دواین هەواڵ

پارتی و ڕۆڵ وكاریگه‌ری لە نه‌خشه‌ی سیاسی نوێدا

‌رێبوار حەمەلاو شوانی

7 رۆژ پێش ئێستا

دواى ئه‌وه‌ی ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق راگه‌ێندرا، دۆخی سیاسی ده‌كه‌وێته‌ قۆناغێكی هه‌ستیاره‌وه‌ و به‌تایبه‌تی بۆ پێكهێنانی حكوومه‌تێكی نوێ. به‌دڵنییاییه‌وه‌ ئه‌م قۆناغه‌ پڕه‌ له‌ ئاڵنگاری و ئاسه‌نگی گه‌وره‌ ، چونكه‌ له‌لایه‌ك ئه‌مه‌ریكا وئێران شه‌ڕێكی قورس ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ژموونی تاران له‌سه‌ر به‌غدا نه‌مێنێت و لایه‌كی تریش هیچ هێزێكی سیاسی توانایی ئه‌وه‌ی نییه‌ حكوومه‌ت پێكبنێهێت ؛ به‌تایبه‌ته‌ له‌م دۆخه‌دا ئاڵۆزی نێوماڵی شیعی و عێراقدا  دروستكردنی هاوپه‌یمانییه‌كی زۆرینه‌ كارێكی زۆر قورسه‌ 

به‌تایبه‌تی هه‌رسێ پێكهاته‌ی ( كورد ،شیعه‌، سووننه‌ )، به‌سه‌ر چه‌ند لیست و لایه‌نێكدا دابه‌شبوونه‌ ،هه‌ركامیان به‌ دوای به‌رژوه‌ندی خۆیاندان ،بۆیه‌ له‌م نه‌خشه‌ گه‌وره‌ سیاسییه‌ ئاڵۆزه‌ی عێراقدا ، هێزێكی كاریگه‌ر و جیاوازتر له‌وانی دیكه‌ هه‌یه‌ ، كه‌ جیاوازتر بیردكاته‌وه‌ و ئامانجی جیاوازتر ، ئه‌و هێزه‌ خاوه‌ن ئه‌زموون و مێژووییه‌كی پڕ له‌ خه‌بات و قوربانیدانه‌ ، ئه‌ویش پارتی دیموكراتی كوردستانه‌ ، كه‌ ڕۆڵێكی گه‌وره‌ و به‌رفروانی هه‌یه‌ له‌ ته‌واوكردنی ئه‌و نه‌خشه‌یه‌دا 

جگه‌ له‌وه‌ی پارتی خاوه‌ن ستراتیژی و سیاسه‌ت و بیروباوه‌رێكی جێگر و متمانه‌پێكراوه‌ ، هه‌میشه‌ به‌رگریكاری سه‌رسه‌ختی مافه‌ره‌واكانی خه‌ڵكی كوردستانه‌ به‌ گشت چین و توێژه‌كانییه‌وه‌ ،خاوه‌ن مێژووییه‌كی پڕشنگدار و شانازیی وگه‌واهیده‌رن چۆن له‌ پێناو پاراستنی شكۆ و سه‌روه‌ری نه‌ته‌وه‌كه‌مان له‌ سه‌ختییه‌كانی ڕابردوو دا ، تاك هێز و حزب بووه‌ سنگی كردۆته‌ قه‌ڵغانێكی پته‌و و  له‌ به‌رده‌م هه‌موو ئه‌و پیلانگێری و هه‌وڵانه‌ وه‌ستاوه‌ته‌وه‌ كه‌ ویستیویانه‌ ماف و ده‌ستكه‌وته‌كانی كوردستان بخه‌نه‌ مه‌ترسییه‌وه‌ ؛ بۆیه‌ ئێستا له‌م قۆناغه‌ سیاسییه‌ نوێیه‌دا كه‌ پارتی وكوردستان سه‌ركه‌وتنێكی مێژوویی وملیۆنی به‌ده‌ستهێناوه‌ به‌هه‌مان ڕۆح و ئیراده‌وه‌ ، رۆڵی كاریگه‌ری ده‌بینێت له‌ پارێزگاریكردن له‌ قه‌واره‌ی كوردستان و داكۆكیكردن له‌ مافه‌ده‌ستوورییه‌كانی خه‌ڵكی كوردستان 

