دواین هەواڵ

شاگردەکانی زیباکەلام!

‌بڵێسە ئیسماعیل حەقی

21 کاتژمێر پێش ئێستا

کاتی خۆی، سادقی زیباکەلامیان بردبوو بۆ کوردستان و دەرسی ئەوەی دەدایە نوخبەی سیاسیی کوردی کە ئێوە باشترە واز لە باڵەخانەی بەرز و پیشەسازییەکانی وەک پێترۆکیمیاوی و نەوت و گاز و پرۆژەکانی وەک رێگاوبان و کارەبا بهێنن و وەرن خەریکی میراتی باپیرانتانبن کە عیرفان و سۆفیگەرییە.

یانی زیباکەلام دەیویست خۆی و وڵاتەکەی خەریکی درووستکردنی بۆمبی ئەتۆمبن و ئێمەش حەی ئەڵڵا و دەروێشی!

جا نوخبەی رۆشنبیری کوردیی، قسەکانی زیباکەلامییان بەلاوە زێڕ و گەوهەر بوو، لەوکاتەوە دێڕێک لەسەر زمانیانە و دەڵێن و دەیڵێنەوە کە بریتییە لەوەی، “باڵەخانە و رێگەوبان و کارەبا و چی و چی گرنگ نییە”

ئەم نوخبەیە، هەمان ئەو نوخبەیەیە کە ناتوانێت قسەی جددی لەسەر لێدان لە ژێرخانی ئابووری و خزمەتگوزاری هەرێمی وکوردستان هەبێت.
چونکە لەبنەڕەتدا تێنەگەشتووە لەوەی نە دیموکراسی لە ژینگەی ناهەموار و خراپ دەکەوێتە جێگە و ڕێگەی خۆی و نە کلتووریش بەبێ ئەو ئامادەسازییە بەرەو گۆڕان دەچێت.

راستییەکەی زیباکەلام ئەو قسانەی لەخۆڕانەکرد. ئەو وەک نوخبەی کوردی نییە و باش ئاگادارە لە کاریگەری ژێرخان و پیشەسازی و خزمەتگوزاری لەسەر دیزاینکردنەوەی کۆمەڵگە و زۆر ئاگادارە لە تیۆرەکەی فەیلەسوفی کەنەدی، مارشاڵ مەکلوهان کە پێی وایە کاریگەری ڕاستەقینەی هەر ژێرخانێک (وەک ڕێگاوبان یان سیستەمی ئاو و کارەبا) لە خودی ئەو گۆڕانکارییە کلتووری و کۆمەڵایەتییە قووڵەدایە کە لە شێوازی کارکردن و پەیوەندییەکانی مرۆڤدا دروستی دەکات، نەک تەنها لەو خزمەتگوزارییە ڕاستەوخۆیەی کە دابینی دەکات. بە واتایەکی تر، ژێرخانەکە خۆی شێوەی کۆمەڵگە و کلتوورەکە و سیاسەتیش دیاری دەکات.

دنیای رۆشنبیری کورد، دنیایەکی ئەنارشیستیی دژە دەسەڵاتی دژە نەزمە. فەزیلەت لەلای ئەو، بریتییە لە رووبەڕووبوونەوەی سەقامگیری و شڵەقاندنی هەموو ئارامییەک. لە وەها دنیایەکدا شتێک نییە بەناوی گەڕان بەدوای جوانیی، بەڵکو گەڕان هەیە بەدوای سەرنجڕاکێشیی!

سەرنجڕاکێشیش لەخۆیدا وەک ئەوەی ئێدموند بورکەی مەزن باسیکردووە لەسیاسەتدا پەیوەستە بە وێرانکاری و خوێنەوە.

هەر بۆیە، لەدوێنێوە یەک نووسەر نادۆزیتەوە قسەیەکی جددی هەبێت، چونکە تێناگات لەوەی پڕۆژەکانی ژێرخان، وەک باڵەخانە، ڕێگاوبان، ئاو و خزمەتگوزارییە گشتییەکان، کاریگەرییەکی قووڵ و فرە ڕەهەندییان لەسەر کلتوور و دیموکراسی هەیە. لە ڕووی کلتوورییەوە، ژێرخان شێوازی ژیان و کارلێکی کۆمەڵایەتی دەگۆڕێت. بۆ نموونە، ڕێگاوبانەکان ئاسانکاری بۆ گواستنەوە و پەیوەندی دەکەن، ئەمەش دەبێتە هۆی تێکەڵبوونی کلتوورە جیاوازەکان و گۆڕینی نەریتە کۆمەڵایەتییەکان. هەروەها، شێوازی تەلارسازیی باڵەخانەکان و پڕۆژە گەورەکان دەتوانن سیمای شارەکان بگۆڕن و ناسنامەیەکی نوێی کلتووری دروست بکەن، کە هەندێک جار دەبێتە هۆی لەبیرچوونەوەی میراتی کلتووری کۆن.

وە ناشزانێت لە ڕووی دیموکراسییەوە، ژێرخان ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوە دەبینێت. دابینکردنی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان وەک ئاوی پاک و کارەبا و ڕێگای گونجاو، متمانەی هاوڵاتیان بە دامەزراوە حکومییەکان زیاد دەکات و هەستکردن بە دادپەروەری کۆمەڵایەتی بەهێز دەکات. کاتێک حکومەت لە دابینکردنی ئەم خزمەتگوزارییە گشتییانەدا سەرکەوتوو نەبێت، متمانە بە سیستەمی دیموکراسی لاواز دەبێت. هەروەها، ژێرخانێکی باش، بەتایبەتی ڕێگاوبان و پەیوەندییەکان، دەتوانێت بەشداری سیاسی هاوڵاتیان ئاسان بکات، چونکە دەرفەتی زیاتر بۆ کۆبوونەوە، ڕێکخستنی سیاسی و گەیشتن بە زانیاری دروست دەکات.



Copyright © 2020 All Rights Reserved Designed And Developed By AVESTA GROUP