هەرێم نیوز
لە پشت بێدەنگی و پشوودرێژییە سیاسییەکەی ئێستایەوە، واشنتن بژاردە سەربازییەکانی بە کراوەیی هێشتووەتەوە بەرامبەر ئێران، ئەمەش لە کاتێکدایە ئاماژەکانی ئەگەری هەڵگیرسانەوەی ڕووبەڕووبوونەوە ڕوو لە زیادبوونن و هێمنییە دیپلۆماسییەکەش مەترسیی تەقینەوەی دۆخەکە لە هەر ساتێکدا دەشارێتەوە.
پێشبڕکێی کات؛ قایمکارییەکانی ئێران و ئامادەباشیی ئیسرائیل
لە کاتێکدا ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ پێی باشە دەرگا بە کراوەیی بهێڵێتەوە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتن، فشارەکانی ئیسرائیل بۆ وەشاندنی گورزێکی سەربازیی گەورەی نوێ لە تاران ڕوو لە زیادبوونن. لە بەرامبەردا، ئێران پێشبڕکێ لەگەڵ کات دەکات بۆ دووبارە بونیادنانەوەی جبەخانە مووشەکییەکەی و گواستنەوەی دامەزراوە سەربازی و ئەتۆمییەکانی بۆ قووڵایی ژێرزەوی، تاوەکو لە هەر هێرشێکی داهاتوو بییانپارێزێت.
تەلئەبیب ئەم خۆقایمکردنەی ئێرانی کردووەتە پاساو بۆ پەلەکردن لە لێدانی تاران بەر لەوەی دەرفەتی بەئامانجگرتنیان لەدەست بچێت. بەپێی سەرچاوەکان، سوپای ئیسرائیل لە بەرزترین ئاستی ئامادەباشیی بەرگریدایە و حکومەتەکەی ناتانیاهۆ خوازیارە ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی هاوبەش لەگەڵ ئەمریکا ئەنجام بدات.
هێزی سەربازیی ئەمریکا لە ناوچەکە و جووڵە ئەمنییەکان
ئامادەیی خێرا بۆ جەنگ: ئەمریکا هێزێکی زەبەلاحی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کۆکردووەتەوە کە دەیان هەزار سەرباز، دوو کەشتیی فڕۆکەهەڵگر و دەیان کەشتی و فڕۆکەی جەنگی لەخۆدەگرێت؛ ئەمەش وا دەکات لە ئەگەری دەرکردنی فەرماندا، واشنتن بتوانێت لە ماوەی ٢ بۆ ٤ ڕۆژدا هێرشەکە جێبەجێ بکات بەبێ پێویستبوون بە ئامادەکاریی پێشوەختە.
کۆبوونەوە نهێنییەکان: ڕۆژی چوارشەممە، براد کوپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم)، لە وەزارەتی بەرگریی ئیسرائیل لەگەڵ ئەیال زامیر سەرۆکی ئەرکان و سەرۆکی دەزگای مۆساد کۆبووەوە. هاوکات سەرۆکی مۆساد هەفتەی ڕابردوو چەند ڕۆژێک لە واشنتن بووە و لەگەڵ جۆن ڕاتکلیف، بەڕێوەبەری دەزگای هەواڵگریی ئەمریکا (CIA) کۆبووەتەوە، کە ئەمەش نیشانەی گەرموگوڕیی هەماهەنگییە سەربازییەکانە.
دانوستانی بنبەستبوو و تۆمەتی چەکی کیمیایی
ئەم پەرەسەندنانە لە کاتێکدان چەندین مانگ لە دانوستانی ناڕاستەوخۆ نەیتوانیوە بگاتە ئاگربەست و کردنەوەی گەرووی هورمز، چونکە تاران ڕەتیدەکاتەوە گفتوگۆ لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی بکات بەر لە هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی ئەمریکا.
هاوکات ترەمپ تۆمەتێکی نوێی ئاراستەی ئێران کردووە و ڕایگەیاندووە کە دوای پەککەوتنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی، ڕەنگە تاران هەوڵی بەدەستهێنانی چەکی کیمیایی یان بایۆلۆجی بدات. وەزارەتی دەرەوەی ئێران بە توندی ئەمەی ڕەتکردەوە و ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتەکە، ئەم تۆمەتانەی بە سیناریۆی "چەکی کۆکوژی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣" شوبهاند وەک بیانوویەک بۆ هەڵگیرساندنی شەڕ.
حساباتە ناوخۆییەکان؛ بەربەستەکانی بەردەم ترەمپ و ناتانیاهۆ
سەرەڕای ئامادەکارییە سەربازییەکان، هەردوو سەرکردەکە ڕووبەڕووی کێشەی ناوخۆیی بوونەتەوە کە بڕیاری شەڕ قورس دەکات:
دۆخی ناتانیاهۆ: دوای لەدەستدانی زۆرینەی پەرلەمانی لە هەڵبژاردنەکاندا و ڕاسپاردنی ڕکابەرەکانی بۆ پێکهێنانی حکومەت، ناتانیاهۆ لەبەردەم مەترسیی لەدەستدانی دەسەڵاتدایە لە چەند هەفتەی داهاتوودا، بۆیە ئۆپۆزسیۆن تۆمەتباری دەکات بەوەی دەیەوێت دۆسیەی ئێران بۆ مانەوە لە دەسەڵات و پێکهێنانی حکومەتی یەکێتیی نیشتمانی بقۆزێتەوە.
فشارەکانی سەر ترەمپ: ترەمپیش ڕووبەڕووی ناڕەزایەتیی جەماوەری بووەتەوە دژی شەڕ و بەهۆی پاشەکشەی پێگەی کۆمارییەکان لە کۆنگرێس، دابینکردنی بودجە بۆ جەنگێکی درێژخایەن کارێکی ئاسان نابێت. بۆیە ترەمپ ڕایگەیاندووە پەلەی نییە و دوای سەری ساڵ بڕیاری کۆتایی دەدات.
لە ناوەڕاستی هەموو ئەم ململانێیانەدا، چارەنووسی یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بە ڕێژەی ٦٠٪ کە لەژێر داروپەردووی دامەزراوە بۆردومانکراوەکاندایە، بووەتە گەورەترین نیگەرانیی جیهان و ناوچەکەی لەبەردەم دووڕیانێکی چارەنووسسازدا ڕاگرتووە: یان ڕێککەوتن، یان تەقینەوەی شەڕێکی نوێ.