هەرێم نیوز

گەردەلوولی دارایی جیهان و لیستە نوێیەکانی براوە و دۆڕاو لەندەن/ نێودەوڵەتی – ڕاپۆرتی تایبەت لە کاتێکدا ئاگری جەنگ لە ناوچەکەدا کڵپە دەسێنێت، ڕۆژنامە جیهانییەکان تیشک دەخەنە سەر لایەنە ئابوورییە سێبەرییەکانی ئەم ململانێیە.

ڕۆژنامەی **"تایمز"**ی بەریتانی هۆشداری لە "عاسیفەیەکی دارایی" دەدات کە جیهان دەهەژێنێت و هاوکێشە بازرگانییەکان سەرەوژوور دەکاتەوە. لیستی دۆڕاوەکان؛ کەرتی تەکنەلۆژیا و گەشتوگوزار لەبەردەم هەڕەشەدا جەنگەکە تەنها لایەنی سەربازی نییە، بەڵکو کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر بازاڕە جیهانییەکان دروست کردووە. بەپێی شیکارییەکان، ئەمانە گەورەترین زیانمەندن:

• کەرتی تەکنەلۆژیا: بەهۆی کەمبوونەوەی گازی "هیلیۆم" (کە قەتەر سێیەکی پێداویستی جیهان دابین دەکات)، پیشەسازیی "چپ" و ئامێرە ئەلیکترۆنییە پێشکەوتووەکان تووشی قەیرانی بەرهەمهێنان بوون.

• هێڵە ئاسمانییەکان: گۆڕینی ڕێڕەوی گەشتەکان بۆ دوورکەوتنەوە لە ناوچەی ململانێ و بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی، تێچووی گەشتکردنی بۆ ئاستێکی پێوانەیی بەرز کردووەتەوە.

• کەرتی خانوبەرە: پێشبینی بەرزبوونەوەی ڕێژەی سوود لە بانکە جیهانییەکاندا، بازاڕی کڕین و فرۆشتنی خانووبەرەی سست کردووە. براوەکان؛ کێ لە ناو قەیراندا قازانج دەکات؟ لە بەرامبەردا، هەندێک سێکتەر لەم دۆخە سوودمەند بوون:

• کۆمپانیاکانی وزە: بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و گاز وایکردووە کۆمپانیاکانی دۆزینەوەی وزە داهاتێکی خەیاڵییان دەستبکەوێت و توانای داراییان بۆ دانەوەی قەرزەکانیان زیاد بکات.

• کۆمپانیاکانی گرەوکردن (Betting): ناسەقامگیریی بازاڕەکان بووەتە هەلێکی زێڕین بۆ ئەو کۆمپانیایانەی لەسەر گۆڕانی خێرای نرخەکان کار دەکەن. ئیرادەی مانەوە لە ناو جەرگەی ئاڵۆزییەکاندا لە لایەکی ترەوە، ڕۆژنامەی "گاردیان" باس لە خۆڕاگریی خەڵکی مەدەنی دەکات لە کاتی قەیراندا. سەرەڕای ئەوەی بازاڕەکان بەهۆی جەنگەوە زیانی گەورەیان بەرکەوتووە، بەڵام خەڵک سوورن لەسەر پاراستنی نەریتە کولتوورییەکانیان وەک هێمایەک بۆ بەردەوامیی ژیان.

• گوڵفرۆشەکان دەڵێن: "هەرچەندە بازاڕ سستە، بەڵام دوکانەکانمان بە کراوەیی دەهێڵینەوە؛ کاتێک خەڵک ڕەنگی گوڵەکان دەبینن، هیوایەکیان بۆ دروست دەبێتەوە کە ژیان بەردەوامە."

• کاسبکارە زیانمەندەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە گۆڕانکاری پێویستە، بەڵام جەنگ و توندوتیژی باجێکی قورسن کە دواجار خەڵکی سادە دەیدات. کۆتایی: وەک ئەوەی لە ڕاپۆرتە جیهانییەکاندا هاتووە، ئەم جەنگە تەنها ململانێی هێزەکان نییە، بەڵکو زنجیرەیەک لێکەوتەی هەیە کە لە بانکە گەورەکانی لەندەنەوە دەستپێدەکات و تا بچووکترین دوکانی کاسبکارانی ناوچەکە کاریگەرییەکانی دەگاتێ.