شارەزایەکی یاسایی ئەمریکی ڕایگەیاند کە شەڕ ناتوانێت چارەسەرێکی هەمیشەیی بۆ نیگەرانییەکان سەبارەت بە تەماحە ناڤۆکییەکانی ئێران دابین بکات و دیپلۆماسی و پەیماننامە و بەهێزکردنی میکانیزمەکانی چاودێری نێودەوڵەتی تاکە ڕێگایە بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمی.
جۆناسان گرانۆف، وەک سەرۆکی ئینستیتیوتی ئاسایشی جیهانی، لە وتارەکەیدا لە ڕۆژنامەی نیوزویکدا ڕایگەیاندووە، پەرەسەندنی ئێستای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە لە ئەنجامی شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لە دژی ئێران دروست بووە ، هەڕەشەی فراوانکردنی بازنەی ناسەقامگیری دەکات نەک چارەسەری ناوەکی کێشەکە.
گرانۆڤ پێی وایە کە چارەسەری پرسی ئەتۆمی ئێران لە پەیماننامەی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمیدایە، بەو پێیەی کە بنەمای یاسایی بۆ ڕژێمی ئەتۆمی جیهانییە و ئاماژەی بەوەدا کە کۆنفرانسی داهاتووی پێداچوونەوە بە پەیماننامەکان لە نەتەوە یەکگرتووەکان دەرفەتێکی چارەنووسساز بۆ بەهێزکردنی ئەو چوارچێوە نێودەوڵەتییە نیشان دەدات.
ئەو نووسەرە کە بەشێوەیەکی بەرفراوان لە بواری کەمکردنەوەی چەکی ئەتۆمیدا کاری کردووە، ڕوونی کردەوە کە لە مادەی چوارەمی ئەو پەیماننامەیەدا مافی پەرەپێدان و بەکارهێنانی وزەی ئەتۆمی بۆ مەبەستی ئاشتیانە بۆ هەموو وڵاتانی ئەندام دیاری کردووە، ئەمەش مافێکی یاسایی پابەندکەرە و بە یەکسانی ئێران و ئەمریکا دەگرێتەوە.
گرانۆڤ ڕەخنەی لە داواکاری واشنتۆن گرت کە ئێران ڕاگرتنی ٢٠ ساڵە لە پیتاندنی یۆرانیۆم قبوڵ بکات ، تەنانەت بۆ مەبەستی ئاشتیانە، لە هەمان کاتدا هەناردەکردنی کۆگاکانی یۆرانیۆم بۆ دەرەوەی وڵات و وتی ئەم داواکارییە ڕاستەوخۆ پێچەوانەی ئەو گەرەنتییە ڕوونە کە پەیماننامەکە بۆ بەرنامە ئەتۆمییەکانی ئاشتیانە دابین دەکات.
.
پرسی یۆرانیۆمی ئێران ڕێگری لە دانوستانەکانی نێوان واشنتۆن و تاران دەکات.
میکانیزمی پشکنینی سەرسوڕهێنەر
بەڵام گرانۆڤ چاوپۆشی لەوە ناکات کە هەڵسوکەوتی ڕابردووی ئێران نیگەرانی ڕەوای لێکەوتۆتەوە، چونکە ئاشکرابوونی چالاکییە ئەتۆمییە نهێنییەکان لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠دا متمانەی لاواز کرد و گومانی لێکەوتەوە کە ئایا بەرنامەی ئێران لە سروشتدا بە تەواوی ئاشتیانە بووە یان نا.
بەو پێیەی ئێران ئەم تۆمەتانە ڕەتدەکاتەوە و پێداگری لەسەر ئەوە دەکات کە بەرنامەکەی مەدەنی و ئاشتیانە بێت، گرانۆڤ پێی وایە کە پردی نێوان هەڵوێستی تاران و لایەنە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکان لە ڕێگەی شەڕەوە نییە، بەڵکو لە ڕێگەی بەهێزکردنی خودی پەیمانی قەدەغەی بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمییە.
ئەو پسپۆڕە ئەمریکییە پێشنیاری دروستکردنی سیستەمێکی پشکنین و چاودێری توند و گشتگیرتر دەکات لە ژێر چاودێری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی، کە ئیلهام لە مۆدێلی ڕێککەوتننامەی چەکی کیمیایی وەرگیراوە ، کە ڕێگە بە پشکنینی سەرسوڕهێنەر و ڕاستەوخۆ دەدات.
جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەم پارێزبەندییە بەرزکراوە نابێت بەتەنها ئێران بکاتە ئامانج، بەڵکو پێویستە لەسەر ئاستی جیهانی لە چوارچێوەی پەیماننامەی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمیدا بۆ هەموو دەوڵەتانی نائەتۆمی جێبەجێ بکرێت، بۆ ئەوەی وا دەرنەکەوێت کە بە ئامانجگرتنی سیاسی وڵاتێکی دیاریکراو بێت، بەڵکو ستانداردێکی نوێی نێودەوڵەتی بێت بۆ بەرەوپێشبردنی ئاسایشی بەکۆمەڵ.
بەپێی ئەم ڕێکخستنە، ئێران مافی پیتاندنی یۆرانیۆم بۆ مەبەستی ئاشتیانە دەپارێزێت، لە بەرامبەر قبوڵکردنی ئەوەی کە گرانۆڤ بە "دەستێوەردانترین ڕژێمی پشکنین کە تا ئێستا دیزاین کراوە" وەسفی دەکات. جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەمە سزایەک نییە بۆ ئێران، بەڵکو بەشێکە لە ستانداردێکی جیهانی کاریگەرتر کە سوودی بۆ هەمووان هەیە.
لە بەرامبەردا، نووسەر داوای لە ئەمریکا کردووە کە ئامادەیی خۆی نیشان بدات بۆ زیندووکردنەوەی پرۆسەی داماڵینی چەکی ئەتۆمی , چونکە ئەم پابەندبوونە نوێنەرایەتی ناوەکی پەیماننامەکە دەکات و نەک تەنها بڕگەیەکی لاوەکی تێیدا.
گرانۆڤ هۆشداریدا لەوەی کە فراوانکردنی شەڕ لە دژی ئێران تەنیا دەبێتە هۆی زیادبوونی "توندوتیژی و ئاژاوەگێڕی و ئەگەری بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمی" و جەختی لەوە کردەوە کە "یاسا ڕێگەیەکی باشتر لە شەڕ پێشکەش دەکات" و چارەسەرەکەش لە بەهێزکردنی میکانیزمەکانی پشتڕاستکردنەوە و پابەندبوونی یەکسانە بە ڕێسا نێودەوڵەتییەکان کە هەمووان بەڕێوەدەبەن.
گرانۆڤ لە کۆتایی وتارەکەیدا بە هێنانەوەی قسەکانی ڕۆناڵد ڕیگان سەرۆکی پێشووی ئەمریکا : “متمانە بکە، بەڵام پشتڕاستی بکەرەوە.” ناوبراو لە کۆمێنتێکدا ئاماژەی بەوەدا کە ئەم دەستەواژەیە تا ئێستاش دروستە و لە ڕوانگەی ئەویشەوە تاکە ڕێگای واقیعییە بۆ ئاشتی لە ناوچەکەدا.