ئه‌وه‌ی جێگه‌ی هه‌ڵوه‌سته‌كردنه‌ هه‌وڵی لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان بۆ پێكهێنانی حكوومه‌تێكی نوێیه‌ له‌ عێراقدا ، له‌و نێوه‌دا پارتی دیموكراتی كوردستان وه‌ك هێزێكی كاریگه‌ر و خاوه‌ن ڕوانگه‌ و پێگه‌ و هوشیار له‌ گۆڕانكارییه‌كانی ناوچه‌كه‌ و نێوده‌وڵه‌تی ، زۆر به‌ ئاگاییه‌وه‌ و دووربینانه‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ پێشهاته‌ نوێیه‌كان ده‌كات ، به‌تایبه‌تی به‌ ڕه‌چاوگرتنی به‌رژوه‌ندییه‌ باڵاكانی نه‌ته‌وه‌ و نیشتیمان ، پێوستیان به‌ بڕیاردانێكی ورد و ژیرانه‌یه‌ ؛ بۆیه‌ هه‌میشه‌ ته‌بایی و یه‌كریزی نێوماڵی كوردستانی به‌ گڕتنی سه‌ركه‌وت وده‌ستكه‌وتی مه‌زن داناوه‌ ، پارتی وه‌ك هه‌میشه‌ ، كار له‌سه‌ر پێكهێنانی هاوپه‌یمانییه‌كی كاریگه‌ر كردووه‌ ، ره‌نگه‌ قورس بێت به‌ڵام كاری له‌سه‌ر ده‌كات ؛ چونكه‌ هه‌ر یه‌كده‌نییه‌ ده‌توانێت قه‌واره‌ی كوردستان بپارێزێت و داهاتوویه‌كی گه‌شتر بۆ خه‌ڵكی كوردستان مسۆگه‌ر بكات 
بۆیه‌، ئه‌م قۆناغه‌ مێژووییه‌ له‌ دوای هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق ، ئه‌زموونێكی دیكه‌یه‌ بۆ پارتی ، بۆیه‌ ده‌توانێت به‌ سه‌ركه‌وتوویی ببێته‌ كلیلی چاره‌سه‌ری و سه‌قامگیری نه‌ك ته‌نیا له‌ كوردستان به‌ڵكو بۆ هه‌موو عێراقیش ، له‌ هه‌مان كاتیشدا پارێزه‌ری مافه‌ره‌وكان و ئامانج و ئاواته‌كانی خه‌ڵكی كوردستان و چه‌ند خاڵێكی گرنگه‌ سه‌باره‌ت به‌و هه‌ڵبژاردن و سه‌ركه‌وتنه‌ مێژووییه‌ پارتییه‌ هه‌ن كه‌ بریتین له‌ : 

یه‌كه‌م ،، خه‌ونی دوژمنان بۆ لاوازكردنی پارتی و كوردستان ، به‌تایبه‌تی له‌ هه‌ڵبژاردنی خولی شه‌شه‌می په‌رله‌مانی عێراق به‌روونی دیار بوو ، به‌ڵام جه‌ماوه‌ری كوردستان به‌ به‌شداری ملیۆن توانی ده‌نگه‌كانی بگاته‌ نزیكه‌ی یه‌ك ملیۆن و دوو سه‌د هه‌زار ده‌نگ و متمانه‌ كه‌ ئه‌مه‌ش خۆی له‌ خۆیدا گه‌شه‌سه‌ندن و پێشكه‌وتن و سه‌ركه‌وتنێكی مه‌زنه‌ به‌ به‌راوره‌د له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌كانی دیكه‌ دا 

