هەرێم نیوز

جەنگی هورمز "باڵندە ڕووسییەکانیش" دەپێکێت؛ مەترسیی لەناوچوون لەسەر باڵندە کۆچەرییەکانە قەتەر – بەشی ژینگە لە کاتێکدا جیهان چاوی لەسەر لێکەوتە سیاسی و سەربازییەکانی جەنگی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە، ناوەندە زانستییەکان هۆشداری لە کارەساتێکی ژینگەیی گەورە دەدەن کە سنوورەکان دەبەزێنێت.

دکتۆر موحسین یافی، توێژەری ژینگەیی لە زانکۆی قەتەر، ڕایگەیاند کە پێکدادانە سەربازییەکان هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆن بۆ سەر باڵندە کۆچەرییەکانی ڕووسیا کە وەرزی زستانیان لە کەناراوەکانی کەنداو بەسەر دەبرد. ئاسمانی جەنگ؛ ڕێڕەوێکی کوشندە بۆ کۆچەرییەکان بە وتەی ئەم پسپۆڕە، هەڵگیرسانی جەنگ هاوکاتە لەگەڵ وەرزی گەڕانەوەی باڵندەکان بۆ وڵاتە ساردەکان، لە سەرووی هەمووشیانەوە ڕووسیا.

باڵندەکان کە پێشتر ئاسمانی ئێران و وڵاتانی عەرەبییان وەک ڕێڕەوی سەرەکی بەکاردەهێنا، ئێستا لە نێوان سەدان فڕۆکەی جەنگی، موشەک و بۆمبەکاندا گیریان خواردووە. مەترسییە سەرەکییەکان بریتین لە:

• گۆڕینی ناچاریی ڕێڕەو: باڵندەکان ناچارن ڕێگەی دوورتر بگرنە بەر، ئەمەش دەبێتە هۆی هیلاکییەکی زۆر و مردنی بەکۆمەڵیان.

• ژاوەژاوی جەنگ: دەنگی تەقینەوەکان و هۆڕەی فڕۆکە جەنگییەکان کاریگەرییەکی دەروونی و جەستەیی وێرانکەریان لەسەر باڵندە و ئاژەڵە کێوییەکان هەیە. کەنداو و دەریای عەرەب؛ ژەهراویبوونی ژینگە جگە لە مەترسییەکانی سەر ئاسمان، ژینگەی ئاویش بەرەو کارەسات دەچێت. دکتۆر یافی ئاماژە بەوە دەکات کە تێکشکانی ناقیلەکانی سووتەمەنی و بڵاوبوونەوەی هەزاران تۆن ماددەی ژەهراوی لە دەریای عەرەب، گەرووی هورمز و کەنداودا، ژینگەی دەریایی و وشکانیی ناوچەکەی بە تەواوی شێواندووە. بەربەست لەبەردەم توێژینەوە زانستییەکان ئەم توێژەرە قەتەرییە جەختی لەوەش کردەوە کە بەهۆی بەردەوامیی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، تیمە ژینگەییەکان ناتوانن بچنە ناوچە زیانلێکەوتووەکان بۆ دیاریکردنی قەبارەی ڕاستەقینەی کارەساتەکە، بەڵام ئاماژەکان هەموویان بەرەو ئەوە دەچن کە سروشت باجێکی قورس و درێژخایەنی ئەم جەنگە دەدات.