کە نەک تەنها بە دەسەڵاتی سەخت، بەڵکو بە توانای نەتەوەیەک بۆ خۆڕاگری سەرەڕای برسێتی و گۆشەگیری دەپێورێت.
لێرەدا پرسیارێکی قووڵ هەیە: ئایا سەروەری بە سنوورە جوگرافییەکان دەپێورێت؟ یان بە توانای دەوڵەتێک بۆ بڕیاردان تەنانەت کاتێک هەموو جیهان دژی بێت؟
ئەزموونی ڤەنزوێلا ئەوە نیشان دەدات کە شەرعیەت تەنها ئەوە نییە کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دانپێدانراوە، بەڵکو ئەوەیە کە لە ناوخۆدا بەرگری لێدەکرێت. هەر لەبەر ئەمەشە کە مادۆرۆ سەرکەوتوو بوو لە گۆڕینی ئابڵوقە بۆ ڕیتۆریکی سیاسی و لاوازی بۆ ناسنامەی خۆڕاگری، لە کاتێکدا ترەمپ شکستی هێنا لە وەرگێڕانی گەمارۆکان بۆ داڕمانی ڕاستەقینەی ڕژێم. نەوت تەنیا سەرچاوەیەک نەبوو، بەڵکو ڕێگر بوو، سیاسەتیش ئیتر ململانێی خاوەندارێتی سەرچاوە نەبوو، بەڵکو ململانێ بوو بۆ توانای پاراستنی ئەو کەسانەی کە خاوەنیانن.