دووه‌م ،، به‌كارهێنانی سیسته‌می سانت لیگۆی ده‌ستكاریكردن له‌لایه‌ن هه‌ندێك لایه‌نی عێراقی به‌ ژماره‌ی دابه‌شكردنی 1.7 ، زیادكردنی ژه‌ماره‌ بازنه‌كان بۆ هه‌ر پارێزگایه‌ك یه‌ك بازنه‌ ، ئه‌وه‌ش هه‌وڵێك بوو بۆ په‌رته‌وازه‌یی و كه‌مبوونی ژماره‌ی كورسییه‌كان ، به‌ڵام به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ ژماره‌ی ده‌نگه‌كانی پارتی به‌ به‌راوره‌د له‌گه‌ڵ هه‌ڵبژاردنه‌كانی دیكه‌ زیاتر بوو ، ئه‌وه‌ش زۆر ئامانجدار بوو ، دیزاینێك كه‌ وه‌ك ئاماژه‌مان پێكرد كه‌مكردنه‌وه‌ی ژماره‌ی كوردستییه‌كانی پارتی بوو

سێیه‌م ،، به‌دڵنییاییه‌وه‌ ، له‌دوای ئه‌و سه‌ركه‌وتنه‌ مێژووییه‌ی پارتی له‌ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانی عێراق ،قۆناغێكی نوێی هاتووته‌ ئاراوه‌ ، پارتی جیاواز له‌ رابردوو ڕۆڵێكی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ و كاریگه‌ری ده‌بێت به‌ پێی نه‌ریتی سیاسی عێراق و به‌تایبه‌تی پشكی سه‌رۆككۆمار پشكی كورده‌ و پارتی وه‌ك گه‌وره‌ترین هێزیی كوردییه‌ له‌سه‌ر ئاستی عێراقه‌ و رۆڵی یه‌كلاكه‌ره‌وه‌ی ده‌بێت له‌ پۆسته‌ باڵاكاندا 

چواره‌م ،، پارتی ، له‌م قۆناغه‌ نوێیه‌ سیاسییه‌ی عێراقدا وه‌ك هه‌میشه‌ داكۆكیكاری ڕاسته‌قینه‌ ده‌بێت له‌مافه‌ ده‌ستووریی و به‌رژوه‌ندییه‌ نیشتیمانی ونه‌ته‌وه‌ییه‌كانی گه‌لی كورد ، به‌تایبه‌تی له‌ پرسی بودجه‌ و مووچه‌ و بوونی یاساییه‌ك بۆ نه‌وت و غاز  وجێبه‌جێكردنی مادده‌ی 140ی ده‌ستوور تایبه‌ت به‌ ناوچه‌كه‌ داگیركراوه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ئیداره‌ی هه‌رێمی كوردستان  و چاره‌سه‌ری یاسایی هه‌ڵبژاردنه‌كان .

به‌دڵنییاییه‌وه‌ به‌شداریكردنی پارتی بۆ پێكهێنانی حكوومه‌تی نوێی عێراق جگه‌ له‌وه‌ی گرنگ و كاریگه‌ره‌ بۆ ره‌وشی ئاشتی و ئاسایش و سه‌قامگیری سیاسی ، به‌ڵكو به‌دیهێنانی به‌رژوه‌ندییه‌ باڵاكانی نه‌ته‌وه‌ و نیشتیمان و چاره‌سه‌ری هه‌موو ئه‌و كێشه‌ چاره‌سه‌ر نه‌كراوانه‌ی نێوان هه‌ولێر و به‌غدا ، بۆیه‌ پارتی دیموكراتی كوردستان به‌ رابه‌رایه‌تی سه‌رۆك بارزانی ،وێرای هه‌موو ئاسته‌نگه‌كان و گۆڕانكارییه‌ له‌ یاسایی هه‌ڵبژاردن ، توانی وه‌ك هێزی یه‌كه‌م و كاریگه‌ری و خاوه‌ن بڕیاری خۆی له‌ نێو پرۆسه‌ی سیاسی عێراق و ناوچه‌كه‌ به‌ پێشه‌نگی بمێنێته‌وه‌ .

Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP